thumb|Schemat rzymskiego „kruka” Kruk (, także z ) – ruchomy pomost abordażowy, wprowadzony przez flotę rzymską w okresie wojen punickich.

Miał postać trapu o długości 6 sążni (około 11 metrów) i szerokości 4 stóp (około 1,3 metra). Po obu stronach zabezpieczony był wysoką do kolan balustradą i zakończony żelaznymi hakami. Mocowany obrotowo na dziobie okrętu. Podnoszony i opuszczany za pomocą wysokiego na 4 sążnie (około 7,4-8 metrów) słupa oraz systemu lin i wielokrążków.

Konstrukcja pozwalała na obrót pomostu w zakresie 300 stopni, mógł być więc opuszczany z obu burt w przedniej części okrętu. Haki wbijały się w pokład okrętu przeciwnika. Po tak ustabilizowanym trapie legioniści dwójkami przedostawali się na pokład nieprzyjacielskiego okrętu. Dzięki tej metodzie abordażu Rzymianie, wykorzystując zdyscyplinowanie i wyszkolenie swych żołnierzy w walce wręcz, mogli zrekompensować początkowe niewielkie doświadczenie w wojnie na morzu.

Po raz pierwszy „kruki” zostały zamontowane na okrętach rzymskich w 260 p.n.e. w Messanie. Użyte bojowo niedługo potem w bitwie pod Mylae, a następnie w bitwie koło przylądka Eknomos w 256 p.n.e., zdecydowanie przyczyniły się do zwycięstw Rzymian.

Kiedy jednak Kartagińczycy opanowali metody walki z okrętami wyposażonymi w „kruki”, przestał działać czynnik zaskoczenia. Urządzenie to powodowało również wzrost masy okrętu, a przez to zmniejszenie jego zwrotności. Wraz ze wzrostem doświadczenia bojowego, w marynarce rzymskiej zrezygnowano z ich użycia około 255 p.n.e. Po bitwie koło przylądka Eknomos nie są już wymieniane w źródłach z epoki.

Według niektórych historyków przyczyną dużych strat floty rzymskiej w sztormach w 255 p.n.e. i 249 p.n.e., była niestateczność okrętów spowodowana zamontowaniem „kruków”, choć zdaniem innych ich wpływ na stateczność dużych jednostek morskich był minimalny.

Przypisy

Bibliografia

Polibiusz: Dzieje, I. 22-23, (tłum. S. Hammer), Ossolineum, Wrocław 1957. William Tarn: Fleets of the First Punic War, „The Journal of Hellenic Studies”, 1907.

Kategoria:Konstrukcja okrętów Kategoria:Machiny oblężnicze Kategoria:Broń morska Kategoria:Flota starożytnego Rzymu