thumb|Rybnicki dworzec kolejowy w 1900 roku thumb|Dworzec kolejowy w Rybniku - widok z peronu 2 thumb|Widok dworca kolejowego od strony Skweru Wieniawskiego thumb|Dworzec kolejowy w Rybniku w porze nocnej thumb|Rybnik, przejście podziemne w kierunku dzielnicy Meksyk Rybnik – największy dworzec kolejowy w Rybniku i ROW. Znajduje się w Śródmieściu, przy ulicy Dworcowej, według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca aglomeracyjnego.
Ruch pasażerski Rok Wymiana roczna Wymiana pasażerska na dobę miejsce w Polsce 2017 657 000 1 800 2018 840 000 2 300 2019 1 020 000 2 800 96 2020 694 000 1 900 82 2021 803 000 2 200 87 2022 3 100 20233 70020243 60020254 020
Historia Początki Stacja została otwarta 1 października 1856 na linii kolejowej z Nędzy do Rybnika, tego dnia do użytku oddano odcinek z Czernicy, przez Rydułtowy i Rybnik do Orzesza. W pierwszych kilkunastu latach funkcjonowania, stacja kolejowa w Rybniku była w niewielkim stopniu wykorzystywana przez mieszkańców, gdyż miasto było bardziej nastawione na towarowy ruch kolejowy.
W roku 1870 do użytku na stacji w Rybniku oddano nową nastawnię, w kolejnym roku zbudowano perony wyspowe utwardzone żwirem. W 1872 r. zbudowano budkę strażniczą, dwa lata później budynek dworcowy przykryto dachówkami oraz zbudowano drewnianą rampę.
Poczynione inwestycje zachęciły mieszkańców do coraz częstszego korzystania z dworca kolejowego. Według danych z 1876 r., w Rybniku przewóz pasażerów wyniósł ponad 63 tysiące (przyjeżdżających i odjeżdżających).
W 1884 r. stacja kolejowa w Rybniku zostało skomunikowana z Żorami przez Orzesze. Ze względu na długi czas jazdy, frekwencja na tym odcinku była niewielka.
16 lipca 1912 otwarto odcinek Rybnik – Leszczyny, a dzięki temu Rybnik uzyskał połączenie z Katowicami. W następnym roku oddano do użytku skrót od stacji Rybnik przez Jejkowice do Suminy. W 1936 r. mieszkańcy Rybnika zyskali dostęp do szybkiego połączenia z Żorami przez Gotartowice i Szczejkowice (dwa lata później linia kolejowa została przedłużona do Pszczyny).
Potężny wybuch w 1921 r. 22 czerwca 1921 r. około godz. 18:15 w pobliżu rybnickiego dworca kolejowego eksplodowało osiem ton materiałów wybuchowych, które były załadowane w czterech wagonach stojących na bocznicy. Na godzinę przed eksplozją przyczepiono je do pociągu towarowego, który niebawem miał ruszyć w dalszą drogę.
Potężna eksplozja wywołała silną falę uderzeniową, powodującą zniszczenia w promieniu kilkuset metrów od miejsca wybuchu. Wskutek eksplozji materiałów wybuchowych zginęły cztery osoby, w tym dwóch powstańców śląskich pilnujących niebezpiecznego ładunku, rannych zostało dwanaście osób. Przyczyny wybuchu nigdy nie ustalono.
Czasy współczesne W latach 2006–2010 budynek dworca kolejowego w Rybniku został częściowo wyremontowany. Odpowiadająca za dworzec spółka PKP S.A. Oddział Dworce Kolejowe wymieniła pokrycie dachu, stolarkę okienną i instalację oddymiania klatek schodowych. Dokonano również remontu toalet oraz wykonano nową elewację. Ponadto wdrożono nowy system identyfikacji wizualnej, do tego przed budynkiem pojawiły się miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych. Wymieniono również wiekowy zegar elektroniczny nad głównym wejściem dworca.
