thumb|Rzepa thumb|Kapusta chińska thumb|Kapusta pekińska Kapusta właściwa, rzepa właściwa (Brassica rapa L.) – gatunek rośliny należący do rodziny kapustowatych (dawniej zwanej rodziną krzyżowych). Rośnie dziko w Afryce Północnej (Algieria, Libia, Maroko, Tunezja). Jest uprawiany w wielu rejonach świata w licznych odmianach. W Polsce jest rośliną uprawną, ale występuje także w postaci zdziczałej (archeofit, efemerofit).

Morfologia Łodyga Wzniesiona, wyprostowana, rozgałęziająca się. Ma wysokość 60-120 cm.

Liście Dolne lirowatego kształtu i owłosione, zielonego koloru, górne jajowate, ząbkowane, sine. Najwyższe liście całobrzegie. Swoją nasadą obejmują łodygę.

Kwiaty Drobne, złocistożółtego koloru opłatkach długości 6-12 mm. Kwiaty przewyższają skupione na szczycie pędu pączki. Kwiaty słabo przedsłupne, samopylne.

Owoc Łuszczyna.

Biologia i ekologia Roślina jednoroczna lub dwuletnia. Zdziczałe formy rosną na polach uprawnych jako chwasty, na miedzach, przydrożach, rowach.

Zmienność W systematyce kapusty istnieje wielkie zagmatwanie, różne klasyfikacje podają różne nazewnictwo. Według najnowszych ustaleń przeprowadzonych przez botaników Germplasm Resources Information Network, skupionych w towarzystwie The Multinational Brassica Genome Project w obrębie gatunku Brassica rapa wyróżnia się 10 podgatunków (stan na 2010 r.): Brassica rapa L. subsp. campestris (L.) A. R. Clapham – kapusta właściwa polna Brassica rapa L. subsp. chinensis (L.) Hanelt – kapusta właściwa chińska Brassica rapa L. subsp. dichotoma (Roxb.) Hanelt Brassica rapa L. subsp. japonica Shebalina – kapusta właściwa japońska Brassica rapa L. subsp. narinosa (L. H. Bailey) Hanelt Brassica rapa L. subsp. nipposinica (L. H. Bailey) Hanelt – kapusta japońska Brassica rapa L. subsp. oleifera (DC.) Metzg. – kapusta właściwa olejowa (rzepik) Brassica rapa L. subsp. pekinensis (Lour.) Hanelt – kapusta właściwa pekińska Brassica rapa L. subsp. rapa – kapusta właściwa typowa (rzepa właściwa typowa, rzepa) Brassica rapa L. subsp. trilocularis (Roxb.) Hanelt Nazwy polskie (z modyfikacjami) na podstawie Krytycznej listy roślin naczyniowych Polski.

Zastosowanie Kapusta właściwa typowa, znana jako rzepa, jest uprawiana jako warzywo o jadalnej bulwie, popularne w strefie klimatu umiarkowanego na całym świecie. Odmiany o bulwach mniejszych, lecz delikatniejszych w smaku uprawiane są jako żywność dla ludzi, natomiast większe, lecz o mniejszych walorach smakowych uprawia się na paszę dla zwierząt hodowlanych. Rzepa jest często uprawiana w Europie, zwłaszcza w jej chłodniejszych rejonach. Dobrze aklimatyzuje się nawet w chłodniejszym klimacie, a jej bulwy mogą być przechowywane przez kilka miesięcy od ich zebrania. Dokładne miejsce pierwotnego występowania rzepy nie jest znane. Przypuszcza się, że warzywo to może pochodzić z Afganistanu, Pakistanu lub z rejonu Morza Śródziemnego. Rzepa była uprawiana w starożytnej Grecji i w Cesarstwie rzymskim. Znaleziska pochodzące z roku ok. 1500 p.n.e. z Indii świadczą o pozyskiwaniu oleju z nasion rosnącej dziko rzepy. Znaleziska neolityczne poświadczają występowanie rzepy (B. campestris) w chłodnym klimacie. Tę samą odmianę uprawiają współcześni farmerzy. Obecnie w Polsce uprawia się wiele jej podgatunków. Niektóre podgatunki (kapusta pekińska, chińska) są uprawiane jako warzywo dla jadalnych liści. Z nasion rzepy właściwej olejowej wytwarza się olej jadalny. Roślina lecznicza. Niektóre podgatunki i odmiany mają zastosowanie w lecznictwie. Roślina kosmetyczna. Niektóre podgatunki i odmiany wykorzystywane są do produkcji kosmetyków (szampony do włosów) i wytwarzania maseczek kosmetycznych.

Przypisy

Linki zewnętrzne Nowe odmiany kapusty

Kategoria:Warzywa Kategoria:Kapustowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza