Pia Alfreda Schipani, bardziej znana jako Pia Zadora (ur. 4 maja 1954 w Hoboken) – amerykańska aktorka filmowa i piosenkarka pochodzenia polskiego ze strony matki i włoskiego ze strony ojca.

Wczesne lata życia Urodziła się w Hoboken, w stanie New Jersey jako córka Saturniny „Niny” (z domu Zadorowski) i Alphonse Schipaniego. Nazwisko panieńskie matki posłużyło do stworzenia artystycznego pseudonimu „Zadora”. Wychowała się za kulisami wielkich nowojorskich scen; jej matka zajmowała się kostiumami dla teatrów na Broadwayu i MET, a ojciec był skrzypkiem. Ukończyła katolicką szkołę podstawową w Forest Hills, w stanie Nowy Jork, przy Our Lady Queen of Martyrs i szkołę średnią High School of the Professional Arts w Nowym Jorku.

W wieku siedmiu lat wystąpiła na Broadwayu jako Cleo June w komedii Midgie Purvis Mary Chase (1961) u boku Tallulah Bankhead, a następnie dołączyła w roli Bielke do obsady broadwayowskiego musicalu Skrzypek na dachu Sheldona Harnicka (1964) z muzyką Jerry’ego Bocka w reż. Jeromego Robbinsa i jako Marian Gilbert w musicalu Henry, słodki Henry Nunnally Johnson (1967) w reż. George’a Roya Hilla.

Po raz pierwszy na kinowym ekranie pojawiła się w wieku dziesięciu lat w filmie dla dzieci Święty Mikołaj wyrusza na podbój Marsa (Santa Claus Conquers the Martians, 1964) jako Girmar, dziewczynka z Marsa. Na ścieżce dźwiękowej zamieszczono piosenkę śpiewaną przez Pię „Hooray for Santa Claus”. W 1968 zastąpiła Bernadette Peters w roli Ruby w produkcji off-Broadwayowskiej Damy na morzu.

Kariera W 1981 zaskoczyła publiczność znakomitym debiutem piosenkarskim w Las Vegas. Była na okładkach magazynów „Titbits” (w maju 1982), „Oui” (w czerwcu 1982), „Film” (w listopadzie 1982), „Penthouse” (w październiku 1983), „Film Review” (w grudniu 1983) i „Celebrity Skin” (w styczniu 1984). 12 grudnia 1982 w Hotelu Bonaventure w Hollywood przyznano jej nagrodę Kwaśnego Jabłka.

Dla kina odkrył ją Matt Cimber, powierzając rolę piosenkarki Bobbie Warren z Las Vegas i przyjaciółki gangstera w komedii sensacyjnej Gorączka stanu Nevada (Fake-Out, 1982) z udziałem Telly’ego Savalasa jako porucznika Thurstona i Desiego Arnaza Jr. w roli detektywa Clinta Morgana. Jednak następna jej rola Kady Tyler, zepsutej do szpiku kości nimfetki uwodzącej dla pieniędzy własnego ojca (Stacy Keach) w kontrowersyjnej ekranizacji powieści Jamesa M. Caina Motyl (Butterfly, 1982), w którym fabuła dotyczy kazirodztwa ojca i córki, pomimo że została uhonorowana nagrodą Złotego Globu w kategorii „najlepsza nowa gwiazda roku”, zebrała fatalne recenzje i przyniosła jej Złotą Malinę w dwóch kategoriach – „Najgorsza aktorka” i „Najgorsza nowa gwiazda”. W partyturze muzycznej pojawił się śpiew Zadory w piosence „It’s Wrong For Me To Love You” (muz. Ennio Morricone, sł. Carol Connors), nominowanej także do Złotego Globu za najlepszą piosenkę. Stąd właśnie powstały pogłoski, że ową nagrodę i ShoWest Award kupił jej mąż, izraelski multimilioner Meshulam Riklis, właściciel McCrory’s, który sfinansował film i rzekomo przekupił krytyków. Jeden z krytyków napisał, że Motylek przypomina parodię sztuk Tennessee Williamsa.

Po wielu dekadach, Złoty Glob dla „nowej gwiazdy roku” pozostał w Hollywood obiektem niekończących się żartów. Jak to możliwe, że zupełnie nieznana wówczas 28-letnia aktorka, opisana niegdyś w recenzji „New York Times” jako „Brigitte Bardot przepuszczona przez kuchenną zgniatarkę do odpadów” – została wyróżniona przez Hollywoodzkie Stowarzyszenie Prasy Zagranicznej za rolę nastoletniej nimfetki w tandetnym dramacie o kazirodztwie pt. Motyl? Tym bardziej że niemal nikt obecny na ceremonii 30 stycznia 1982 nie widział tego filmu; do kin trafił on dopiero 5 lutego. –„Nie chciałam tam iść, bo byłam przekonana, że ​​nie wygram” – wspomina Zadora ten najlepszy (i najgorszy) wieczór w swojej karierze. Żywo opisuje „pełne ciszy zaskoczenie”, jakie ogarnęło salę, gdy Timothy Hutton – laureat z poprzedniego roku – wyczytał jej nazwisko. Potem nastąpiła ta ciągnąca się w nieskończoność droga z miejsca na scenę, podczas której mijała kipiące z emocji rywalki – aktorki takie jak Kathleen Turner (z filmu Żar ciała) czy Elizabeth McGovern (z Ragtime). Gdy dotarła do mównicy, by odebrać statuetkę, dostrzegła w tłumie Sally Field i skupiła wzrok na jej twarzy, by opanować emocje. Wtedy zobaczyła, jak Field odwraca się do osoby siedzącej obok i bezgłośnie wypowiada słowa: „Pia Zadora?!”.

