Michał Franciszek Mieczysław Matyas (ur. 28 września 1912 w Brzozowie, zm. 22 października 1975 w Krakowie) – polski piłkarz grający na pozycji napastnika, reprezentant kraju, olimpijczyk, trener.
Michał Matyas był jednym z najlepszych międzywojennych polskich piłkarzy, a także jednym z najbardziej utytułowanych trenerów w historii polskiej piłki nożnej. Podczas kariery piłkarskiej nosił przydomek "Pan Myszka"Legendy Polskiej Piłki Nożnej: Michał Matyas [data dostępu: 2016-03-11]. Reprezentował barwy Lechii Lwów, Pogoni Lwów, Naftowyka Borysław, Dynama Kijów oraz Polonii Bytom.
Jako trener prowadził AKS Chorzów, Pogoń Prudnik, dwukrotnie Polonię Bytom, dwukrotnie Wisłę Kraków, trzykrotnie reprezentację Polski, Wartę Poznań, dwukrotnie Stal Mielec, trzykrotnie Cracovię, Odrę Opole oraz Czarnych Jasło, a także był asystentem w Polonii Bytom.
Kariera piłkarska Michał Matyas karierę piłkarską rozpoczął w 1924 roku w juniorach Lechii Lwów, w których występował do 1926 roku. Następnie grał w juniorach Pogoni Lwów, z którą w 1929 roku podpisał profesjonalny kontrakt, w której łącznie rozegrał 156 meczów ligowych, w których strzelił 100 goli. Z tym klubem trzykrotnie zdobył wicemistrzostwo Polski (1932, 1933, 1935 (Król strzelców – 22 gole).
We wrześniu 1939 roku po zajęciu Lwowa przez radzieckich żołnierzy klub przestał istnieć i tym samym Matyas rozpoczął występy w Naftowyku Borysław. Z końcem 1940 roku wraz z Aleksandrem Skoceniem, Tadeuszem Jedynakiem, Mieczysławem Górskim i Ołehem Łajewskim został przeniesiony do Dynama Kijów, w barwach którego Matyas w sezonie 1941 rozegrał 6 meczów ligowych, w których strzelił 2 golePolacy w kijowskim „Dynamo” – Gdzie są chłopcy z tamtych lat?Огнем и мячом. Легендарные поляки в составе Динамо [data dostępu: 2015-11-11] .
Po zakończeniu II wojny światowej w 1945 roku Michał Matyas w wyniku wysiedlenia Polaków ze Lwowa przeniósł się na Górny Śląsk, gdzie został zawodnikiem Polonii Bytom i już w pierwszym roku gry w tym klubie został uznany najlepszym śląskim zawodnikiemPiłka jest okrągła, Katowice 1971, s.77. Po sezonie 1948 oraz rozegraniu 16 meczów ligowych i strzeleniu 7 goli, Matyas w wieku 36 lat zakończył piłkarską karierę. Łącznie rozegrał 172 mecze ligowe, w których strzelił 108 goli.
Kariera reprezentacyjna Michał Matyas w reprezentacji Polski w latach 1932–1939 rozegrał 18 meczów, w których strzelił 7 goli. Debiut zaliczył 10 lipca 1932 roku na Stadionie Wojska Polskiego w Warszawie w wygranym 2:0 meczu towarzyskim z reprezentacją SzwecjiPoland vs. Sweden, 10 July 1932 , jednak pierwszego gola w Biało–Czerwonych barwach strzelił 2 października 1932 roku, kiedy to w 8. minucie zdobył pierwszego gola w meczu towarzyskim z reprezentacją Rumunii rozegranym na Stadionul ONEF w Bukareszcie, po pierwszej połowie meczu Matyas został zmieniony przez Stanisława Malczyka, a mecz zakończył się zwycięstwem drużyny gości 5:0Romania vs. Poland, 2 October 1932 .
W 1936 roku został powołany przez selekcjonera Józefa Kałużę na turniej olimpijski 1936 w Berlinie, na którym zagrał w jednym meczu: o 3. miejsce z reprezentacją Norwegii, który zakończył się porażką Biało–Czerwonych 3:2, którzy tym samym zakończyli turniej na 4. miejscu. Ostatni mecz w reprezentacji Polski rozegrał 22 stycznia 1939 roku na Parc des Princes w Paryżu, kiedy to Biało–Czerwoni przegrali 4:0 z reprezentacją FrancjiFrance vs. Poland, 22 January 1939 .
