thumb|250px|Schemat linii metra.

Metro w Sankt Petersburgu (ros.: Петербургский метрополитен) – system metra zlokalizowany w mieście Petersburgu i w obwodzie leningradzkim (tylko jedna stacja), na terenie Federacji Rosyjskiej. Składa się z pięciu linii. Jest to jeden z najgłębiej położonych systemów metra na świecie. Odznaczone Orderem Lenina i stąd przed rozpadem Związku Radzieckiego oficjalnie znane jako Odznaczone Orderem Lenina Leningradzkie Metro imienia Włodzimierza Lenina (ros.: Ленинградский Ордена Ленина Метрополитен имени В.И. Ленина).

Historia i charakterystyka Metro w mieście nad Newą zostało uruchomione 15 listopada 1955 roku. Metro w Petersburgu to: 128.4 km podziemnych linii, 73 stacje i 307 schodów ruchomych. W 2019 roku przewiozło 762,5 mln pasażerów. Jednocześnie jest to jeden z najgłębiej położonych systemów metra na kuli ziemskiej. Najgłębiej położona stacja – Admirałtiejskaja – znajduje się na głębokości 86 metrów. System obsługuje pięć zajezdni. thumb|250px|Kompozycja witrażowa na stacji metra Admirałtiejskaja Pomysły budowy metra w mieście pojawiły się jeszcze w czasach Imperium Rosyjskiego, a pierwsze plany zaistniały w 1889 roku. Były one rozwijane i uzupełniane na przestrzeni kolejnych dziesięcioleci, ale żadne prace nie rozpoczęły się. Sytuacja zmieniła się po 1917 roku, a w latach trzydziestych XX wieku plany budowy metra w Leningradzie nabrały tempa. W 1941 roku Rada Komisarzy Ludowych Związku Radzieckiego podjęła oficjalną decyzję o budowie systemu kolei podziemnej w dawnej stolicy. Jeszcze w kwietniu rozpoczęły się roboty budowlane, ale w zaledwie kilka tygodni później, wskutek ataku Niemiec na Związek Radziecki zostały one wstrzymane.

W rok po zakończeniu II wojny światowej, 21 maja 1946 roku, wznowiono prace na budowie leningradzkiego metra. 10 grudnia 1946 roku rozpoczął się I etap konkursu na architektoniczne projekty stacji, który został ostatecznie rozstrzygnięty po trzeciej rundzie, w 1950 roku. W 1954 roku władze miasta utworzyły przedsiębiorstwo komunalne zajmujące się obsługą metra w Leningradzie. W 1955 roku, z moskiewskiego metra, przekazano do Leningradu 59 pojazdów, a w marcu rozpoczęła się rekrutacja pracowników. 8 października metro przeszło pomyślnie testy, 14 listopada Rada Najwyższa ZSRR nadała mu imię Włodzimierza Lenina. Pierwsza linia (oznaczona kolorem czerwonym) została oficjalnie uruchomiona dla pasażerów dzień później, 15 listopada 1955 roku. W roku 1961 otwarta została druga linia (oznaczona kolorem niebieskim), w 1967 roku nastąpiło otwarcie trzeciej linii (zielonej), a w 1985 roku czwartej (pomarańczowej). Po rozpadzie Związku Radzieckiego i przemianowania Leningradu na Petersburg, także metro w mieście w dawnej stolicy Imperium Rosyjskiego zmieniło swą nazwę, a także straciło patronat Włodzimierza Lenina. W 2008 roku została otwarta piąta linia, którą oznaczono kolorem fioletowym. Od 2005 roku funkcjonuje Muzeum Metra. W dniu 3 kwietnia 2017 doszło do ataku terrorystycznego na linii 2. thumb|250px|Stacja metra Narwskaja – hol centralny

