INS Vikramaditya (R33) – współczesny lotniskowiec marynarki wojennej Indii, przebudowany z radzieckiego krążownika lotniczego projektu 11434. Okręt zbudowany w Mikołajowie, wszedł do służby w 1987 roku we Flocie Północnej Marynarki Wojennej ZSRR pod nazwą Baku, następnie służył we flocie Rosji pod nazwą Admirał Fłota Sowietskogo Sojuza Gorszkow (ros. Адмирал флота Советского Союза Горшков, w skrócie Admirał Gorszkow). Przenosił wówczas śmigłowce i samoloty pionowego startu i lądowania. Od połowy lat 90. znajdował się w remoncie, po czym w 2004 roku został sprzedany Indiom, którym został przekazany w 2013 roku, po przebudowie na konwencjonalny lotniskowiec. Przenosi około 30 samolotów i śmigłowców; jego główne wyposażenie stanowią obecnie samoloty MiG-29K, startujące przy pomocy skoczni (system STOBAR). Pozostaje okrętem flagowym marynarki Indii.
Geneza i budowa „Baku”, przemianowany następnie na „Admirał Gorszkow”, był jedynym okrętem projektu 11434 (początkowo oznaczanego 1143.4), stanowiącego ostateczne rozwinięcie radzieckich okrętów projektu 1143 (typu Kijew) z lat 70. XX wieku. Podobnie jak one, klasyfikowany był oryginalnie w ZSRR i Rosji jako „ciężki krążownik lotniczy” (TAKR – tjażołyj awianiesuszczij kriejsier). Cała rodzina czterech jednostek typu Kijew i typów pochodnych były to unikalne w świecie okręty, łączące cechy lekkich lotniskowców dla samolotów pionowego i krótkiego startu i lądowania (V/STOL) z silnym uzbrojeniem krążowników rakietowych. Początkowo planowano budowę tylko dwóch okrętów „Kijew” i „Mińsk”, jednak następnie zdecydowano zbudować dalsze dwie jednostki według ulepszonego projektu. Trzeci okręt „Noworossijsk”, projektu 1143.3, pomimo ulepszeń, nie odróżniał się zasadniczo od poprzedników. Na czwartym okręcie jednakże wprowadzono znaczne zmiany, zwłaszcza zestawu uzbrojenia i wyposażenia radioelektronicznego, a w konsekwencji i wyglądu. Nowy okręt miał być również dostosowany do przenoszenia nowo opracowywanych ponaddźwiękowych myśliwców Jak-41 (Jak-141), których rozwoju jednak nie zakończono.
Stępkę pod budowę okrętu położono 26 grudnia 1978 roku w stoczni Czarnomorskiej (nr 444) w Mikołajowie (numer stoczniowy S-104), tuż po wodowaniu „Noworossijska”. Już 17 lutego 1978 został on wciągnięty na listę floty, pod nazwą „Baku” (od stolicy radzieckiej republiki Azerbejdżanu), noszoną wcześniej przez niszczyciel z okresu II wojny światowej. Budowa odbywała się na największej pochylni „0”, metodą blokową, z sekcji o masie do 150 ton. Po wyposażeniu stoczni w nowe dźwigi fińskiej firmy Kone, zamontowano nadbudówkę, o masie 1000 ton, w całości. Kadłub wodowano 31 marca 1982 roku (miał wówczas masę ok. 19 000 t). Wyposażanie trwało dość długo na skutek zmian wprowadzanych w konstrukcji i problemów z dostawami nowych systemów i dopiero od stycznia 1987 roku okręt przechodził oficjalne , a od 21 kwietnia 1987 odbiorcze próby państwowe. 11 grudnia 1987 okręt przyjęto do służby w Marynarce ZSRR.
Opis oryginalnego projektu thumb|Krążownik lotniczy „Baku” w 1988 r. thumb|Widok z góry „Baku”, ze śmigłowcami Ka-27 i samolotami Jak-38 na pokładzie. Dobrze widoczne są elementy uzbrojenia. Opis ogólny i konstrukcja Architektura okrętu i jego główne charakterystyki pozostały zbliżone, jak bazowego projektu 1143 (typu Kijew). Okręt zachował cechy typowe dla lotniskowców, jak pokład lotniczy na lewej burcie o wymiarach 195 × 20,7 m, umieszczony pod kątem 4,5° do osi podłużnej okrętu, i stosunkowo wąską nadbudówkę przesuniętą ku prawej burcie, a nadto typowe dla krążowników, jak pokład dziobowy zajęty przez systemy uzbrojenia i duże rozmiary nadbudówki. W porównaniu z poprzednikami nieco wydłużono do przodu pokład lotniczy na wystającym lewoburtowym sponsonie. Usunięto znajdujący się poniżej przed nim sponson z działkami, co wraz z innym wyprofilowaniem lewej burty zmniejszyło wiry powietrza nad pokładem. Widocznym zmianom podlegała bryła nadbudówki. W konstrukcji okrętu w większym stopniu zastosowano elementy mające utrudnić jego wykrywalność (technologia stealth), jak nachylenie ścian nadbudówki, a także specjalne pokrycie Łak tłumiące fale radarowe w celu zmniejszenia odbicia radiolokacyjnego okrętu. Poza tym, w odróżnieniu od poprzednich okrętów zastosowano w konstrukcji kadłuba ochronę przeciwtorpedową, a żywotne części okrętu oraz ściany hangaru otrzymały lekkie opancerzenie, co między innymi spowodowało wzrost masy kadłuba o 1700 ton.
