Wiktor Robiertowicz Coj, (ur. 21 czerwca 1962 w Leningradzie, zm. 15 sierpnia 1990 pod Ķesterciems) – radziecki muzyk rockowy, wokalista, autor tekstów i aktor pochodzenia koreańsko-rosyjskiego, założyciel i lider zespołu Kino.
Życiorys Wiktor Coj urodził się 21 czerwca 1962 roku. Był jedynym synem radzieckiego Koreańczyka inżyniera Roberta Maksimowicza Coja i nauczycielki Walentiny Wasiljewnej. W latach 1974–1977 uczęszczał do liceum plastycznego.
W 1981 roku wspólnie z Aleksiejem Rybinem i Olegiem Walinskim współzałożył zespół Garin i gipierbołoidy, przemianowany na przełomie 1981 i 1982 roku na Kino. Wkrótce po wcieleniu Walinskiego do armii zespół rozpoczął prace nad debiutanckim albumem, który ukazał się w 1982 roku pod nazwą 45; płytę nagrano z pomocą Borisa Griebienszczikowa, założyciela grupy Akwarium i jednego z pionierów rosyjskiego rocka.
Wiktor Coj wystąpił w filmie Raszyda Nugmanowa Igła. Wcielił się w postać Mora, wchodzącego w konflikt z gangiem dilerów narkotykowych.
Życie prywatne Wiktor Coj był żonaty i miał z żoną syna. Następnie na planie filmu poznał asystentkę reżysera, z którą się związał.
Był fanem Bruce’a Lee.
Śmierć 15 sierpnia 1990 roku Wiktor Coj zginął w wypadku samochodowym swojego Moskwicza 2141, gdy wjechał pod autobus na przeciwległym pasie jezdni na 35. kilometrze drogi P128 Sloka–Talsi. Przyczyną kolizji było prawdopodobnie zmęczenie muzyka i zaśnięcie za kierownicą. Stwierdzono, że Coj w ciągu 48 godzin przed wypadkiem nie spożywał alkoholu. Śmierć Wiktora Coja była szokiem dla wielu fanów, a kilku z nich rzekomo popełniło samobójstwo. Niektórzy wątpią w wersję mówiącą o wypadku, np. żona muzyka nie chciała wierzyć, że mógł zasnąć za kierownicą. Pojawiły się też teorie morderstwa i samobójstwa.
W chwili śmierci miał 28 lat. Został pochowany w na Cmentarzu Bogosłowskim w Petersburgu. thumb|Grób Wiktora Coja w 2023 roku
Odbiór w Polsce Szerszej popularyzacji Wiktora Coja w Polsce sprzyjała książka Konstantego Usenki Oczami radzieckiej zabawki, która opowiada o rosyjskiej alternatywnej scenie muzycznej od początków punk rocka i nowej fali. Ponadto w 2018 roku w niektórych instytucjach kultury w Polsce był pokazywany rosyjski film Lato, który obrazuje postać Wiktora Coja i jego zespołu.
Podejmowano się prób przetłumaczenia tekstów piosenek na język polski. Konsekwencją i spójnością wyróżniają się przekłady ks. Mariusza Synaka który prowadzi warsztaty translatorskie na materiale zagranicznych piosenek. W 2023 roku wydany został zawierające polskojęzyczne covery piosenek Wiktora Coja album „Coj po polsku”, nagrany przez Anastazję z Mariupola razem z polsko-ukraińską kapelą „NAStalgia”. Artystka ze Wschodu zainicjowała także powstanie pierwszego w Polsce muralu pamięci Wiktora Coja, który został odsłonięty 30 września 2023 roku w Toruniu.
Upamiętnienie thumb|Mural Wiktora Coja w Toruniu (2026) thumb|Pomnik Wiktora Coja, Ałmaty thumb|Rosyjski znaczek pocztowy poświęcony Cojowi, 1999 W miejscu śmierci Wiktora Coja wzniesiono pomnik w postaci małej piramidy z gitarą na jej szczycie.
W 2001 roku na ścianie petersburskiej ciepłowni Kamczatka zainstalowano płaskorzeźbę przedstawiającą podobiznę artysty. Na cześć Coja wzniesiono liczne pomniki w miastach położonych na terenie byłego ZSRR, m.in. w Ałmaty (pomnik autorstwa Matwieja Makuszkina postawiono w miejscu nakręcenia zdjęć sceny finałowej filmu Igła), Eliście, Karagandzie, Kurganie, Okułowce, Petersburgu i Wilnie.
Zobacz też (2740) Tsoj Klub 27
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Barytony Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami planetoid Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Bogosłowskim Kategoria:Rosjanie pochodzenia koreańskiego Kategoria:Rosyjscy aktorzy filmowi Kategoria:Rosyjskie ofiary wypadków drogowych Kategoria:Urodzeni w 1962 Kategoria:Zmarli w 1990 Kategoria:Radzieccy aktorzy filmowi Kategoria:Muzycy Kina Kategoria:Radzieccy wokaliści rockowi Kategoria:Radzieccy gitarzyści rockowi Kategoria:Rosyjscy wokaliści rockowi Kategoria:Rosyjscy gitarzyści rockowi