thumb| thumb|
Piromorfit (pyromorfit) – minerał z gromady fosforanów. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.
Nazwa pochodzi od gr. pyr = ogień i morphe = postać, forma, kształt.
Charakterystyka Właściwości Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju słupa heksagonalnego zakończonego bipiramidą, niekiedy kryształy mają zarysy beczułkowate. Występuje w skupieniach ziarnistych, nerkowatych, pręcikowych, promienistych, naskorupieniach. Jest kruchy i przezroczysty, czasami bywa czerwony lub pomarańczowy (domieszki tlenku chromu). Jest izostrukturalny (izomorficzny) z mimetezytem, apatytem, wanadynitem. Często tworzy pseudomorfozy po galenie i cerusycie. Minerał ogrzany w płomieniach ognia zachowuje swój pierwotny kształt. Ma bardzo silną dyspersję oraz słaby pleochroizm. Dwójłomność piromorfitu jest bardzo wysoka i wynosi 0,01.
Występowanie Powstaje jako minerał wtórny w strefie utleniania kruszców ołowiu, w etapie hydrotermalnym. Towarzyszą mu najczęściej takie minerały jak galena, malachit, goethyt, kwarc, cerusyt czy mimetyt.
Miejsca występowania: Na świecie: Rosja, Kazachstan, Australia, USA, Kanada, Niemcy, Słowacja, Wielka Brytania, Włochy.
W Polsce: został znaleziony w kopalniach cynku i ołowiu koło Bytomia oraz na Dolnym Śląsku – Góry Sowie, Góry Kaczawskie; w Stanisławowie na Pogórzu Kaczawskim, w Rudawach Janowickich oraz w Górach Świętokrzyskich.
Zastosowanie ma znaczenie naukowe – wskaźnik kruszcowych złóż ołowiu, cenny dla kolekcjonerów, ruda ołowiu zawiera 75% Pb.
Przypisy
Bibliografia Leksykon Przyrodniczy - Minerały i kamienie szlachetne, „Horyzont”, 2002 r. J. Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004, TG ”Spirifer”, W-wa 2005 A. Bolewski: Mineralogia szczegółowa, Wyd. Geolog., 1965 r. O. Medenbach, C. Sussieck-Fornefeld: Minerały, „Świat Książki”, 1996 r. W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. ”Alma - Press”, 2003 r.
Linki zewnętrzne artykuł o piromorficie na stronie Webmineral.com artykuł o piromorficie na stronie Mindat.org
Kategoria:Fosforany (minerały)