thumb|250px|Zdjęcie satelitarne Łodzi i otoczenia miasta, LandSat-5, sztuczne kolory, data 26 września 2011
Aglomeracja łódzka – aglomeracja monocentryczna w środkowej części województwa łódzkiego, z miastem centralnym Łodzią.
W zależności od koncepcji i przyjętych kryteriów delimitacji obszarów, liczba ludności zamieszkującej aglomerację wynosi od około 1 mln do około 1,1 mln osób.
W latach 1975–1998 istniało województwo łódzkie, obejmujące mniej więcej obszar obecnej aglomeracji łódzkiej.
Miasta aglomeracji łódzkiej 24px Łódź – 652 015 mieszkańców, pow. 29 325 ha 24px Pabianice – 60 598 mieszk., pow. 3 299 ha 24px Zgierz – 53 543 mieszk., pow. 4 233 ha 24px Aleksandrów Łódzki – 22 002 mieszk., 1 382 ha 24px Konstantynów Łódzki – 19 231 mieszk., 2 725 ha 24px Ozorków – 18 064 mieszk., 1 546 ha 24px Głowno – 13 116 mieszk., 1 984 ha 24px Koluszki – 12 046 mieszk., 990 ha 24px Brzeziny – 11 949 mieszk., 2 158 ha 24px Tuszyn – 7 171 mieszk., 2 325 ha 24px Rzgów – 3 457 mieszk., 1 677 ha 24px Stryków – 3 363 mieszk., 815 ha 24px Lutomiersk – 1 574 mieszk., 520 haGUS – Stan i struktura ludności: Ludność: 2023: Ludność stan w dniu 31 XII: Łódzkie
Koncepcje aglomeracji łódzkiej
thumb|250px|Polska, gęstość zaludnienia (1930)
Aglomeracja według P. Swianiewicza i U. Klimskiej W 2005 r. Paweł Swianiewicz oraz Urszula Klimska wyznaczyli obszar aglomeracji obejmujący miasto centralne Łódź oraz przyległych 19 gmin. Obszar ten w 2002 r. zamieszkiwało 1129 tys. osób. Przy wyznaczaniu aglomeracji przeprowadzono delimitację obszarów przyległych, uwzględniając saldo migracji w latach 1998–2002, gęstość zaludnienia (w 2002 r.), współczynnik zatrudnienia związany z natężeniem dojazdów.
+ Gminy aglomeracji według P. Swianiewicza i U. Klimskiej Liczba ludności (2010-12-31) [osób] Powierzchnia (2011-01-01) [km²] Gęstość zaludnienia [osób/km²] Łódź 737098 293,25 2513,55 gmina Aleksandrów Łódzki 28018 116,43 240,64 gmina Andrespol 12500 23,34 535,56 gmina Brójce 5868 69,02 85,02 gmina Dłutów 4306 101,23 42,54 gmina Dobroń 7308 95,46 76,56 Głowno (gmina miejska) 14940 19,84 753,02 gmina Ksawerów 7328 13,64 537,24 gmina Koluszki 23272 157,20 148,04 Konstantynów Łódzki 17688 27,25 649,10 gmina Lutomiersk 7506 133,92 56,05 gmina Nowosolna 4364 53,98 80,84 Ozorków (gmina miejska) 20189 15,46 1305,89 Pabianice (gmina miejska) 68550 87,69 781,73 gmina Pabianice (wiejska) 6326 32,99 191,76 gmina Rzgów 9548 66,32 143,97 gmina Stryków 12332 157,90 78,10 gmina Tuszyn 11846 129,90 91,19 gmina Zgierz (wiejska) 12374 199,05 62,17 Zgierz (gmina miejska) 57900 42,33 1367,82 Razem (aglomeracja) 1069261 1836,2 582,32
Aglomeracja według J. Paryska W 2008 r. Jerzy Jan Parysek przedstawił, że głównymi ośrodkami aglomeracji są: Łódź, Zgierz, Pabianice, Ozorków, Aleksandrów, Konstantynów, Brzeziny. Wskazał, że obszar aglomeracji zamieszkuje 1,1 mln osób.
Inne koncepcje Inne koncepcje aglomeracji, obszaru funkcjonalnego, zespołu miejskiego Łodzi: według programu ESPON obszar funkcjonalny Łodzi (FUA, ang. Functional Urban Area) w 2002 r. zamieszkiwało 1165 tys. osób. według Eurostat w 2001 r. (LUZ Łódź, ang. Larger Urban Zone) – 1 180 585 mieszkańców i obszar 2857,51 km², które dane przyjął też T. MarkowskiDane na koniec roku 2001 na podstawie (PDF), według Eurostat w 2004 r. (LUZ Łódź, ang. Larger Urban Zone) – 1 163 516 mieszkańców i obszar 2857,51 km²,
Infrastruktura thumb|250px|Pociąg ŁKA na stacji Koluszki Miasta satelickie Łodzi połączone są z nią komunikacją kolejową, tramwajową i autobusową. Linie tramwajowe łączą Łódź z Pabianicami, Zgierzem i Konstantynowem Łódzkim a autobusowe z Aleksandrowem Łódzkim i Lutomierskiem.
W roku 2008 uruchomiony został projekt szybkiej linii tramwajowej o nazwie Łódzki Tramwaj Regionalny, który miał połączyć największe miasta aglomeracji: Pabianice, Łódź i Zgierz. Pabianice i Zgierz wycofały się z projektu ze względów finansowych. W latach 2014–2020 zaplanowana była realizacja założeń nowego projektu, która sfinalizowana została 1 lipca 2023Powrót tramwaju do Pabianic. Planowana jest także modernizacja pozostałych odcinków podmiejskich linii tramwajowych.
W czerwcu 2014 sfinalizowany został pierwszy etap projektu budowy systemu Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej, oparty na istniejących liniach kolejowych, nowych i modernizowanych stacjach, przystankach i dworcach, nowych elektrycznych zespołach trakcyjnych i wspólnej taryfie z innymi przewoźnikami autobusowymi, tramwajowymi i kolejowymi. Piąty etap realizacji projektu miał zakończyć się w styczniu 2023Cele projektu "Budowa Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej ETAP V.
Zobacz też aglomeracja obszar metropolitalny Łódzki Obszar Metropolitalny Łódzki Okręg Przemysłowy Aglomeracje w Polsce
Przypisy
Linki zewnętrzne (PDF) http://www.dzienniklodzki.pl/artykul/3416237,marek-cieslak-chcemy-dokonczyc-ltr-ale-nie-z-pieniedzy-metropolitalnych,id,t.html
Łódzka Kategoria:Urbanistyka Łodzi