thumb|Larwa Hartigia trimaculata w pędzie róży Ździeblarzowate (Cephidae) – rodzina owadów z rzędu błonkówek i podrzędu rośliniarek, obejmująca około 170 opisanych gatunków.
Błonkówki te wyróżniają się od innych rośliniarek bardzo smukłym ciałem, przez co mogą przypominać gąsienicznikowate. Ich głowa jest kulistawa. Skleryty szyjne są wydłużone. Użyłkowanie przedniego skrzydła cechuje żyłka radialna na całej długości biegnąca blisko żyłki kostalnej i przylegająca do niej. Między pierwszym a drugim segmentem odwłoka znajduje się grzbietobrzuszne przewężenie. Narządy rozrodcze samców cechują harpes zlane z gonocardo.
Larwy mają nieczłonowane i pozbawione pazurków odnóża tułowiowe oraz pozbawiony posuwek i zakończony kolcami odwłok. Są fitofagami żerującymi drążąc tunele w źdźbłach traw oraz gałęziach krzewów i drzew. Niektóre z nich są uznawane za groźne szkodniki zbóż, np. ździeblarz pszeniczny.
Większość gatunków, w tym prawie wszystkie Cephinae, zasiedla Holarktykę, a zwłaszcza strefę umiarkowaną i borealną. Pojedyncze gatunki notowane są w Wietnamie, na Borneo i Celebesie. Athetocephinae są endemitami Madagaskaru, a Australcephinae występują tylko w krainie australijskiej. W Polsce stwierdzono 19 gatunków (zobacz: ździeblarzowate Polski)
Systematyka i ewolucja Do rodziny tej należy około 170 opisanych gatunków, zgrupowanych w 24 rodzajach i 4 podrodzinach, w tym:
podrodzina: †Cuspilonginae Kopylov et Rasnitsyn, 2016 Caenocephus Konow, 1896 podrodzina: Athetocephinae Athetocephus Benosn, 1935 podrodzina: Australcephinae Smith et Schmidt, 2009 Australcephus Smith et Schmidt, 2009 podrodzina: Cephinae Aridus Smith, 1900 Caenocephus Konow, 1896 Calameuta Konow, 1896 Cephus Latreille, 1802 Characopygus Konow, 1899 †Cuspilongus Archibald et Rasnitsyn 2015 †Electrocephus Konow, 1897 Hartigia Schioedte, 1838 Heterojanus Wei et Xiao, 2011 Hissarocephus Gussakovkij, 1945 Janus Stephens, 1835 Magnitarsijanus Wei, 2007 Pachycephus Stein, 1876 Stigmajanus Wei, 2007 Syrista Konow, 1896 Trachelus Jurine, 1807 Uroqrista Maa, 1944 podrodzina: incertae sedis †Mesocephus Rasnitsyn, 1968
Ździeblarzowate wraz z wyłącznie mezozoicznymi sepulkowatymi tworzą nadrodzinę ździeblarzowców (Cephoidea). W zapisie kopalnym ździeblarzowate są słabo reprezentowane. Najstarsze znane gatunki pochodzą z wczesnej kredy: Mesocephus sibiricus i Cuspilongus ghilarovi. Z kredy późnej znane są 2 gatunki z rodzaju Mesocephus. Oprócz nich w zapisie kopalnym zachowały się jeszcze 3 gatunki z eocenu, w tym jeden ze współczesnego rodzaju Janus.
Przypisy