Wyższe Seminarium Duchowne w Łodzi – seminarium duchowne archidiecezji łódzkiej Kościoła rzymskokatolickiego, znajdujące się przy ul. św. Stanisława 14 w Łodzi.
Historia 10 grudnia 1920 papież Benedykt XV powołał do życia diecezję łódzką, co stworzyło potrzebę uruchomienia w Łodzi seminarium duchownego. Nowa diecezja liczyła wtedy tylko 125 kapłanów, stąd należało jak najszybciej utworzyć w niej zakład wychowawczo-naukowy, który będzie kształcił przyszłych księży.
Na lokum przyszłego seminarium duchownego wybrano jednopiętrowy murowany budynek szpitala miejskiego, zaprojektowany przez architekta, Henryka Marconiego, a wzniesiony w latach 1842–1845 na tyłach Placu Fabrycznego (współcześnie Plac Katedralny) frontem do ulicy Piotrkowskiej.
10 czerwca 1921 władze miejskie formalnie użyczyły diecezji łódzkiej gmach przy ul. Placowej 14Ulica Placowa obecnie nosi nazwę ul. ks. I. Skorupki, ale adres gmachu seminarium przeniesiono na ul. św. Stanisława Kostki (przez pewien czas jako ul. Stanisława), przy której to ulicy jest on usytuowany. z przeznaczeniem dla prowadzenia tam szkoły (szpital przeniesiono na ul. Aleksandrowską). Kilka miesięcy później, 9 sierpnia został wydany dekret erygujący łódzkie seminarium duchowne, obierając jego patronem św. Stanisława Kostkę. Pierwszym rektorem seminarium ustanowiono ks. Jana Krajewskiego.
Kalendarium 10 czerwca 1921 – użyczenie przez władze miejskie diecezji łódzkiej gmachu przy ul. Placowej 14 9 sierpnia 1921 – dekret erygujący łódzkie seminarium duchowne 1922 – posługę w seminarium rozpoczęło Zgromadzenie Sióstr Służebniczek NMP 1925–1926 – rozbudowa gmachu seminarium o drugie i trzecie piętro, uwieńczona 3 października 1926 uroczystym poświęceniem przez metropolitę warszawskiego arcybiskupa Aleksandra Kakowskiego 1928 – pierwszy łódzki ordynariusz – biskup Wincenty Tymieniecki ogłosił św. Teresę z Lisieux patronką miejscowego seminarium czerwiec 1930 – diecezja łódzka wykupiła od miasta budynek seminarium i otaczający go plac. 1 lipca 1935 – poświęcenie i otwarcie domu wypoczynkowego dla alumnów seminarium, utworzonego w podłódzkim Szczawinie 1937–1938 – poczyniono kolejną rozbudowę seminarium o nowe trzypiętrowe skrzydło od strony seminaryjnego ogrodu. 1938 – Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego nadało łódzkiemu seminarium status wyższej uczelni; ówczesny ordynariusz, bp Włodzimierz Jasiński (wcześniejszy rektor tejże uczelni), zatwierdził statut i regulamin seminarium 25 listopada 1939 – hitlerowcy usunęli z gmachu rektora, profesorów i alumnów, grabiąc całe mienie, a seminarium zostało przeniesione do Szczawina, które jednak gestapo zamknęło 28 lutego 1940. Od tego czasu łódzcy klerycy kontynuowali naukę w seminariach w Sandomierzu i Kielcach 1 września 1945 – seminarium wznowiło działalność. Wobec chwilowego zajęcia gmachu przy ul. Stanisława 14 przez Szkołę Oficerską Milicji Obywatelskiej, seminarium tymczasowo mieściło się w budynku kurii przy ul. Skorupki 1, ale 23 grudnia 1947 władze państwowe zwróciły uczelni jej pierwotny gmach, do którego seminarium przeniesiono w lutym 1948 1947 – przy łódzkim wyższym seminarium, swą działalność rozpoczęło Niższe Seminarium Duchowne, które funkcjonowało przez okres kolejnych 10 lat 1950 – odbyły się pierwsze po wojnie święcenia kapłańskie w diecezji łódzkiej 6 listopada 1956 – seminarium odwiedził prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński 1982–1986 – dokonano kolejnej rozbudowy gmachu seminarium (o sale wykładowe, bibliotekę, czytelnię, aulę i salę gimnastyczną) 1984 – odbyły się pierwsze obrony prac magisterskich łódzkich kleryków na KUL-u 1988 – swą działalność rozpoczęła łódzka filia Akademii Teologii Katolickiej, która zaowocowało obronami prac magisterskich w 1990 21–23 czerwca 1991 – w gmachu seminarium obradowała 248. Konferencja Plenarna Episkopatu Polski. 