Reranie (rotacyzm) – nieprawidłowa (tj. niezgodna z regułami ortofonii) wymowa fonemu /r/, prawidłowo wymawianego w języku polskim jako [] lub []. Wyróżnia się różne rodzaje rotacyzmu:
rotacyzm właściwy – zniekształcanie /r/, czyli wymowa głoski niewystępującej w języku polskim wargowy (labialny) – drżą obie wargi (dwuwargowy – bilabialny) lub dolna warga przy górnych siekaczach czy górna warga przy dolnych siekaczach (wargowo-zębowy) międzyzębowy (interdentalny) – drży język wsunięty między zęby boczny (lateralny) – powietrze przeciska się między górnym dziąsłem a boczną krawędzią języka policzkowy (boczny) – drżą policzki, rzadki języczkowy (uwularny) – drży mały języczek (uvula), najczęstszy, głoska [] normalna w języku niemieckim i francuskim, spotykana w Polsce na Pomorzu i w Poznańskiem podniebienny (welarny) – tylna część języka zbliża się do podniebienia miękkiego, tworząc głoskę [] gardłowy – dźwięk powstaje między tylną ścianą gardła a obsadą języka nosowy – nosowa realizacja głoski r, często łączy się z nosową wymową innych głosek krtaniowy – krtaniowa realizacja głoski r językowo-wargowy – r jest wymawiane jako głoska językowo-wargowa językowo-boczny – r jest wymawiany jako głoska boczna, często jednouderzeniowa pararotacyzm – wymowa w miejsce r innej polskiej głoski, np. [] – lambdacyzm, [], [], [], [] mogirotacyzm – całkowite opuszczanie r.
Zobacz też rotacyzm – proces fonetyczny lambdacyzm – nieprawidłowa wymowa głoski []
Bibliografia
Kategoria:Logopedia