Kariera trenerska Michał Matyas po zakończeniu kariery piłkarskiej rozpoczął karierę trenerską, będąc asystentem trenera w Polonii Bytom, po czym został pierwszym trenerem AKS-u Chorzów, potem w 1949 roku zastąpił Wacława Kuchara na stanowisku trenera Polonii Bytom. Był także trenerem Pogoni Prudnik.
W okresie 1 grudnia 1950–31 lipca 1954 roku trenował Gwardię Kraków, z którą w sezonie 1951 wygrał rozgrywki ligowe, jednak w wyniku porażki 2:0 z Unionem Chorzów w finale Pucharu Polski, które w tym sezonie były oficjalnymi mistrzostwami Polski, tytuł mistrza Polski przyznano Unionowi Chorzów, natomiast drużynie Matyasa przyznano tytuł Mistrza Ligi. Gwardia Kraków pod wodzą Matyasa dwukrotnie zajęła 3. miejsce w ekstraklasie (1952, 1953) oraz dotarła do finału Pucharu Polski 1954.
Następnymi klubami w karierze trenerskiej Matyasa były: Warta Poznań (1955–1956), Stal Mielec (1957–1958), Cracovia (1959–1961), Odra Opole (1961), ponownie Stal Mielec (1962–1963). W latach 1963–1966 ponownie trenował Polonię Bytom, z którą w sezonie 1963/1964 dotarł do finału Pucharu Polski oraz Pucharu Karla Rappana, natomiast w sezonie 1964/1965 zdobył Puchar Intertoto oraz Puchar Ameryki. W sierpniu 1966 objął Wartę Poznań.
Następnie w okresie 1 stycznia 1968–30 listopada 1969 roku ponownie trenował Cracovię, a okresie 1 grudnia 1969–11 czerwca 1970 roku trenował Górnik Zabrze, z którym w sezonie 1969/1970 zajął 3. miejsce w ekstraklasie, zdobył Puchar Polski, a także osiągnął największy sukces w historii klubowej polskiej piłki nożnej, jakim był awans do finału Pucharu Zdobywców Pucharów, który został zdobyty w dramatycznych okolicznościach: po trzech meczach z włoską AS Romą zakończonych remisem (1:1, 2:2, 1:1), a po trzecim meczu rozegranym 22 kwietnia 1970 roku we francuskim Strasburgu, o awansie do finału zadecydowało losowanie rzutem monetą, które okazało się szczęśliwe dla klubu z Górnego Śląska, który tym samym w finale rozegranym na austriackiej Praterze w Wiedniu spotkał się z angielskim Manchesterem City, jednak zakończył się porażką górnośląskiego klubu 2:1.
Potem ponownie trenował Wisłę Kraków (1970–1971), po raz trzeci Cracovię (1972–1973), a ostatnim klubem w karierze trenerskiej Matyasa był Czarni Jasło, którego trenował w 1975 roku.
Reprezentacja Polski Michał Matyas w międzyczasie trzykrotnie był selekcjonerem reprezentacji Polski (1952, 1954 oraz 1966–1967), którą prowadził łącznie w 12 meczach, których bilans wygląda następująco: 3 zwycięstwa, 3 remisy, 6 porażek, bramki: 13–17. Prowadził Biało-Czerwonych na turnieju olimpijskim 1952 w Helsinkach, na którym drużyna Matyasa wygrała w rundzie wstępnej z reprezentacją Francji, natomiast w pierwszej rundzie przegrała 2:0 z reprezentacją Danii i tym samym zakończyła udział w tym turnieju. Od listopada 1966 do października 1967 był samodzielnym selekcjonerem reprezentacji Polski. Prowadził drużynę narodową w eliminacjach Mistrzostw Europy.
