Fernando Sor, właśc. José Fernando Macarurio Sors, (ur. 13 lutego 1778 w Barcelonie, zm. 10 lipca 1839 w Paryżu) – hiszpański gitarzysta i kompozytor.
Życiorys Fernando Sor urodził się w Barcelonie w dość zamożnej rodzinie – jego ojciec był kupcem; dokładna data urodzenia nie jest znana – pewne jest, że ochrzczono go 14 lutego 1778 r. Wielu spośród męskich członków rodziny Sora było od pokoleń zawodowymi żołnierzami; taki też zawód przeznaczono Fernandowi. Od momentu jednak kiedy ojciec zapoznał go z operą włoską, Sor zaczął przejawiać zainteresowanie muzyką. Ojciec Sora miał też w domu gitarę, tak że młody Sor był z jej brzmieniem dobrze zaznajomiony. Gruntowne wykształcenie właśnie w kierunku muzycznym odebrał w opactwie benedyktynów w klasztorze Santa María de Montserrat w pobliżu Barcelony. Był tam chórzystą; studiował ponadto harmonię, grę na skrzypcach i fortepianie. W roku 1795 zaczął naukę w szkole wojskowej.
W roku 1797 miała miejsce w Barcelonie uwieńczona sukcesem premiera opery Fernanda Sora Telémaco en la isla de Calipso (Telemach na wyspie Calypso). Ogółem przedstawienie to miał 15 wystawień w barcelońskim Teatre del Liceu. W tym też mniej więcej czasie wstąpił do hiszpańskiego wojska, w którym ostatecznie dosłużył się stopnia kapitana. W roku 1808, kiedy armia francuska Napoleona Bonapartego najechała Hiszpanię, Sor pisał utwory na gitarę, stanowiące akompaniament do wierszy utrzymanych w tonie patriotycznym. Po porażce armii hiszpańskiej złożył jednak przysięgę nowej władzy Józefa Bonapartego i przyjął stanowisko głównego komisarza policji z ramienia władz okupacyjnych w jednym z andaluzyjskich okręgów. W roku 1813 okupanci francuscy zostali wyparci z Hiszpanii; Sor wraz z wieloma innymi artystami i arystokratami zaprzyjaźnionymi z Francuzami (tak zwanymi afrancesados, czyli sfrancuziałymi) opuścił Hiszpanię z obawy przed karą. Udał się do Paryża, by już nigdy nie powrócić do ojczyzny.
Dzięki swoim umiejętnościom kompozytora i gitarzysty zaczął uzyskiwać renomę w środowiskach artystycznych Paryża i w końcu zdecydował się na europejskie tournée, dzięki któremu zyskał znaczną sławę. Dłuższy czas przebywał m.in. w Londynie, gdzie odniósł sukces jako twórca muzyki baletowej, dzieł na orkiestrę, fortepian i głos i gitarę. W roku 1823 udał się w podróż do Petersburga, po drodze koncertując w Warszawie. W Rosji przebywał trzy lata.
W roku 1827, w dużej mierze z powodu zaawansowanego wieku, osiadł na dobre w Paryżu, gdzie postanowił przeżyć resztę życia. W tym okresie skomponował wiele ze swoich najlepszych utworów. Do jego paryskich przyjaciół należał m.in. hiszpański gitarzysta Dionisio Aguado; przyjaźni tej Sor poświęcił duet gitarowy Les Deux Amis ("Dwaj przyjaciele").
Jego ostatnim dziełem była msza na cześć jego zmarłej w roku 1837 córki. Ta śmierć wpędziła i tak już schorowanego Sora w depresję; zmarł dwa lata później, w roku 1839 na raka gardła.
Sor jest autorem wielu kompozycji na gitarę klasyczną oraz innowacyjnego w swoich czasach podręcznika Méthode pour la Guitare, wydanego po raz pierwszy w Paryżu w 1830 roku, prezentującego nie tylko zagadnienia związane z techniką gry, ale również teorię kompozycji, harmonii i kontrapunktu.