Za postać młodej hollywoodzkiej scenarzystki Jerilee Randall w dramacie Kobieta samotna (The Lonely Lady, 1983) otrzymała kolejną Złotą Malinę jako najgorsza aktorka. W maju 1982 wywołała skandal, pozując w stringach do zdjęć, które pojawiły się w rozmaitych publikacjach, na Festiwalu Filmowym w Cannes, gdzie okrzyknięto ją nowym „seksownym kociakiem” i następczynią Brigitte Bardot.

Następnie zagrała główną rolę Dee Dee w komedii muzycznej fantastycznonaukowej Jamesa Farga Kosmici grają rocka (Voyage of the Rock Aliens, 1984) u boku Craiga Sheffera. W niemieckiej komedii muzycznej Der Formel Eins Film (1985) zaśpiewała swój przebój „Little Bit of Heaven”. W 1988 Zadora miała zagrać postać Betty Grable w filmie biograficznym, jednak projekt nie doszedł do skutku. Zagrała potem małą, lecz znaczącą rolę dziewczyny beatnika w komedii muzycznej Lakier do włosów (Hairspray, 1988) z Deborah Harry. W 1990 zdobyła jeszcze jedną Złotą Malinę jako „Najgorsza nowa gwiazda dekady”.

Ogromną popularność przyniosły jej płyty: Pia (1982) i Let’s Dance Tonight (1984), a jako piosenkarka została nominowana w 1984 do nagrody Grammy. Jej nowa wersja piosenki Shirley Ellis pt. „The Clapping Song” dotarła na pozycję 40 listy przebojów U.S. Top w 1983, a przebój „When the Rain Begins to Fall” w 1984 w duecie z Jermaine’em Jacksonem w Niemczech przez cztery tygodnie był numerem jeden. W nagraniu światowych standardów pt. Pia & Phil (1987) wspomogła artystkę Filharmonia Londyńska. Wystąpiła w komedii Naga broń 33⅓: Ostateczna zniewaga (Naked Gun 33 1/3: The Final Insult, 1994), gdzie w finałowej scenie podczas gali wręczenia nagród filmowych zaśpiewała piosenkę „This Could Be the Start of Something”.

W 1991 odniosła sukces na scenie Terrace Theatre na Long Beach w roli Fanny Brice w nowej inscenizacji musicalu Zabawna dziewczyna. Od 16 sierpnia 1995 do 7 stycznia 1996 grała rolę Irene Roth w musicalu Crazy for You na Broadwayu.

Życie prywatne 18 września 1977 wyszła za mąż za Meshulama Riklisa (ur. 1923, zm. 2019), urodzonego w Turcji izraelskiego przedsiębiorcy. Mają córkę Kady (ur. 1 stycznia 1985) i syna Christophera Barzie (ur. 2 marca 1987). W 1993 rozstali się, a 29 marca 1995 sfinansowano rozwód.

27 sierpnia 1995 zawarła związek małżeński ze scenarzystą, reżyserem i aktorem Jonathanem Davidem Kauferem, z którym ma syna Jordana Maxwella (ur. 13 kwietnia 1997). Po sześciu latach, 30 listopada 2001 rozwiedli się. Zadora twierdziła, że ​​rozstali się po tym, jak Kaufer rzucił nią o bramę garażową. Kaufer zaprzeczał, jakoby kiedykolwiek się tego dopuścił, utrzymując, że do „krótkotrwałego i obustronnego kontaktu fizycznego” doszło, gdy Zadora była pod wpływem alkoholu i próbowała zabrać ich syna z jadącego samochodu. Odrzucił również zarzut, jakoby zaatakował Zadorę na promie, twierdząc, że „Pia tamtego wieczoru upadła, ponieważ była pijana”. W 2010 wytoczył powództwo, zarzucając Zadorze zniesławienie. Kaufer oskarżył ją o wykorzystywanie problemów rozwojowych ich syna do składania „fałszywych, bulwersujących i zniesławiających doniesień”. W pozwie wskazano, że Zadora zarzucała Kauferowi pobranie na komputer pornografii dziecięcej i molestowanie syna. Zadora doprowadziła do oddalenia powództwa; sąd uznał, że jej wypowiedzi mieściły się w granicach chronionej wolności słowa. Kaufer utrzymywał, że u ich syna występowała echolalia i inne zaburzenia rozwojowe, co Zadora wykorzystała do składania „fałszywych, bulwersujących i zniesławiających doniesień”.

