thumb|Surja – figura ze świątyni w Konarak
Surja (sanskr. सूर्य sūrya „słońce”) – solarne bóstwo wedyjskie, personifikacja słońca występujące również w późniejszych tekstach mitologii indyjskiej. Bóg Surja przemierza przestrzeń wokół góry Meru w swym rydwanie w okresie doby.
Jeden z nawagraha, władał niedzielą, zsyłał niepokój, choroby i cierpienia.
Ikonografia W ikonografii Surja jest często przedstawiany jako majestatyczna postać o złotym ciele, promieniującym blaskiem, co symbolizuje jego związek ze światłem i energią. Jego wizerunek ewoluował na przestrzeni wieków, łącząc elementy wedyjskie z wpływami irańskimi i greckimi.
W późniejszym hinduizmie stracił na znaczeniu, wchłonięty przez postać Wisznu.
Atrybuty i symbolika W przedstawieniu Surjy wykorzystywane są elementy: Rydwan z siedmioma końmi: Surja podróżuje po niebie na rydwanie ciągniętym przez siedem koni, co symbolizuje siedem dni tygodnia oraz siedem metrów w sanskryckiej poezji. Lotusy w dłoniach: często trzyma dwa lotosy, które symbolizują czystość i duchowe przebudzenie. Aruna jako woźnica: rydwan Surji jest prowadzony przez Arunę, personifikację świtu, co podkreśla związek Surji z początkiem dnia. Strażnicy Danda i Pingala: w niektórych przedstawieniach Surji towarzyszą strażnicy Danda i Pingala, uzbrojeni w miecze, symbolizujący ochronę i porządek.
Świątynie Ważniejsze świątynie hinduistyczne poświęcone bogu Słońca w Indiach: Świątynia Surji w Konarak Świątynia Słońca w Modhera Dakshinaarka, Gaya, Bihar Bhramanya Dev, Unao, Madhya Pradesh Surya Pahar, Asam Suryanaar, w pobliżu Kumbhakonam, Tamilnadu Suryanarayanaswamy, Arasavilli, Andhra Pradesh
Zobacz też
Sawitar Surjanamaskar Swaróg
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Temple at Surya Pahar in Assam Sun Temples in India (dostęp 2010-08-21)
Kategoria:Surja i jego kult Kategoria:Bóstwa solarne Kategoria:Planety astrologii wedyjskiej Kategoria:Aditjowie