Okręt miał długość całkowitą 273,08 m, a na linii wodnej 242,86 m. Szerokość maksymalna wynosiła 52,9 m, a na linii wodnej 31 m. Średnie zanurzenie wynosiło 8,47 m, a maksymalne 11,52 m. Wyporność „Baku” początkowo wynosiła: standardowa 33 440 t, normalna 38 970 t, pełna 44 490 t, a maksymalna 45 390 t. Kadłub i nadbudówka były spawane ze stali, część wewnętrznych ścianek wykonano ze stopów lekkich. Kadłub wykonany został w podłużnym systemie naboru z wyjątkiem części dziobowej i rufowej, wykonanych w systemie poprzecznym. Dzieli się na główne przedziały wodoszczelne 18 grodziami poprzecznymi i dwoma podłużnymi. Na całej długości jest podwójne dno, a na większości – podwójne burty. Burty miały wysokość od 21,61 m na rufie do 24,96 m na dziobie, a maksymalna wysokość okrętu wynosiła 60,3 m. Nadbudówka miała 9 kondygnacji. Załoga etatowo liczyła 1615 osób, w tym 383 oficerów, plus 430 grupy lotniczej.
Wyposażenie lotnicze thumb|Fragment pokładu lotniczego ze śmigłowcami Ka-27 i przykrytymi samolotami Jak-38. Widoczny tylny podnośnik lotniczy i rufowe pionowe wyrzutnie rakiet plot. Kinżał. Podobnie jak u poprzedników, na pokładzie lotniczym wyznaczono siedem numerowanych stanowisk do pionowego startu i lądowania samolotów (VTOL) i śmigłowców, oznaczonych kręgami, z tego pierwsze od dziobu dla śmigłowca ratowniczego (oznaczone literą „C” – pol.: S), oraz ósme stanowisko centralnie na rufie dla cięższych śmigłowców transportowych. Pokład lotniczy jest pokryty materiałem odpornym na gorące gazy wylotowe silników. Na pokładzie rufowym, zajmującym całą szerokość okrętu, znajdowało się 10 wyznaczonych stanowisk do obsługi przedstartowej samolotów Jak-38. Podobnie jak w poprzednich okrętach, „Baku” miał dwa podnośniki dla samolotów: pierwszy 30-tonowy obok nadbudówki (wymiary 18,9 × 10 m) i drugi, mniejszy 20-tonowy za nią (18,9 × 4,8 m). Pierwszy podnośnik służył głównie do opuszczania samolotów, drugi do podnoszenia. Hangar umieszczony w kadłubie ma wymiary 130 × 22,5 × 6,6 m i może być podzielony 5 opuszczanymi przegrodami przeciwpożarowymi. Podobnie jak „Noworossijsk”, „Baku” mógł zabierać do 36 samolotów i śmigłowców. Zapas paliwa lotniczego został zwiększony do 1500 t.
Grupa lotnicza składała się początkowo po wejściu do służby z 32 maszyn: 12 samolotów myśliwsko-szturmowych pionowego i krótkiego startu i lądowania Jak-38, 16 śmigłowców zwalczania okrętów podwodnych Ka-27PŁ, 2 śmigłowców ratowniczych Ka-25PS i 2 śmigłowców wskazywania celów Ka-25DC (później zastąpione przez poszukiwawczo-ratownicze Ka-27PS). Planowano wprowadzić na uzbrojenie okrętu nowo opracowywane naddźwiękowe myśliwce pionowego i krótkiego startu i lądowania Jak-41, które jednak nie osiągnęły etapu produkcji. Wśród uzbrojenia podwieszanego dla samolotów, okręt mógł zabierać m.in. 18 taktycznych bomb atomowych RN-28.
