Kobus – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące na zasobnych w wodę terenach w Afryce.
Morfologia Długość ciała 126–235 cm, długość ogona 10–50 cm, wysokość w kłębie 77–136 cm; masa ciała samic 40–214 kg, samców 45–275 kg. Samce mają długie rogi o długości 41–92 cm z licznymi, poprzecznymi zgrubieniami. Samice mają dwie pary sutków. U samic rogi nie występują.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1840 roku brytyjski przyrodnik Andrew Smith w publikacji swojego autorstwa dotyczącej odkryć zoologicznych podczas wyprawy w głąb Afryki Południowej w latach 1834–1836. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) kob śniady (K. ellipsiprymnus).
Etymologia Kobus (Kolus, Cobus, Robus): rodzima nazwa kob ‘antylopa’ używana przez Mandinka znad rzeki Gambia, po raz pierwszy użyta jako epitet gatunkowy przez Buffona. Adenota: adēn, αδενος adenos ‘gruczoł’; -νωτος -nōtos ‘-zady’, od νωτον nōton ‘zad, tył’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Antilope kob . Hydrotragus: gr. ὑδρο- hudro- ‘wodny-’, od ὑδωρ hudōr, ὑδατος hudatos ‘woda’; τραγος tragos ‘kozioł’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Adenota leche . Pseudokobus: gr. ψευδος pseudos ‘fałszywy’; rodzaj Kobus . Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Antilope forfex (= Antiiope kob ). Onotragus (Onototragus): gr. ονος onos ‘osioł’; τραγος tragos ‘kozioł’. Gatunek typowy: Gray wymienił dwa gatunki – Adenota lechèe (= Kobus leche ) i Antilope vardonii – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Adenota leche .
Podział systematyczny W zależności od ujęcia systematycznego do rodzaju zalicza się 5 (K. leche, K. megaceros, K. kob, K. vardonii i K. ellipsiprymnus) lub 12 gatunków (K. leche, K. anselli, K. kafuensis, K. smithemani, K. megaceros, K. kob, K. loderi, K. thomasi, K. leucotis, K. vardonii, K. ellipsiprymnus i K. defassa); tutaj klasyfikacja obejmująca występujące współcześnie gatunki za Mammals Diversity Database i All the Mammals of the World (2023): Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxKobus lecheJ.E. Gray, 1850kob moczarowy5 podgatunkówrozproszone populacje w południowej Demokratycznej Republiki Konga (bagna Upemba), środkowej i południowo-wschodniej Namibii (Pas Caprivi), północnej Botswanie (Delta Okawango) oraz zachodnim, środkowym i południowym Zimbabwe; zakres wysokości: 0–1000 m n.p.m.DC: 134–180 cmDO: 30–45 cmMC: 40–135 kgcentruj|100pxKobus megaceros(Fitzinger, 1855)kob nilowygatunek monotypowybagna i sezonowo zalewane łąki w Sudanie Południowym i zachodniej EtiopiiDC: 130–180 cmDO: 45–50 cmMC: 60–120 kgcentruj|150pxKobus kob(Erxleben, 1777)kob żółty4 podgatunkiSenegal na wschód do Sudanu Południowego i skrajnie południowo-zachodniej Etiopii, rozciągający się na południe do północno-wschodniej Demokratycznej Republiki Konga i Ugandy; zakres wysokości: 0–500 m n.p.m.DC: 160–180 cmDO: 10–15 cmMC: 40–121 kgcentruj|150pxKobus vardonii(Livingstone, 1857)kob lirorogigatunek monotypowynierównomiernie w Angoli, wschodniej Namibii, północno-wschodniej Botswanie, Zimbabwe, południowo-wschodniej Demokratycznej Republice Konga, północnym i zachodnim Malawi oraz południowo-zachodniej TanzaniiDC: 126–156 cmDO: 28–32 cmMC: 48–91 kgcentruj|150pxKobus ellipsiprymnus(W. Ogilby, 1833)kob śniady2 podgatunkiod Senegalu i Gambii na wschód do północnej Etiopii, Erytrei, i południowej Somalii, na południe przez Afrykę Wschodnią do wschodniej Botswany i północno-wschodniej Południowej Afryki; izolowane populacje w południowym Gabonie, zachodnim Kongu i Angoli; zakres wysokości: 0–3000 m n.p.m.DC: 175–235 cmDO: 33–40 cmMC: 160–275 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek bliski zagrożenia, – gatunek zagrożony.
Opisano również gatunki wymarłe w czasach prehistorycznych: Kobus ammolophi (pliocen) Kobus ancystrocerus (plejstocen) Kobus barbarus (pliocen) Kobus basilcookei (pliocen) Kobus cananites (holocen (mezolit)) Kobus khroumirensis (pliocen) Kobus korotorensis (pliocen) Kobus laticornis (miocen–pliocen) Kobus oricornus (pliocen) Kobus presigmoidalis (miocen–pliocen) Kobus sigmoidalis (plejstocen) Kobus subdolus (pliocen) Kobus tchadensis (pliocen)
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Wołowate