W 2005, gdy Zadora skontaktowała się z policją w Las Vegas, aby zgłosić przypadek nękania, prześladowania i napaści fizycznej, poznała Michaela Jeffriesa, detektywa z Metropolitan Police Department w Las Vegas, którego poślubiła 7 stycznia 2006. Rozwiedli się w 2024.

W czerwcu 2013 została aresztowana pod zarzutem napaści na nastoletniego syna Jordana, którego miała przyduszać i polewać wężem ogrodowym, aby zmusić go do pójścia spać; złapała go za szyję i podrapała podczas incydentu w maju 2013.

W 2016 przeszła operację zastawki serca.

Filmografia 1964: Święty Mikołaj wyrusza na podbój Marsa (Santa Claus Conquers the Martians) jako Girmar 1982: Motylek (Butterfly) jako Kady Tyler 1982: Gorączka stanu Nevada (Fake-Out) jako Bobbie Warren 1983: Kobieta samotna (The Lonely Lady) jako Jerilee Randall 1984: Pajama Tops (TV) jako Babette Latouche 1984: Kosmici grają rocka (Voyage of the Rock Aliens) jako Dee Dee 1985: Der Formel Eins Film jako ona sama 1988: Lakier do włosów (Hairspray) jako dziewczyna beatnika 1989: Drużyna z Beverly Hills (Troop Beverly Hills) jako ona sama 1990: Mother Goose Rock ‘n’ Rhyme (TV) jako mała panna Muffet 1994: Kobiety Hollywood (Hollywood Women, dokumentalny) jako ona sama 1994: Naga broń 33⅓: Ostateczna zniewaga (Naked Gun 33 1/3: The Final Insult) jako ona sama 1994: Jestem legendą (I Am Legend) jako ona sama 1995: Ulubione grzechy śmiertelne (Favorite Deadly Sins) jako ona sama 1999: Frasier (serial TV) jako Jill (głos) 2002: Pia Zadora: The E! True Hollywood Story jako ona sama

Dyskografia

Albumy 1982: Pia 1984: Let’s Dance Tonight 1985: Pia & Phil (z London Philharmonic Orchestra) 1986: I Am What I Am 1988: When the Lights Go Out 1989: Pia Z 1989: Pia Today! (tylko promocja do momentu ukazania The Platinum Collection) 1993: Only for Romantics (tylko promocja) 1993: The Platinum Collection (w zestawie Pia & Phil, I Am What I Am i Pia Today!) 2020: All Or Nothing At All

Single 1978: „Come Share My Love” 1979: „Bedtime Stories” 1979: „Tell Him” 1979: „I Know a Good Thing When I Feel It” 1980: „Baby It’s You” 1982: „I’m in Love Again” 1983: „The Clapping Song” 1984: „When the Rain Begins to Fall” (z Jermaine’em Jacksonem) 1984: „Follow My Heartbeat” 1984: „Let’s Dance Tonight” 1984: „Little Bit of Heaven” 1984: „Rock It Out” 1985: „Come Rain, Come Shine” 1986: „I Am What I Am” 1988: „Dance Out of My Head” 1989: „Heartbeat of Love” 1989: „If You Were Mine”

Nagrody + Rok Nagroda Kategoria Tytuł Rezultat 1982 ShoWest Convention Młoda gwiazda roku – Wygrana Golden Apple Award Kwaśne jabłko – Wygrana Złoty Glob Nowa gwiazdy roku Motylek (1981) Wygrana 1983 Złota Malina Najgorsza nowa gwiazda Wygrana Najgorsza aktorka Wygrana 1984 Złota Malina Kobieta samotna (1983) Wygrana 1985 Nagroda Grammy Najlepsze rockowe wykonanie wokalne „Rock It Out” Nominacja 1990 Złota Malina Najgorsza aktorka dekady Motylek (1981)Kobieta samotna (1983) Nominacja Najgorsza nowa gwiazda dekady Wygrana 2000 Złota Malina Najgorsza aktorka stulecia Motylek (1981)Oszustwo (1982)Kobieta samotna (1983)Kosmici grają rocka (1984) Nominacja

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykanie pochodzenia polskiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia włoskiego Kategoria:Amerykańskie aktorki dziecięce Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe Kategoria:Amerykańskie aktorki telewizyjne Kategoria:Amerykańskie aktorki teatralne Kategoria:Amerykańskie wokalistki popowe Kategoria:Laureatki Złotej Maliny dla najgorszej pierwszoplanowej aktorki Kategoria:Urodzeni w 1954