Lista kompozycji opusowanych 18?? 1. 6 Divertissements 18?? 2. 6 Divertissements 18?? 3. Varied Theme and Minuet 18?? 4. Fantasy 18?? 5. 6 Short Pieces 18?? 6. 12 Studies 18?? 7. Fantasy 18?? 8. 6 Divertissements 1821 9. Introduction and Variations on a Theme from “The Magic Flute” by Mozart 18?? 10. Fantasy 18?? 11. 2 Varied Themes and 12 Minuets 18?? 12. Fantasy 1819 13. 6 Divertissements 1822 14. Grand Solo 18?? 15a. Folies d`Espagne et un Menuet. 1822. (Meissonnier). 1810. (Castro) 18?? 15b. Sonata seconda in C major. 1822. (Meissonnier). 1810. (Castro) 18?? 15c. Thème varié in C major. 1822. (Meissonnier). 1810. (Castro) 18?? 16. Cinquième fantaisie. (Introduction, Theme and Variations on “Nel cor piu” by Pai[sillo”). 18?? 17. 6 Waltzes 18?? 18. 6 Waltzes 18?? 19. 6 Airs from the “Magic Flute” 18?? 20. Introduction and Varied Theme 18?? 21. “Les Adieux” 1825 22. Grand Sonata 1825 23. Divertissements. (1825, Meissonnier) 1825 24. 8 Short Pieces 1827 25. Grand Sonata 1827 26. Introduction and Variations on « Que ne suis-je la fougère! » 1827 27. Introduction and Variations on « Gentil houssard » 1827 28. Introduction and Variations on « Malbrough s`en-va-t-en guerre » 18?? 29. 12 Studies. (Continuation of op, 6.) 1828 30. Fantasy and Brilliant Variations 18?? 31. 24 Progressive Lessons for Beginners 18?? 32. 6 Short Pieces 1828 33. 3 Society Pieces. 1828. (Last Publication by Meissonnier) 1828 34. L`Encouragement. (Duet). 1828. (Pacini) 1828 35. 24 Exercises. 1828. (First Publication by Pacini) 18?? 36. (In Simrock Edition this opus number is given as Three Society Pieces. But it is the same composition as opus 34.) 18?? 37. Serenade 1830 38. Divertissements. (Duet). 1829-30. (Pacini) 1830 39. 6 Waltzes. (Duet). 1829-30. (Pacini) 18?? 40. Fantasy and Variations on a Scotch Air 1830 41. Les Deux Amis. (Duet). 1829-30. (Pacini) 18?? 42. 6 Short Pieces 18?? 43. “Mes Ennius” – 6 Bagatelles 18?? 44. 24 Studies 1831 44, bis. 6 Easy Waltzes. (Duet). 1831. (Pacini) 18?? 45. 6 Pieces 1831 46. “Souvenir of Friendship” 1832 47. 6 Short Pieces 1832 48. “How do you like this ?” – Rondo 1832 49. Military Divertissement. (Duet). 1832. (Pacini) 1832 50. “La Calm”. 1832 1832 51. “À la Bonne Heure” – 6 Waltzes 18?? 52. Fantasy Villagoise 1832 53. “The First Step”. (Duet). 1832. (Pacini) 1832 54. Concert Piece. 1832 18?? 54. bis. Fantasy. (Duet) 18?? 55. 3 Easy Duets. (Duet) 18?? 56. “An Evening in Berlin” 1834 57. 6 Waltzes and a Galop 18?? 58. Easy Fantasy 18?? 59. Elégiac Fantasy 18?? 60. 25 Progressive Studies 1837 61. 3 Easy Duets. (Duet). 1836-7. (Pacini) 1838 62. Divertissements. (Duet). 1837-8. (Pacini) 18?? 63. “Souvenir of Russia” (Duet)
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Szczegółowa biografia i uwagi o muzyce Sora (www.musicweb-international.com) Inna wersja biografii (www.classicalguitar.net)
Kategoria:Hiszpańscy gitarzyści Kategoria:Hiszpańscy kompozytorzy Kategoria:Katalończycy Kategoria:Urodzeni w 1778 Kategoria:Zmarli w 1839 Kategoria:Ludzie urodzeni w Barcelonie