The Undertaker, właśc. Mark William Calaway (ur. 24 marca 1965 w Houston w Teksasie) – amerykański wrestler.
Calaway rozpoczął karierę wrestlera w World Class Championship Wrestling (WCCW) w 1987. W 1990, po zakończeniu dwuletniej współpracy z World Championship Wrestling (WCW), Calaway podpisał kontrakt z World Wrestling Federation (WWF, obecnie WWE). Z federacją związany był do połowy 2020 roku co czyni go jednym z najdłużej pracujących wrestlerów WWE. Calaway jest uważany za jednego z najlepszych zapaśników w historii.
Pierwotny wizerunek The Undertakera opierał się na motywach strachu, mroku i śmierci; postać posiadała siły nadprzyrodzone i często wykorzystywała je, by zastraszać przeciwników. W roku 2000 zrezygnowano z gimmicku „nieumarłego” na rzecz wizerunku motocyklisty; Undertaker wjeżdżał na arenę na motocyklu, stałymi elementami jego ubioru były okulary przeciwsłoneczne i bandany. W 2004 przywrócono poprzedni gimmick postaci nadnaturalnej. The Undertaker jest w scenariuszu starszym bratem innego wrestlera WWE, Kane’a, z którym zarówno rywalizował, jak i współpracował, tworząc z nim tag team The Brothers of Destruction.
The Undertaker znany jest z serii zwycięstw, prowadzonej na galach z cyklu WrestleMania. Przed przegraną Undertakera w walce z Brockiem Lesnarem na WrestleManii XXX, „The Streak” liczył 21 zwycięstw z rzędu. The Undertaker jest czterokrotnym zdobywcą WWF/WWE Championship i trzykrotnym posiadaczem World Heavyweight Championship. Jest również zwycięzcą Royal Rumble matchu z 2007 roku.
Po WrestleManii 36, w walce wieczoru której Undertaker pokonał AJ Stylesa, WWE opublikowało 5-odcinkową serię dokumentów The Last Ride, traktujących o latach 2017–2020 z punktu widzenia samego Calawaya. W ostatnim, opublikowanym 21 czerwca 2020, Calaway stwierdził, że „nie czuje [już] potrzeby powrotu do ringu”; jego oficjalny status aktywności zawodowej pozostaje jednak niepotwierdzony.
Na Survivor Series w 2020 odbyła się ceremonia przejścia na emeryturę Undertakera, który występował dla WWE przez 30 lat, po raz pierwszy zadebiutował na Survivor Series w 1990 roku. W ostatnim segmencie serialu wystąpili Shane McMahon, Big Show, John "Bradshaw" Layfield, Jeff Hardy, Mick Foley, The Godfather, The Godwinns (Henry i Phineas), Savio Vega, Rikishi, Kevin Nash, Booker T, Shawn Michaels, Ric Flair, Triple H i Kane wszyscy weszli na ring, aby rozpocząć ceremonię. Następnie wyemitowano pakiet wideo podsumowujący karierę Undertakera, po którym prezes i dyrektor generalny WWE Vince McMahon został pokazany sam na ringu i przekazał krótką, serdeczną wiadomość. Następnie The Undertaker powoli podszedł do ringu, gdzie następnie potwierdził swoją emeryturę w emocjonalnym pożegnalnym przemówieniu, stwierdzając: „Nadszedł mój czas, aby pozwolić The Undertaker Spoczywać w pokoju”. The Undertaker wykonał swoją charakterystyczną pozę klęczącą jako obraz byłego długoletniego menedżera Undertakera, nieżyjącego już Paula Bearera, pojawił się na hologramie. Gong zabrzmiał dziesięć razy, oficjalnie kończąc postać Undertakera. Undertaker wykonał swoją charakterystyczną pozę cięcia gardła, a następnie opuścił ring. Pokaz zakończył się tym, że Undertaker wszedł z powrotem po rampie wejściowej, by po raz ostatni podnieść pięść.
Dzieciństwo i młodość Calaway urodził się 24 marca 1965 w Houston w Teksasie, jest najmłodszym synem Franka Comptona i Elizabeth Catherine Calawayów. Ma czterech starszych braci: Davida, Michaela, Paula i Timothy’ego. Dorastając oglądał gale wrestlingu w telewizji, był fanem pochodzącej z Teksasu wrestlerskiej rodziny Von Erich. Uczęszczał do Waltrip High School, gdzie był członkiem drużyn koszykówki i futbolu amerykańskiego. W 1983 roku ukończył szkołę średnią i rozpoczął studia na Angelina College w Lufkin w Teksasie. Dwa lata później, dzięki przyznanemu mu stypendium za osiągnięcia na boisku koszykarskim, przeniósł się do Texas Wesleyan University, gdzie przyjął pozycję środkowego Rams – uniwersyteckiej drużyny koszykówki. Rozpoczął także treningi wrestlerskie pod okiem Buzza Sawyer’a i innych zawodników federacji World Class Championship Wrestling. W 1986 roku zrezygnował ze studiów i planów gry w koszykówkę w Europie, by w pełni skupić się na karierze wrestlera.
