Jānis Lūsis (ur. 19 maja 1939 w Jełgawie, zm. 29 kwietnia 2020 w Rydze) – łotewski lekkoatleta, reprezentant ZSRR, oszczepnik, mistrz olimpijski, czterokrotny mistrz Europy, rekordzista świata.
Lūsis był czołowym oszczepnikiem lat 60. i początku lat 70. XX wieku. Jego pierwszym sukcesem był złoty medal mistrzostw Europy w 1962. Kolejne trzy tytuły mistrza Europy zdobywał w 1966, 1969 i 1971. Na mistrzostwach Europy w 1974 zajął 6. miejsce.
W swojej karierze startował czterokrotnie na igrzyskach olimpijskich, zdobywając trzy medale, każdy innego koloru. Na igrzyskach olimpijskich w Tokio w 1964 zdobył brązowy medal. Cztery lata później na igrzyskach w Meksyku zdobył złoty medal, pokonując Fina Kinnunena i Węgra Kulcsára. Na igrzyskach olimpijskich w 1972 zajął 2. miejsce, stoczywszy zacięty pojedynek z Niemcem Klausem Wolfermannem. Lūsis przegrał z nim zaledwie o 2 cm przy rzutach przekraczających 90 m. W 1976 na ostatnich igrzyskach olimpijskich w jego karierze zajął 8. miejsce.
Lūsis dwukrotnie ustanawiał rekord świata: w 1968 na odległość 91,98 m i w 1972 na 93,80 m.
Po zakończeniu kariery sportowca Lūsis był trenerem lekkoatletycznym.
Lūsis ożenił się z oszczepniczką i mistrzynią olimpijską Elvīrą Ozoliņą. Ich syn Voldemārs Lūsis również uprawiający rzut oszczepem brał udział w zawodach olimpijskich w 2000 i 2004.
W 1997 roku został uznany najlepszym łotewskim lekkoatletą XX wieku .
Osiągnięcia RokImprezaMiejscePozycjaWynik 1962 Mistrzostwa Europy Belgrad 16px 1. miejsce 82,04 1963 Uniwersjada Porto Alegre 16px 1. miejsce 79,77 1964 Igrzyska olimpijskie Tokio 16px 3. miejsce 80,57 1965 Finał pucharu Europy Stuttgart 1. miejsce 82,56 1966 Mistrzostwa Europy Budapeszt 16px 1. miejsce 84,48 1967 Finał pucharu Europy Kijów 1. miejsce 85,38 1968 Igrzyska olimpijskie Meksyk 16px 1. miejsce 90,10 1969 Mistrzostwa Europy Ateny 16px 1. miejsce 91,52 1970 Finał pucharu Europy Sztokholm 2. miejsce 81,74 1971 Mistrzostwa Europy Helsinki 16px 1. miejsce 90,68 1972 Igrzyska olimpijskie Monachium 16px 2. miejsce 90,46 1973 Półfinał pucharu Europy Oslo 1. miejsce 85,22 1974 Mistrzostwa Europy Rzym 6. miejsce 83,06 1976 Igrzyska olimpijskie Montreal 8. miejsce 80,26
Przypisy
Kategoria:Radzieccy oszczepnicy Kategoria:Radzieccy medaliści olimpijscy Kategoria:Radzieccy olimpijczycy (Tokio 1964) Kategoria:Radzieccy olimpijczycy (Meksyk 1968) Kategoria:Radzieccy olimpijczycy (Monachium 1972) Kategoria:Radzieccy olimpijczycy (Montreal 1976) Kategoria:Łotewscy oszczepnicy Kategoria:Lekkoatleci na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1964 Kategoria:Lekkoatleci na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1968 Kategoria:Lekkoatleci na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1972 Kategoria:Lekkoatleci na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1976 Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1964 Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1968 Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1972 Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Kategoria:Odznaczeni Orderem Przyjaźni Narodów Kategoria:Odznaczeni Orderem Trzech Gwiazd Kategoria:Odznaczeni Orderem „Znak Honoru” Kategoria:Medaliści Letniej Uniwersjady 1963 Kategoria:Ludzie urodzeni w Jełgawie Kategoria:Urodzeni w 1939 Kategoria:Zasłużeni Mistrzowie Sportu ZSRR Kategoria:Zmarli w 2020 Kategoria:Rekordziści świata w lekkoatletyce