mały|Kamienica w Kochłowicach, w której mieszkał w dzieciństwie Henryk Bista mały|Grób Henryka Bisty Henryk Bista (ur. 12 marca 1934 w Kochłowicach, zm. 8 października 1997 w Warszawie) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, pedagog.
Życiorys Urodził się w rodzinie Mikołaja i Walerii z domu Grzebelus. Jego starszy brat Stanisław (1929–1985) był księdzem. W 1952 ukończył szkołę średnią w Katowicach. Studia rozpoczął na Wydziale Mechanicznym Politechniki w Gliwicach, później studiował architekturę na Politechnice Krakowskiej. Ostatecznie w 1958 ukończył studia na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. Na srebrnym ekranie zadebiutował w 1968 w filmie Ostatni po Bogu. Na deskach teatru zagrał po raz pierwszy w 1958 w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1958–1959), następnie przeszedł do Teatru Ateneum w Warszawie (1959–1960). Lata 1960–1962 to okres występów Henryka Bisty w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie. W 1962 powrócił do występów w Gdańsku w teatrze, w którym debiutował i z krótką przerwą w latach 1977–1978 (okres występów w Teatrze na Woli w Warszawie) pozostał tam do 1992. Następnie w latach 1992–1997 był w zespole Teatru Współczesnego w Warszawie. Wykreował prawie 100 ról filmowych i ok. 150 ról teatralnych.
Działał także jako pedagog. W latach 1970–1988 uczył zadań aktorskich, piosenki i wiersza w Studiu Wokalno-Aktorskim przy Teatrze Muzycznym w Gdyni.
W czerwcu 1986 został powołany do składu Narodowej Rady Kultury II kadencji.
Był mężem Urszuli z Mordzewskich (1934–2006), reżyserki.
Zmarł 8 października 1997 w Warszawie po długiej chorobie. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. W 2006 jego szczątki zostały przeniesione do grobowca rodzinnego (spoczął obok żony) na cmentarzu przy ul. Fryderyka Chopina we Włocławku (sektor 65-10-182).
Filmografia 1960: Rzeczywistość – Roman Andrzejewski, członek redakcji „Rzeczywistości” 1964: Banda – nowy wychowawca w domu poprawczym (nie występuje w napisach) 1966: Pieczone gołąbki – robotnik z ekipy remontowej (nie występuje w czołówce) 1968: Ostatni po Bogu – mat Józek 1970: Przystań – rybak Żeberkiewicz 1971: Seksolatki – pan Julek, syn „babci” 1972: Tajemnica wielkiego Krzysztofa – turysta zwiedzający ratusz (nie występuje w napisach) 1975: Czerwone i białe – Karol Krauze, przyrodni brat Rafała 1976: Dagny – Antoni Przybyszewski 1976: Czerwone ciernie – Rosenblatt 1976: Zielone – minione... – właściciel domu gry 1976: 07 zgłoś się – „Czarny” Trepkiewicz, szef szajki na Wybrzeżu (odc. 1) 1976: Ptaki, ptakom... – Karol Profaska 1976: Ocalić miasto – kapitan AK „Sztych” 1977: Na srebrnym globie – kapłan Malahuda 1977: Śmierć prezydenta – ksiądz Marceli Nowakowski 1977: Pasja – nieznajomy 1977: Zimne ognie – scenarzysta Adam 1977: Znak orła – mieszczanin krakowski 1977: Struny – inżynier Kazimierz Smolarz 1978: Życie na gorąco – Skalkator (odc. 8. Rzym) 1978: Wśród nocnej ciszy – Stefan Waniek 1978: Sto koni do stu brzegów – gestapowiec 1978: Osiemdziesięciu huzarów – chłop 1978: Szpital Przemienienia – doktor Kauters 1979: Detektywi na wakacjach – historyk sztuki 1979: Do krwi ostatniej... – Wilhelm Kubsz 1979: Do krwi ostatniej – Wilhelm Kubsz 1979: Zielone lata – doktor Turowski 1979: Hotel klasy lux – Henryk Jakubik 1979: Sekret Enigmy – Brochwitz, szpieg Abwehry 1979: Placówka – Hirszgold 1979: Tajemnica Enigmy – Brochwitz 1980: Wizja lokalna 1901 – rektor szkoły Fedtke 1980: Królowa Bona – Jan Marsupin, poseł habsburski w Krakowie 1980: Powstanie Listopadowe. 1830–1831 – Franciszek Wołowski 1980–2000: Dom – pułkownik Leon Poznański 1981: Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy – Makowski (odc. 5-6) 1981: Stacja – adwokat 1981: Fik-Mik – minister 1981: Ślepy bokser – minister 1981: Vabank – Rożek, klient banku 1982: Popielec – kapitan Kruszyna 1982: Oko proroka – podstarości 1982: Matka Królów – „Grzegorz” 1983: Szkatułka z Hongkongu – celnik Marczak 1983: Stan wewnętrzny – mężczyzna na przyjęciu 1983: Thais – medyk Aristojos 1983: Nie było słońca tej wiosny – Mazurek 1983: Pobyt – major UB 1983: Wielki statysta – Jan Śniadecki 1983: Wierna rzeka – doktor Kulewski 1983: Synteza – generał Asteria 1983: Akademia pana Kleksa – Dziadek do orzechów 1984: Porcelana w składzie słonia – bohater, dziadek „ważnej osoby” 1984: Yesterday – dyrektor szkoły 1984: Przemytnicy – stary Alińczuk 1984: O-bi, o-ba. Koniec cywilizacji – Pucołowaty 1984: Przeklęte oko proroka – podstarości 1985: Podróże pana Kleksa – Wielki Elektronik 1985: Medium – dr Mincel 1985: Mokry szmal – jubiler Lasoń 1985: Ga, ga. Chwała bohaterom – pastor 1985: Temida – prokurator 1985: Oko proroka czyli Hanusz Bystry i jego przygody – podstarości 1985: W cieniu nienawiści – szmalcownik 1986: Sceny dziecięce z życia prowincji – pan M 1986: Biała wizytówka – Gosche, asystent Goebbelsa 1986: Magnat – Gosche 1987: Sala nr 6 – pan Jerzy 1987: Między ustami a brzegiem pucharu – kamerdyner Frantz 1987: Kocham kino – kinooperator 1987: Łuk Erosa – Ramke 1987: Komediantka – doktor w Bukowcu 1987: Sonata marymoncka – Rustecki 1987: Śmierć Johna L. – Kosiński 1987: Klątwa Doliny Węży – redaktor 1987: Koniec sezonu na lody – Drabik 1988: Ja, który mam podwójne życie czyli dylemat Josepha Conrada – Józef Conrad Korzeniowski 1988: Crimen – chorąży Łukasz Bełzecki 1988: Schodami w górę, schodami w dół – komisarz Szmurło 1988: Męskie sprawy – Horst Meisel 1988: Serenite – Stanisław 1988: Pan Kleks w kosmosie – Wielki Elektronik / „portugalski mnich” #1 na chińskim dworze / mechanik #2 1988: Nowy Jork, czwarta rano – podróżny szukający cudów 1988: Piłkarski poker – sędzia Jaskóła 1988: Pomiędzy wilki – Georg, rosyjski traper żyjący w Kanadzie 1988: Dekalog X – właściciel sklepu filatelistycznego 1988: Prywatne niebo – Józef Krupniak 1989: Bal na dworcu w Koluszkach – dziennikarz Pszoniak 1989: Ostatni dzwonek – dyrektor 1989: Konsul – Ługowski, dyrektor zakładu 1989: Opowieść o „Dziadach” Adama Mickiewicza. Lawa – Senator 1989: Porno – lekarz wenerolog 1989: Żelazną ręką – Cabas 1989: Odbicia – Jan, szef leśnej placówki PAN (odc. 1) 1990: Pożegnanie jesieni – ojciec Heli 1990: W środku Europy – Bazarewicz „Kałmuk” 1990: Historia niemoralna – Jurek 1990: Prominent (Eminent Domain) – szef celników na przystani promowej 1990: Le Retour – taksówkarz 1990: Śmierć dziecioroba – ojciec „Bladej” 1990: Ucieczka z kina „Wolność” – tow. Janik 1990: Powrót wilczycy – dr Nussbaum 1990: Jan Kiliński – baron Osip Igelström 1990: Kapitan Conrad 1991: Życie za życie. Maksymilian Kolbe – gospodarz 1991: Cynga – felczer rosyjski Prorab 1991: Panny i wdowy – pruski pułkownik (odc. 3) 1991: Dziecko szczęścia – adwokat 1991: Moskau – Petuschki – Schaffner 1991: Ferdydurke 1992: Żegnaj Rockefeller – agent Dański 1992: Mau Mau – Kowalik 1992: Kim był Joe Luis – człowiek z baru 1992: Sauna – Sabo 1992: Mała apokalipsa – Janek 1992: Republika marzeń – taksówkarz 1993: Białe małżeństwo – dziadek 1993: Dwa księżyce – kupiec Mistig 1993: Nowe przygody Arsena Lupin – komisarz policji Podlaski (odc. 1) 1993: Taranthriller – ojciec 1993: Pora na czarownice – Józef Małocha 1993: Żywot człowieka rozbrojonego – Hipolit Rewański 1993: Plecak pełen przygód – dyrektor szkoły 1993: Lista Schindlera – pan Lowenstein 1994: Piękna warszawianka – Bogumił 1994: Zawrócony – nauczyciel Biernacki 1994: Bank nie z tej ziemi – prezydent (odc. 13) 1994: Zivot a neobycejna dobrodruzstvi vojaka Ivana Conkina – Żykin 1994: Stella Stellaris 1994: O przemyślności kobiety niewiernej. Sześć opowieści z Boccaccia wziętych – Egon 1994: Polska śmierć – sąsiad Ossa 1995: Akwarium, czyli samotność szpiega – zwerbowany właściciel firmy 1995: Młode wilki – pan Janek 1995: Nic śmiesznego – pirotechnik (przy 1. filmie) 1995: Odjazd – von Litzki 1995: Doktor Semmelweis – profesor Skoda 1995: Les Milles – Otto von Offenberg 1996: Ekstradycja 2 – pan Henio 1997: Kochaj i rób co chcesz – profesor Wilczewski 1997: Sztos – prokurator 1998: Tajemnica Dzikiego Boru – pastor Robinson (głos, polski dubbing) 1998: Ekstradycja 3 – pan Henio (odc. 3–9)