W styczniu 2015 roku PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. zakończyły remont podziemnego przejścia pod torami na stacji Rybnik, łączącego Śródmieście z dzielnicą Meksyk. W ramach wykonanych prac wymieniono całe oświetlenie i wyremontowano schody.
W latach 2017–2018 wyremontowane zostały perony, w tym peron 1 i 2 zostały podwyższone do wysokości 0,76 metra. Do tego nowa nawierzchnia, oświetlenie i odnowiona mała architektura (ławki, tablice informacyjne, oznakowanie) poprawiły komfort oraz bezpieczeństwo obsługi podróżnych. Pojawiły się również windy oraz platforma dla osób niepełnosprawnych.
W październiku 2018 r. zniknęła paletowa tablica informacyjna, która wisiała w holu rybnickiego dworca PKP. Zamiast niej pojawiły się nowoczesne ekrany elektroniczne (dwa nad kasami oraz dwa kolejne przed korytarzem do świetlicy). Wyświetlacze informują pasażerów o ruchu pociągów na stacji oraz o ewentualnych opóźnieniach. Dodatkowo dostępna jest informacja o tym, na którym peronie zatrzyma się pociąg oraz przez jakie stacje będzie przejeżdżał.
Infrastruktura Wewnątrz znajdują się kasy biletowe, informacja, salonik prasowy, kawiarnia. W budynku znajduje się komisariat Straży Ochrony Kolei. Jest jednym z niewielu odnowionych w ostatnim czasie dworców w okolicy. Dworzec posiada 3 perony, na które można się dostać przejściem podziemnym. Między torami przy peronach 1 i 2 znajduje się dodatkowy tor przelotowy dla pociągów towarowych (w sumie na dworcu znajdują się 2 takie tory). Na terenie dworca znajduje się kilka torów bocznych postojowych i manewrowych. Niedaleko od dworca znajduje się lokomotywownia z obrotnicą.
Połączenia Połączenia regionalne PrzewoźnikLiniaTrasaKoleje ŚląskieS17Gliwice – Rybnik – Wodzisław Śl.S7Katowice – Rybnik – Rydułtowy – RacibórzS71Katowice – Rybnik – Wodzisław Śl. – Chałupki – Bohumín S72Rybnik – Pszczyna – Czechowice-Dziedzice – Bielsko-Biała Gł. – ŻywiecS75Gliwice – Rybnik – Chybie – Bielsko-Biała Gł. – Żywiec – ZwardońS76Gliwice – Rybnik – Chybie – Skoczów – Ustroń – Wisła GłębceS77Racibórz – Rybnik – Chybie – Skoczów – Ustroń – Wisła GłębicePołączenia dalekobieżne:
W rozkładzie jazdy 2025/2026 spółka PKP Intercity uruchamia następujące codzienne pociągi przejeżdżające przez stacje Rybnik:
InterCity Silesia Praga - Warszawa InterCity Polonia Wiedeń - Warszawa InterCity Sobieski Wiedeń - Warszawa InterCity Artus Bielsko-Biała Główna - Gdynia Główna InterCity Halny Zakopane - Poznań Główny InterCity Heweliusz Bielsko-Biała Główna - Gdynia Główna InterCity Moravia Wiedeń - Katowice InterCity Chopin Warszawa Wschodnia - Monachium/Praga/Budapeszt TLK Planty Kraków Płaszów - Wrocław Główny (tylko w wybrane dni)
oraz wakacyjne połączenia:
TLK WYDMY Bohumin - Łeba/Hel
TLK PIRAT Bielsko-Biała Główna - Kołobrzeg/Świnoujście InterCity Adriatic Express Warszawa - Rijeka
Przypisy Wykaz stacji pasażerskich wraz z ich kategoryzacją oraz określeniem dostępności do obiektu, l.p. 384
Linki zewnętrzne
Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w Rybniku Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w Polsce oddane do użytku w 1856 Kategoria:Obiekty w Rybniku wpisane do gminnej ewidencji zabytków