Statystyki Reprezentacyjne Reprezentacja Rok Mecze Bramki 1932 2 1 1933 3 0 1934 2 1935 4 4 1936 4 1 1937 2 1 1938 0 0 1939 1 Łącznie 18 7
Mecze i gole w reprezentacji Lp. Data Miasto Przeciwnik Wynik Gol Rozgrywki Uwaga 1. 10.07.1932 Warszawa 2:0 Mecz towarzyski 2. 02.10.1932 Bukareszt 5:0 do 46' 3. 04.06.1933 Warszawa 0:1 do 32' 4. 15.10.1933 1:2 El. Mundialu 1934 5. 03.12.1933 Berlin 0:1 Mecz towarzyski 6. 21.05.1934 Kopenhaga 2:4 7. 23.05.1934 Sztokholm 2:4 8. 12.05.1935 Wiedeń 2:5 9. 18.08.1935 Katowice 2:3 10. 06.10.1935 Warszawa 1:0 11. 03.11.1935 Bukareszt 1:4 12. 16.02.1936 Bruksela 2:0 13. 13.08.1936 Berlin 2:3 Igrzyska olimpijskie 1936 14. 06.09.1936 Ryga 3:3 Mecz towarzyski 15. 13.09.1936 Warszawa 1:1 16. 04.07.1937 Łódź 2:4 17. 12.09.1937 Warszawa 3:1 18. 22.01.1939 Paryż 0:4 Michał Matyas – Eu-Football.info
Sukcesy Zawodnicze Pogoń Lwów Wicemistrzostwo Polski: 1932, 1933, 1935
Szkoleniowe Gwardia Kraków Wicemistrzostwo Polski: 1951 3. miejsce w ekstraklasie: 1952, 1953 Mistrzostwo ligi: 1951 Finał Pucharu Polski: 1951, 1954
Polonia Bytom Finał Pucharu Polski: 1964 Puchar Karla Rappana: 1965 Finał Pucharu Karla Rappana: 1964 Puchar Ameryki: 1965
Górnik Zabrze 3. miejsce w ekstraklasie: 1970 Puchar Polski: 1970 Finał Pucharu Zdobywców Pucharów: 1970
Indywidualne Król strzelców ekstraklasy: 1935 (22 gole)
Śmierć Michał Matyas zmarł 22 października 1975 roku w Krakowie w wieku 63 lat. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kw. XXXVII-16-7)Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Michał Matyas. thumb|Grób Michała Matyasa na cmentarzu Rakowickim Ciekawostki Podczas meczu Polonii Bytom z Ruchem Chorzów, Michał Matyas doprowadził do zamieszek na trybunach. Zawodnik Ruchu Chorzów – Edward Lasecki wielokrotnie go faulował. Matyas nie wytrzymał, kiedy ten go nazwał "Polską świnią" i spoliczkował go, za co został wyrzucony z boiska. Schodząc z boiska powiedział o wszystkim kibicom swojej drużyny, wtedy ktoś oddał strzał z pepeszy i zaczęła się awantura, która zakończyła się interwencją Milicji Obywatelskiej.
Przypisy
Uwagi
Zobacz też Polscy olimpijczycy Strzelcy bramek dla reprezentacji Polski w piłce nożnej
Bibliografia Andrzej Gowarzewski: Mistrzostwa Polski. Ludzie 1918-1939. 100 lat prawdziwej historii, Wydawnictwo GiA, Katowice 2017, s. 126,
Linki zewnętrzne w bazie PKOl-u Michał Matyas w bazie Wikiliga.pl
Michał Matyas w bazie WikiPasy.pl
Michał Matyas w bazie WikiGórnik.pl
Michał Matyas w bazie HistoriaWisły.pl
Michał Matyas w bazie Worldfootball.net Michał Matyas w bazie FootballDatabase.eu
Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Reprezentanci Polski w piłce nożnej Kategoria:Piłkarze Lechii Lwów Kategoria:Piłkarze Pogoni Lwów Kategoria:Piłkarze Dynama Kijów Kategoria:Piłkarze Polonii Bytom Kategoria:Królowie strzelców Ekstraklasy Kategoria:Klub 100 Kategoria:Piłkarze nożni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1936 Kategoria:Polscy piłkarze na igrzyskach olimpijskich Kategoria:Polscy olimpijczycy (Berlin 1936) Kategoria:Polscy trenerzy piłkarscy Kategoria:Trenerzy piłkarzy Polonii Bytom Kategoria:Trenerzy piłkarzy Wisły Kraków Kategoria:Selekcjonerzy reprezentacji Polski w piłce nożnej mężczyzn Kategoria:Trenerzy piłkarzy Warty Poznań Kategoria:Trenerzy piłkarzy Stali Mielec Kategoria:Trenerzy piłkarzy Cracovii Kategoria:Trenerzy piłkarzy Odry Opole Kategoria:Trenerzy piłkarzy Pogoni Prudnik Kategoria:Trenerzy piłkarzy Górnika Zabrze Kategoria:Trenerzy piłkarzy Czarnych Jasło Kategoria:Ludzie urodzeni w Brzozowie Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Zmarli w 1975