Kalendarium DataLiniaOdcinek / StacjaLiczba nowych stacjiLiczba wszystkich stacjiDługość odcinka (km)Długość łączna (km)Komentarz15 listopada 1955 centruj|30x30pxAwtowo – Płoszczad´ Wosstanija 7 9.98 Bez Puszkinskiej30 kwietnia 1956Puszkinskaja1809.98Nowa stacja na będącym w eksploatacji torze między stacjami Tiechnołogiczeskij institut i Władimirskaja1 czerwca 1958Płoszczad´ Wosstanija – Płoszczad´ Lenina193.1613.14Bez Czernyszewskiej1 września 1958Czernyszewskaja110013.14Nowa stacja na będącym w eksploatacji torze między stacjami Płoszczad´ Wosstanija i Płoszczad´ Lenina29 kwietnia 1961centruj|30x30pxPark Pobiedy – Tiechnołogiczeskij institut5155.3818.52–1 lipca 1963Tiechnołogiczeskij institut – Pietrogradskaja4195.8724.391 czerwca 1966centruj|30x30pxAwtowo – Dacznoje1201.5025.89Otwarcie tymczasowego przystanku końcowego Dacznoje3 listopada 1967centruj|30x30pxWasileostrowskaja – Płoszczad´ Aleksandra Niewskogo4246.7132.59–25 grudnia 1969centruj|30x30pxPark Pobiedy – Moskowskaja1251.8534.4421 grudnia 1970centruj|30x30pxPłoszczad´ Aleksandra Niewskogo – Łomonosowskaja2275.7940.2225 grudnia 1972centruj|30x30pxMoskowskaja – Kupczino2294.3444.5722 kwietnia 1975centruj|30x30pxPłoszczad´ Lenina – Lesnaja2313.4047.9731 grudnia 1975Lesnaja – Akadiemiczeskaja3344.3052.275 października 1977Awtowo – Dacznoje -133−1.5050.77Zamknięcie tymczasowego przystanku końcowego DacznojeAwtowo – Prospiekt Wietieranow2353.4654.2329 grudnia 1978Akadiemiczeskaja – Diewiatkino2375.2759.50–28 września 1979centruj|30x30pxWasileostrowskaja – Primorskaja1382.1861.6810 lipca 1981Łomonosowskaja – Obuchowo2404.2665.944 listopada 1982centruj|30x30pxPietrogradskaja – Udielnaja3436.6572.5828 grudnia 1984centruj|30x30pxObuchowo – Rybackoje1443.6276.2030 grudnia 1985centruj|30x30pxPłoszczad´ Aleksandra Niewskogo – Prospiekt Bolszewikow4485.1681.361 października 1987Prospiekt Bolszewikow – Ulica Dybienko1491.7083.0619 sierpnia 1988centruj|30x30pxUdielnaja – Prospiekt Proswieszczenija2513.8486.8930 grudnia 1991centruj|30x30pxPłoszczad´ Aleksandra Niewskogo – Sadowaja3544.7991.684 grudnia 1995centruj|30x30pxLesnaja – Płoszczad´ Mużestwa054–2.1589.54Zamknięcie tunelu między stacjami Lesnaja i Płoszczad´ Mużestwa z powodu zalania; podzielenie linii Kirowsko-Wyborskiej na dwa osobne odcinki15 września 1997centruj|30x30pxSadowaja – Czkałowskaja2564.7594.29Bez Admirałtiejskiej14 stycznia 1999Czkałowskaja – Staraja Dieriewnia1574.2498.52Bez Krestowskiego ostrowa3 września 1999Krestowskij ostrow158098.52Nowa stacja na będącym w eksploatacji torze między stacjami Czkałowskaja i Staraja Dieriewnia26 czerwca 2004centruj|30x30pxLesnaja – Płoszczad´ Mużestwa0582.23100.75Otwarcie nowych tuneli między stacjami Lesnaja i Płoszczad´ Mużestwa z powodu zalania pierwotnych tuneli w 1995 roku; przywrócenie ruchu na całej linii Kirowsko-Wyborskiej26 kwietnia 2005centruj|30x30pxStaraja Dieriewnia – Komiendantskij Prospiekt1592.66103.41–22 grudnia 2006centruj|30x30pxProspiekt Proswieszczenija – Parnas1602.20105.6120 grudnia 2008centruj|30x30pxZwienigorodskaja – Wołkowskaja2623.86109.48Bez Obwodnego kanału7 marca 2009centruj|30x30pxDostojewskaja – Sadowaja062–2.26107.21Zamknięcie odcinka między stacjami Dostojewskaja i Sadowaja dla ruchu pasażerskiego; odcinek Sadowaja – Komiendantskij Prospiekt włączono w skład linii Frunzeńsko-NadmorskiejDostojewskaja – Spasskaja1631.78108.99centruj|30x30pxSadowaja –Zwienigorodskaja0631.26110.2530 grudnia 2010Obwodnyj kanał1640110.25Nowa stacja na będącym w eksploatacji torze między stacjami Zwienigorodskaja i Wołkowskaja28 grudnia 2011Admirałtiejskaja1650110.25Nowa stacja na będącym w eksploatacji torze między stacjami Sportiwnaja i Sadowaja28 grudnia 2012Wołkowskaja – Meżdunarodnaja2673.33113.58–26 maja 2018centruj|30x30pxPrimorskaja – Biegowaja2696.28118.63 października 2019centruj|30x30pxMeżdunarodnaja – Szuszary3726.20124.827 grudnia 2024centruj|30x30pxSpasskaja – Gornyj institut1733.60128.4Bez Tieatralnej

