Obrona skandynawska – otwarcie szachowe charakteryzujące się posunięciami:
1.e4 d5
Opis Jest to debiut półotwarty. W klasyfikacji encyklopedii otwarć szachowych jest oznaczony kodem ECO B01.
Obronę skandynawską zastosowano w najstarszej znanej partii szachów europejskich, rozegranej około 1475 r. w Walencji. W 1497 r. jej opis znalazł się w książce Luisa Luceny. W XIX wieku analizował ją Carl Jänisch. Dużą popularność zyskała na przełomie XIX i XX wieku. Swoją nazwę zawdzięcza pracom szwedzkich szachistów Ludwiga i Gustafa Collijnów. W 1918 roku monografię otwarcia opublikował Jacques Mieses, który często stosował ten debiut w turniejach i znacząco przyczynił się do rozwoju jego teorii.
W późniejszych latach obrona skandynawska była rzadko stosowana przez czołowych szachistów świata. W 1979 r. w Montrealu Bent Larsen skutecznie zastosował ten debiut w wygranej partii z mistrzem świata, Anatolijem KarpowemAnatoli Karpov vs Bent Larsen, Montreal 1979 (była to jedyna porażka Karpowa w tym turnieju). W 1995 r. obrona skandynawska pojawiła się w meczu o mistrzostwa świata. Viswanathan Anand uzyskał po debiucie dobrą pozycję przeciwko Garriemu Kasparowowi, jednak partię przegrałGarry Kasparov vs Viswanathan Anand, World Championship Match 1995.
Warianty klasyczny 2.ed5 H:d5 wariant Miesesa (główny) 3.Sc3 Ha5 4.d4 Sf6 5.Sf3 Gf5 wariant Laskera 3.Sc3 Ha5 4.d4 Sf6 5.Sf3 Gg4 6.h3 kontrgambit Anderssena 3.Sc3 Ha5 4.d4 e5 gambit Kotrca-Miesesa 3.Sc3 Ha5 4.b4 wariant Gubnickiego-Pytla 3.Sc3 Hd6 nowoczesny 2.ed5 Sf6 gambit islandzki 3.c4 e6 gambit skandynawski 3.c4 c6 gambit Marshalla 3.d4 S:d5 wariant Richtera 3.d4 g6 wariant Nimzowitscha 3.d4 Sc6 wariant portugalski 3.d4 Gg4 wariant Burna 3.Gb5+
Wybrana literatura Ron Harman, Shaun Taulbut (1993), Winning with the Scandinavian, Henry Holt Michael Melts (2002), Scandinavian Defense: The Dynamic 3...Qd6, Russell Enterprises, James Plaskett (2004), The Scandinavian Defence, Batsford, John Emms (2004), The Scandinavian, 2nd ed.., Everyman Chess, Jerzy Konikowski (2006), Skandinavisch-richtig gespielt, Joachim Beyer Verlag, Jovanka Houska (2009), Starting Out: The Scandinavian, Everyman Chess, Christian Bauer (2010), Play The Scandinavian, Quality Chess, Jerzy Konikowski (2019), Obrona skandynawska, Wydawnictwo RM,
Przypisy
Bibliografia W.Litmanowicz, J. Giżycki, "Szachy od A do Z", tom II, Warszawa 1987, str. 1115
Linki zewnętrzne Chessdatabase
Skandynawska obrona