20 września 1992 – ukazał się pierwszy numer Łódzkich Studiów Teologicznych, rocznika naukowego, który redaguje zarząd seminarium grudzień 1993 – rozpoczęto wydawanie kleryckiego czasopisma Biuletyn Seminaryjny czerwiec 1995 – pożar w starej części budynku seminarium 7–8 grudnia 1995 – nawiedzenie seminarium przez mozaikowy obraz Matki Boskiej Watykańskiej 21 listopada 1996 – poświęcenie nowego oratorium przez arcybiskupa Władysława Ziółka 19 listopada 1998 – poświęcenie odnowionej kaplicy seminaryjnej styczeń – czerwiec 2000 – remont auli seminaryjnej 13–24 września 2003 – z okazji 25-lecia pontyfikatu Jana Pawła II wspólnota seminaryjna udała się na pielgrzymkę do Rzymu 3 czerwca 2005 – poświęcenie gruntownie odnowionego i zmodernizowanego budynku seminarium wrzesień 2005 – rozpoczęcie posługi w seminarium przez Zgromadzenie Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus, które przejęły swą pracę po siostrach Służebniczkach 11 marca 2006 – poświęcenie odnowionej kaplicy seminaryjnej wrzesień 2018 – wprowadzenie roku propedeutycznego wrzesień 2019 – rozpoczęcie posługi w seminarium przez Zgromadzenie Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu, które przejęły swą pracę po siostrach karmelitankach
Liczba alumnów i wyświęconych Rok akademicki Liczba alumnów Wyświęceni 1921/22 57 4 1922/23 68 5 1923/24 81 11 1924/25 93 8 1925/26 101 15 1926/27 106 15 1927/28 109 9 1928/29 119 10 1929/30 129 33 1930/31 109 25 1931/32 113 19 1932/33 82 8 1933/34 88 15 1934/35 87 10 1935/36 81 12 1936/37 68 16 1937/38 49 15 1938/39 39 12 1939/40 37 4 1940/41 – 2 1941/42 – 1 1943/44 – 2 1944/45 – 2 1946/47 6 2 1947/48 ? 1 1948/49 ? 1 1949/50 ? 7 1950/51 ? 11 1951/52 ? 13 1952/53 ? 11 1953/54 ? 12 1954/55 ? 18 1955/56 ? 26 1956/57 108 29 1957/58 ? 19 1958/59 ? 18 1959/60 ? 11 1960/61 ? 20 1961/62 ? 10 1962/63 ? 8 1963/64 ? 9 1964/65 ? 10 1965/66 ? 15 1966/67 65 4 1967/68 ? 7 1968/69 ? 6 1969/70 ? 10 1970/71 ? 11 1971/72 ? 13 1972/73 ? 11 1973/74 ? 22 1974/75 ? 8 1975/76 ? 10 1976/77 75 5 1977/78 ? 9 1978/79 ? 15 1979/80 ? 14 1980/81 ? 6 1981/82 ? 9 1982/83 ? 9 1983/84 ? 28 1984/85 ? 16 1985/86 ? 16 1986/87 135 15 1987/88 ? 26 1988/89 ? 19 1989/90 ? 19 1990/91 ? 20 1991/92 ? 17 1992/93 ? 13 1993/94 ? 23 1994/95 ? 11 1995/96 ? 21 1996/97 ? 14 1997/98 ? 8 1998/99 ? 8 1999/2000 ? 8 2000/01 ? 15 2001/02 ? 11 2002/03 ? 5 2003/04 ? 12 2004/05 ? 13 2005/06 ? 9 2006/07 82 8 2007/08 ? 10 2008/09 ? 9 2009/10 ? 16
Powyższe dane stanowią stan na koniec roku akademickiego.
Poczet rektorów 9 sierpnia 1921 – 31 sierpnia 1926: ks. Jan Krajewski 1 września 1926 – 30 września 1930: ks. Włodzimierz Jasiński (następnie ordynariusz diecezji łódzkiej) 1 października – 12 października 1930: ks. Jan Krajewski 13 października 1930 – 21 sierpnia 1932: ks. Ferdynand Jacobi 22 sierpnia 1932 – 28 lutego 1940: ks. Józef Dzioba 19 lutego 1947 – 5 sierpnia 1976: ks. Antoni Woroniecki 6 sierpnia 1976 – 31 lipca 1979: ks. Kazimierz Gabryel 1 sierpnia 1979 – 7 października 1981: ks. Eugeniusz Szewc 8 października 1981 – 15 sierpnia 1988: ks. Stanisław Grad 16 sierpnia 1988 – 30 sierpnia 1993: ks. bp Adam Lepa 31 sierpnia 1993 – 26 czerwca 2000: ks. Ireneusz Pękalski (obecnie biskup senior archidiecezji łódzkiej) 27 czerwca 2000 – 14 sierpnia 2013: ks. Janusz Lewandowicz 15 sierpnia 2013 – 1 lipca 2015: ks. Marek Marczak (obecnie biskup pomocniczy archidiecezji łódzkiej) 1 lipca 2015 – 25 czerwca 2018: ks. Jarosław Pater 25 czerwca 2018 – 18 czerwca 2024: ks. Sławomir Sosnowski od 18 czerwca 2024: ks.
Wykładowcy Paweł Tochowicz
Zobacz też
archidiecezja łódzka seminarium duchowne uczelnie teologiczne w Polsce
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Archidiecezja Łódzka: informator 2007, Łódź 2007, s. 83–95. Stanisław Grad, Wyższe Seminarium Duchowne w Łodzi w latach 1921–1940, „Łódzkie Studia Teologiczne” 1992, T. I Kazimierz Dąbrowski, Wyższe Seminarium Duchowne w Łodzi w latach 1945–1991, „Łódzkie Studia Teologiczne” 1992, T. I.
Kategoria:Uczelnie w Łodzi Kategoria:Archidiecezja łódzka Łódź