Linie metra

Czynne SymbolNazwa (cyrylica)Nazwa (trb. polska)Stacje końcoweOtwarcieOstatnia rozbudowaDługość (km)Liczba stacjicentruj|30x30pxКировско-ВыборгскаяKirowsko-WyborgskajaProspiekt Wietieranow – Diewiatkino1955197829.719centruj|30x30pxМосковско-ПетроградскаяMoskowsko-PietrogradskajaKupczino – Parnas1961200630.118centruj|30x30pxНевско-ВасилеостровскаяNiewsko-WasileostrowskajaRybackoje – Biegowaja1967201827.612centruj|30x30pxЛахтинско-ПравобережнаяŁachtinsko-PrawobierieżnajaUlica Dybienko – Gornyj institut19852024 14.89centruj|30x30pxФрунзенско-ПриморскаяFrunziensko-PrimorskajaKomiendantskij Prospiekt – Szuszary2008201926.215 Łącznie:128.473 Budowane SymbolNazwa (cyrylica)Nazwa (trb. polska)Stacje końcowePlanowane otwarcieDługość (km)Liczba stacjicentruj|30x30pxКрасносельско-КалининскаяKrasnosielsko-KalininskajaJugo-Zapadnaja – Putiłowskaja2025–2 (etap I)

Dane statystyczne W 2011 roku metro w Petersburgu przewiozło łącznie 786 milionów pasażerów, co ulokowało je na piętnastym miejscu, pod względem natężenia ruchu, na świecie. W 2019 roku przewiozło 762,5 mln pasażerów. Liczba wozokilometrów w 2019 roku wyniosła 236 mln. Zatrudnienie na koniec 2020 roku wynosiło 19091 osób, w tym 1435 na szczeblu kierowniczym.

Liczba wozokilometrów w poszczególnych latach 2015 – 211,4 mln 2016 – 213,1 mln 2017 – 215,9 mln 2018 – 228,8 mln 2019 – 235,96 mln

Liczba pasażerów w poszczególnych latach 2015 – 741,7 mln 2016 – 740,4 mln 2017 – 726,5 mln 2018 – 743,2 mln 2019 – 762,46 mln

Liczba wagonów w poszczególnych latach 2015 – 1680 szt. 2016 – 1711 szt. 2017 – 1805 szt. 2018 – 1895 szt. 2019 – 1929 szt.

Stopień pokrycia wydatków własnych dochodami z transportu pasażerów i innych zysków 2014 – 68,35% 2015 – 67,75% 2016 – 67,43% 2017 – 65,66% 2018 – 65,36% 2019 – 56,30% 2020 – 54,79%

Pozostałe informacje Orkiestrowy rekord Guinnessa 1 września 2019 roku około 300 pracowników petersbuskiego metra wzięło udział w ustanowieniu rekordu Guinnessa w kategorii „Największa orkiestra”. Znaleźli się oni w grupie ponad 20 tys. osób, które – przy akompaniamencie orkiestry liczącej 8097 muzyków – uroczyście odśpiewały hymn Rosji na trybunach stadionu Gazprom Arena w Petersburgu. W sumie w akcji wzięło udział 181 orkiestr i 200 chórów z 85 regionów kraju. Jednocześnie było to największe w historii wykonanie hymnu Rosji na żywo. Rosyjscy artyści pobili poprzedni rekord, ustanowiony w grudniu 2017 roku, kiedy na stadionie Gocheok Sky Dome we Seulu zagrało 8076 muzyków.

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna strona metra w Petersburgu Schemat linii metra petersburskiego z układami torów (stan na dzień 15 lutego 2016) Fotogaleria i baza danych na stronie na stronie transphoto.ru

Kategoria:Transport w Petersburgu