Uzbrojenie thumb|Widoczne wyrzutnie rakiet Bazalt i częściowo pocisków plot Kinżał oraz wieża AK-100 Główne zmiany w stosunku do poprzedników nastąpiły w zakresie uzbrojenia. Ilość wyrzutni ciężkich przeciwokrętowych pocisków rakietowych dalekiego zasięgu P-500 Bazalt na dziobie zwiększono z 8 do 12 (sześć podnoszonych podwójnych kontenerowych wyrzutni SM-241). Zapas pocisków wynosił 12 sztuk w wyrzutniach. Ich zasięg wynosił do 550 km, masa głowicy 500 kg. W składzie uzbrojenia przeciwlotniczego zrezygnowano z mało już nowoczesnych pocisków rakietowych średniego zasięgu Sztorm-M i bliskiego zasięgu Osa-M, instalując za to cztery baterie nowoczesnych pocisków przeciwlotniczych i przeciwrakietowych bliskiego zasięgu Kinżał, po 6 pionowych bębnowych wyrzutni w każdej grupie (łącznie 192 rakiety). Dwie baterie umieszczono obok siebie na dziobie (przed wyrzutniami pocisków Bazalt), trzecią w prawej rufowej części na pokładzie lotniczym, a czwartą na zewnątrz pokładu lotniczego, wzdłuż jego lewej krawędzi. Zasięg pocisków wynosił do 12 km. Cztery stacje naprowadzania pocisków umieszczono na nadbudówce. Pomimo posiadania zaawansowanej aparatury do wykrywania okrętów podwodnych, podobnie jak w „Noworossijsku” zrezygnowano z ofensywnych broni przeciw okrętom podwodnym, pozostawiając samo ich zwalczanie śmigłowcom pokładowym i okrętom eskorty. Zainstalowano jedynie na dziobie dwie nowocześniejsze wyrzutnie rakietowych bomb głębinowych kompleksu Udaw-1 (RBU-12000), z zapasem po 60 bomb, służące głównie do ochrony przeciwtorpedowej.
Zmieniono także uzbrojenie artyleryjskie, które stanowiły dwie uniwersalne armaty automatyczne kalibru 100 mm AK-100 umieszczone w wieżach w superpozycji z przodu nadbudówki (w miejsce czterech armat 76 mm AK-726 w dwóch wieżach na dziobie i rufie). Donośność armat wynosiła do 21,5 km, szybkostrzelność do 60 strz./min, a zapas amunicji po 600 nabojów. Ich ogniem kierował pojedynczy radar MR-145 Lew z przodu nadbudówki. Niezmienione pozostały jedynie zestawy artyleryjskie obrony przeciwrakietowej kalibru 30 mm AK-630M, w czterech bateriach po dwie armaty, każda bateria kierowana radarem MR-123 Wympieł. Dwie rufowe baterie były umieszczone jak na poprzednikach, na platformach po obu burtach poniżej pokładu lotniczego, natomiast w związku z brakiem lewoburtowego sponsonu na dziobie obie dziobowe baterie zostały umieszczone z przodu nadbudówki, obok siebie, w dwóch poziomach. Przewidywano pierwotnie zastosowanie zestawów artyleryjsko-rakietowych obrony bezpośredniej Kortik, lecz nie były gotowe.
Wyposażenie elektroniczne thumb|„Baku” od dziobu – widoczne uzbrojenie i wyposażenie radarowe Na okręcie zainstalowano bogaty zestaw urządzeń elektronicznych wykrywania celów, naprowadzania uzbrojenia i walki radioelektronicznej, z tego wiele nowych systemów. Kierowanie wykrywaniem i zwalczaniem celów powietrznych, w tym niskolecących, miał zapewniać nowy wielofunkcyjny kompleks radarowy Mars-Passat z czterema ścianowymi antenami wokół nadbudówki, mogący śledzić do 120 celów i będący w założeniu odpowiednikiem amerykańskiego AEGIS. Nowy był również system kontroli ruchu lotniczego i naprowadzania lotnictwa na okręt Riezistor-K4, którego anteny i radiolatarnię umieszczono w charakterystycznej walcowatej obudowie na szczycie nadbudówki. Rezerwowym radarem wykrywania nawodnego i powietrznego był radar trójwspółrzędny Friegat-M1 (MR-710M-1), umieszczony nad anteną systemu Riezistor, mogący śledzić do 80 celów. Okręt miał ponadto dwa radary wykrywania celów niskolecących Podkat, z przodu i tyłu na dachu nadbudówki, oraz dwa radary nawigacyjne Wajgacz-1143. Ewenementem jak na okręty takiej wielkości było wyposażenie krążowników typu Kijew w zaawansowany system hydrolokacyjny do wykrywania celów podwodnych. Podobnie jak „Noworossijsk”, „Baku” był wyposażony w sonar dalekiego zasięgu Polinom, z antenami w gruszce dziobowej i opływce pod kilem oraz anteną holowaną w nawisie rufowym. Przetwarzaniem informacji bojowych kierował zautomatyzowany system dowodzenia Lesorub-434. Do naprowadzania lotnictwa myśliwskiego (także bazowania lądowego) na maksymalnie cztery cele służył system Gazon. Okręt otrzymał nowy system walki radioelektronicznej Kantata-M, w którego skład wchodziły stacje zakłóceń i dwie dwulufowe wyrzutnie celów pozornych PK-2 na rufie. Okręt posiadał też radiostacje i systemy łączności, w tym system łączności kosmicznej Kristał-BK (z dwoma kulistymi antenami na dachu nadbudówki).
W kodzie NATO poszczególne systemy otrzymały oznaczenia: radar Mars-Passat – Sky Watch, radar Friegat – Top Steer, system Riezistor – Cake Stand, sonar Polinom – Horse Jaw i Horse Tail (antena holowana).
Napęd