Aaron Ben Eliasz (, ur. 1328/1330 lub ok. 1300, zm. 1369 w Konstantynopolu) – żydowski uczony, poeta, egzegeta i halachista, najważniejszy przedstawiciel filozofii karaimskiej.
Pochodził z Nikomedii lub Kairu. Większość życia spędził w Azji Mniejszej, od około 1350 roku przebywał w Konstantynopolu.
Twórczość Posiadał dogłębną znajomość Talmudu, literatury rabinicznej oraz telogii islamskiej. Był zwolennikiem ścisłego przestrzegania wszystkich micwot oraz dosłownej interpretacji pism.
Napisał trylogię, która składa się z Ec ha-Chajim (Drzewo Życia), Gan Eden i Keter Tora (Korona Tory).
Pierwsze dzieło zajmuje się istotą religii, jest świadomym naśladownictwem Przewodnika błądzących (More newuchim) Mojżesza Majmonidesa, jednakże w założeniu jest to jego przeciwwaga. Aaron Ben Eliasz wziął w obronę podstawowe teorie Kalamu, które zostały poddane krytyce w dziele Majmonidesa, twierdząc, że są zgodne z nauczaniem biblijnym, a więc mają pochodzenie żydowskie, podczas gdy system Arystotelesa jest wobec Judaizmu obcy, zarówno co do początku, jak i podstawowych teorii. Kiedy Majmonides zawęża działanie Opatrzności Bożej, ogarniającej wszystkie byty, do samego tylko rodzaju ludzkiego, czyni ustępstwo na rzecz arystotelizmu, zaprzeczając doktrynie biblijnej. Jednak, mimo tej obrony prawdy o powszechności działania Opatrzności, karaimski filozof nie wzbraniał się jednocześnie przed uznaniem za prawdziwą w dużym stopniu teorię zdeterminowania bytów ziemskich przez gwiazdy (tzw. determinacja astralna)G. Vajda, Inroduction a la pensée juive du moyen age, Paris 1947, s. 145-146, seria: Études de philosopie médiévale 35..
Druga księga zgłębia zasady prawa karaimskiego. Natomiast ostatnia jest komentarzem do Pięcioksięgu, opartym na dosłownej interpretacji tekstu.
Przypisy
Kategoria:Teolodzy judaizmu Kategoria:Średniowieczni filozofowie żydowscy Kategoria:Urodzeni w XIV wieku Kategoria:Zmarli w 1369 Kategoria:Karaimi (biografie) Kategoria:Ludzie związani ze Stambułem