Wyspa Somerset () – kanadyjska wyspa na Oceanie Arktycznym, należąca do Archipelagu Arktycznego, administracyjnie należy do terytorium Nunavut. Jej powierzchnia wynosi 24 786 km², co czyni ją 46. największą wyspą na świecie, 12. kanadyjską wyspą pod względem wielkości i 10. w Archipelagu Arktycznym. Wyspa jest niezamieszkana.

Historia Około 1000 roku n.e. północna część wybrzeża wyspy Somerset zamieszkana była przez przodków Inuitów, tzw. lud Thule. Thule zostawili po sobie ślady bytności w postaci kości wielorybów, tuneli i kamiennych ruin.

mały|lewo|200px|Położenie Fort Ross Pierwszym Europejczykiem, który według źródeł historycznych zobaczył wyspę, był William Edward Parry w 1819 roku.

Ekspedycje badawcze HMS Fury był arktycznym statkiem badawczym dowodzonym przez Henry’ego Parkynsa Hoppnera. Został uszkodzony przez lód podczas zimowania i porzucony 25 sierpnia 1825 r. w miejscu, które od tego czasu nazywane jest Fury Beach. Jej zapasy zostały wyładowane na plażę, a później przyszły na ratunek Johnowi Rossowi, który podróżował lądem do opuszczonego schowka, gdy stracił swój statek dalej na południe w Zatoce Boothia podczas swojej wyprawy w 1829 roku.

James Clark Ross był bratankiem Johna Rossa i towarzyszył mu w wyprawie z 1829 roku. Pod koniec 1848 roku James Clark Ross powrócił na wyspę Somerset, lądując na zimę dwoma statkami w Port Leopold na północno-wschodnim wybrzeżu. W kwietniu następnego roku rozpoczął eksplorację wyspy saniami.

Roald Amundsen przepłynął przez przejście między Somerset, a Wyspą Księcia Walii na statku Gjøa w pierwszym udanym trawersie Przejścia Północno-Zachodniego w 1904 roku. Henry Larsen przepłynął przez przejście w St Roch w drugim udanym przejściu w 1943 roku. Stwierdził jednak, że trasa ta była niebezpiecznie zalodzona, a także zbyt płytka dla podróży komercyjnych.

Fort Ross i historia wyspy po 1948 W 1937 roku na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Kompania Zatoki Hudsona założyła placówkę handlową Fort Ross (72°00′00″N, 94°13′59″W). Jednakże 11 lat później, ze względu na ciężkie warunki i trudny dostęp do placówki, Fort Ross okazał się nieekonomiczny i został zamknięty. Po jego zamknięciu wyspa pozostała niezamieszkana, z wyjątkiem okazjonalnego wykorzystywania dawnego sklepu i domu kierownika jako schronienia przez eskimoskich łowców karibu z Taloyoak oraz małej osady w Creswell Bay, która po 1967 r. składała się wyłącznie z rodziny Timothy’ego Idlouta i Naomi Nangathttp://pubs.aina.ucalgary.ca/arctic/Arctic46-1-96.pdf.. Rodzina Idlout opuściła wyspę Somerset w 1991 r., pozostawiając ją całkowicie niezamieszkaną. W 2006 roku CBC’s The National włączył Fort Ross do specjalnej serii poświęconej zmianom klimatycznym.

Ze względu na ruiny, dziką naturę oraz łatwy dostęp z Resolute, północne wybrzeże wyspy stało się popularnym celem turystycznym. Arctic Watch Lodge, obiekt turystyczny zbudowany w 1992 roku, znajduje się na wyspie Somerset. Arctic Watch został założony w Cunningham Inlet ze względu na dużą liczbę białuch arktycznych, które gromadzą się tam latem. Arctic Watch Lodge jest prowadzony przez Richarda Webera i Josée Auclair. Na miejscu znajduje się prywatne lądowisko Arctic Watch Lodge AerodromeCanada Flight Supplement. Effective 0901Z 16 July 2020 to 0901Z 10 September 2020..

Przypisy

Bibliografia Migratory Bird Population Surveys in the District of Keewatin and Somerset Island, 1976 – AIPP Preliminary Report 1977, 1978 Canadian Oceanographic Data Centre. Stanwell-Fletcher Lake, Somerset Island, N.W.T, 1965–1966 CODC References: 07-65-002, 07-66-002, Ottawa, ON: Queen’s Printer, 1968 Savelle, James M.; Cultural and Natural Formation Processes of a Historic Inuit Snow Dwelling Site, Somerset Island, Arctic Canada, American Antiquity, Vol. 49, No. 3, 1984 VanStone, James W.; Anderson, James E.; and Merbs, C. F.; An Archaeological Collection from Somerset Island and Boothia Peninsula, N.W.T, Toronto, ON, 1962

Kategoria:Archipelag Arktyczny Kategoria:Bezludne wyspy Kanady Kategoria:Wyspy Nunavut