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1985) Złoty Krzyż Zasługi (1976) Srebrny Krzyż Zasługi (1971) Medal 30-lecia Polski Ludowej (1975) Brązowy Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” (1968) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (dwukrotnie: 1979, 1986) Odznaka honorowa „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” (1972)
Nagrody i wyróżnienia Wyróżnienie na II Kaliskich Spotkaniach Teatralnych w Kaliszu za rolę Jima Tyrone’a w spektaklu Księżyc świeci nieszczęśliwym Eugene’a O’Neilla w reż. Jerzego Rakowieckiego w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie (1962) Nagroda na XI Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu za rolę Łazarza w spektaklu Tragedia o bogaczu i Łazarzu w reż. Tadeusza Minca w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1969) Nagroda na XVII Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu za rolę Gorgoniusza w spektaklu Cyganeria warszawska Adolfa Nowaczyńskiego w reż. Stanisława Hebanowskiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1975) Wielka Nagroda Widzów im. Iwo Galla dla najlepszego aktora w VII Plebiscycie Widzów Teatru „Wybrzeże” (1976) Nagroda Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury „Splendor Gedanensis” (1976) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia za osiągnięcia aktorskie (1977) I nagroda na XIX Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu za interpretację roli Lucyfera w spektaklu Samuel Zborowski (1977) Nagroda na IV Opolskich Konfrontacjach Teatralnych w Opolu za rolę Lucyfera w spektaklu Samuel Zborowski Juliusza Słowackiego w reż. Stanisława Hebanowskiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1978) Doroczna Nagroda Teatralna Wojewody Gdańskiego za wybitną kreację aktorską w Samuelu Zborowskim Juliusza Słowackiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1978) Nagroda na XX Festiwalu Sztuk Współczesnych we Wrocławiu za rolę drugoplanową w Czarnym romansie W. Terleckiego (1979) Doroczna Nagroda Teatralna Wojewody Gdańskiego za role w Dziadach A. Mickiewicza i w Sonacie Belzebuba S. Witkacego (1980) „Złota Kareta” – nagroda redakcji „Nowości” na XXIII Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu za najwybitniejszą kreację aktorską festiwalu, rolę Robespierra w spektaklu Sprawa Dantona Stanisławy Przybyszewskiej w reż. Macieja Karpińskiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1981) Nagroda na VII Opolskich Konfrontacjach Teatralnych za rolę Wilhelma Tona w spektaklu Kniaź Potiomkin Tadeusza Micińskiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1981) Nagroda Teatralna Wojewody Gdańskiego z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru za rolę prokuratora Scurvy’ego w spektaklu Szewcy Stanisława Ignacego Witkiewicza w reż. Marcela Kochańczyka w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1982) Nagroda na XXV Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu za rolę Pijaka w spektaklu Ślub Witolda Gombrowicza w reż. Ryszarda Majora w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1983) Nagroda „Głosu Wybrzeża” za kreacje w 1982 roku (1983) Nagroda na XXV Kaliskich Spotkaniach Teatralnych za rolę Łopachina w spektaklu Wiśniowy sad Antona Czechowa w reż. Krzysztofa Babickiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1985) Nagroda Przewodniczącego Komitetu do Spraw Radia i Telewizji za wybitne kreacje aktorskie w Teatrze Telewizji (1986) Nagroda na VI Włocławskim Przeglądzie Filmów Polskich we Włocławku za rolę kamerdynera Franza w filmie Między ustami a brzegiem pucharu w reż. Zbigniewa Kuźmińskiego (1987) Nagroda Teatralna Wojewody Gdańskiego za rolę Brechta w spektaklu Opowieści Hollywoodu Christophera Hamptona w reż. Kazimierza Kutza w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1987) Nagroda Artystyczna Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki za twórczość w 1987 roku, za kreacje aktorskie w teatrze, filmie i telewizji, szczególnie za wybitną rolę w inscenizacji TV sztuki Opowieści Hollywoodu (1988)