thumb|220px|Tablica pamiątkowa we Wrocławiu thumb|220px|Nagrobek Andrzeja Markowskiego na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Andrzej Markowski, ps. „Marek Andrzejewski” (ur. 22 sierpnia 1924 w Lublinie, zm. 30 października 1986 w Warszawie) – polski dyrygent, kompozytor, dyrektor Filharmonii Wrocławskiej (1965–1968), twórca Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans i jego pierwszy dyrektor.
Życiorys Urodził się 22 sierpnia 1924 roku w Lublinie, w rodzinie o tradycjach muzycznych jako syn Tadeusza (1881–1969), śpiewaka i aktora, oraz Marianny. Był młodszym bratem Jana (1913–1980), kompozytora i pianisty. W wieku 12 lat grał na organach w jednym z lubelskich klasztorów. W latach 1939–1941 uczył się w Szkole Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Lublinie w klasie Artura Malawskiego (kompozycja). W okresie okupacji niemieckiej występował w warszawskiej kawiarni „U Aktorek”, a w latach 1943–1944 doskonalił grę na fortepianie u Marceliny Kimontt-Jacynowej. Był żołnierzem AK i brał udział w powstaniu warszawskim. Był autorem okupacyjnych piosenek; po upadku powstania wraz z bratem został osadzony przez Niemców w Oflagu VII A Murnau.
Po odzyskaniu wolności był podchorążym II Korpusu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Kształcił się m.in. w: Trinity College of Music w Londynie (1946–1947) pod kierunkiem Aleca Rowleya i PWSM w Warszawie (1947–1954). Był uczniem Witolda Rowickiego (dyrygentura) oraz Piotra Rytla i Tadeusza Szeligowskiego (kompozycja).
W 1966 roku zainicjował powstanie Międzynarodowego Festiwalu Oratoryjno-Kantatowego Wratislavia Cantans i był jego pierwszym dyrektorem. Z jego inicjatywy powstały także: Festiwal Polskiej Muzyki Współczesnej we Wrocławiu, Festiwal Muzyki Organowej i Klawesynowej, Festiwal Krakowska Wiosna Młodych Muzyków.
Autor licznych utworów orkiestrowych, instrumentalnych i rozrywkowych.
Był mężem Bogusławy Kazimiery (1923–2019).
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 1-3-21).
Muzyka filmowa Pokolenie (1954) Cień (1956) Krzyż Walecznych (1958) Milcząca gwiazda (1959) Wielka, większa i największa (1962) Ranny w lesie (1963) Popioły (1965) Przekładaniec (1968) Pan Wołodyjowski (1969)
Kariera dyrygencka Filharmonia Śląska (1955–1958) Filharmonia Krakowska (1959–1964) Filharmonia we Wrocławiu (1965–1969) Filharmonia Narodowa w Warszawie (1971–1978) Filharmonia Łódzka im. Artura Rubinsteina (1981–1986)
Ordery i odznaczenia Srebrny Krzyż Zasługi (11 lipca 1955) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
Nagrody Za swoją twórczość i działalność w 1965 roku otrzymał nagrodę Ministerstwa Kultury i Sztuki II stopnia, w 1974 roku Nagrodę Państwową I stopnia za wybitne kreacje artystyczne na „Warszawskiej Jesieni”, oraz dwukrotnie nagrodę krytyków – statuetkę Orfeusza (1968, 1971). W roku 1969 i 1971 został laureatem dorocznej nagrody Związku Kompozytorów Polskich. W roku 1974 otrzymał nagrodę płytową Grand Prix du Disque Charles Cros we Francji za nagranie utworu Krzysztofa Pendereckiego „Jutrznia”.
Upamiętnienie Tablica pamiątkowa na bocznej ścianie bloku mieszkalnego przy al. Stanów Zjednoczonych 18 w Warszawie, w który w latach 1965–1986 mieszkał Andrzej Markowski. 3 września 2026 został patronem jednego z wrocławskich tramwajów.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Jeńcy Oflagu VII A Murnau Kategoria:Laureaci Dorocznej Nagrody Związku Kompozytorów Polskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Lublinie Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy dyrygenci Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki filmowej Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki poważnej Kategoria:Polscy pedagodzy muzyczni Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Muzycznej w Krakowie Kategoria:Zmarli w 1986