Kariera wrestlera Początki kariery, United States Wrestling Association (1984–1990) W 1987 Calaway zadebiutował w World Class Championship Wrestling (WCCW) jako „Texas Red”. Jego debiutancka walka, przeciwko Bruiserowi Brody’emu, zakończyła się przegraną. W 1988, po czterech latach współpracy z WCCW, odszedł do Continental Wrestling Association (które później stało się częścią United States Wrestling Association (USWA)), gdzie walczył w kilku gimmickach.
4 lutego 1989 zadebiutował jako „The Master of Pain”, wraz z towarzyszącym mu Dutchem Mantellem. Odgrywał rolę awanturnika, niedawno wypuszczonego z więzienia po pięcioletnim wyroku za zabicie dwóch osób podczas bójki. Tydzień później rozpoczął rywalizację z ówczesnym posiadaczem USWA Unified World Heavyweight Championship – Jerrym Lawlerem. Master of Pain zmierzył się z Lawlerem w improwizowanym pojedynku i z łatwością zdominował walkę. Wkrótce Lawler nie był w stanie dalej się bronić, wskutek czego ogłoszono dyskwalifikację debiutanta. 1 kwietnia 1989 Master of Pain pokonał Lawlera w walce o USWA Unified World Heavyweight Championship, zdobywając pierwsze mistrzostwo w karierze. Panowanie młodego mistrza zakończyło się 24 kwietnia, po przegranym starciu rewanżowym przeciwko Lawlerowi.
Master of Pain i Dutch Mantell dołączyli do stajni prowadzonej przez menedżera Ronniego P. Gossetta. W lipcu Mantell opuścił grupę, co rozpoczęło rywalizację między nim a jego byłym podopiecznym. 31 lipca zmierzyli się w Steel Cage matchu; starcie wygrał Mantell. Ich rywalizacja zakończyła się wygranym przez Mantella (występującego wówczas jako „Texas Dirt”) Loser Leaves Town matchem, 28 sierpnia 1989. We wrześniu Calaway zmienił pseudonim ringowy na „The Punisher”, zaczął też nosić maskę. 5 października zdobył WCWA Texas Heavyweight Championship w walce z Erikiem Embrym (Embry dobrowolnie zrezygnował z bronienia tytułu). Mistrzostwo utracił 15 dni później, w pojedynku przeciwko Kerry’emu Von Erichowi. 10 stycznia 1990 wraz z Soultakerem przegrał starcie drużynowe przeciwko Mantellowi i Steve’owi Austinowi; była to ostatnia walka Calawaya dla USWA przed podpisaniem kontraktu z World Championship Wrestling. W następnych latach pojawiał się sporadycznie, w formie występów gościnnych na nieemitowanych w telewizji house showach.
World Championship Wrestling (1989–1990) 3 stycznia 1990, Calaway zadebiutował w World Championship Wrestling (WCW) jako heel, przyjął pseudonim ringowy wymyślony dla niego przez Terry’ego Funka – „Mean Mark Callous”. Dołączył do Dana Spivy’ego i jego menedżera Theodore’a Longa, stając się częścią tag teamu The Skyscrapers; zastąpił kontuzjowanego partnera Spivy’ego – Sida Viciousa. W pierwszej wspólnej walce Callous i Spivy pokonali Agenta Steela i Randy’ego Harrisa. The Skyscapers zwrócili na siebie uwagę, atakując The Road Warriors po walce z nimi na gali Clash of the Champions X. Na kilka dni przed WrestleWar, gdzie The Skyscrapers mieli zmierzyć się z rywalami w Chicago Street Fightcie, Dan Spivy odszedł z WCW. Callous i jego zastępczy partner przegrali walkę na WrestleWar, a niedługo później Skyscrapers zakończyli działalność.
W marcu 1990, wraz z innymi wrestlerami WCW, odbył tournée po Japonii, walcząc dla federacji New Japan Pro-Wrestling (NJPW) pod pseudonimem „Punisher Dice Morgan”. 19 marca połączył siły ze Scottem Hallem, by zmierzyć się z posiadaczami IWGP Tag Team Championship – Masą Saito i Shin’yą Hashimoto; Morgan i Hall nie zdołali jednak pokonać mistrzów.
Po powrocie do Stanów Zjednoczonych rozpoczął współpracę z menedżerem Paulem E. Dangerouslym. Z jego pomocą pokonał Johhny’ego Ace’a na Capital Combat oraz Briana Pillmana na Clash of the Champions XI: Coastal Crush. 7 lipca 1990 na The Great American Bash przegrał walkę o NWA United States Heavyweight Championship z Lexem Lugerem; walczył ze zwichniętym stawem biodrowym.
27 sierpnia 1990 złożył wypowiedzenie pracy. Od władz federacji usłyszał wówczas, że „niczego w wrestlingu nie osiągnie, a nikt nigdy nie kupi biletu, by zobaczyć jak walczy w ringu”. Po raz ostatni dla WCW zawalczył 7 września tego roku, na nagraniach WorldWide; pokonał Dave’a Johnsona w starciu singlowym.
World Wrestling Federation/Entertainment Western Mortician (1990–1994) W lipcu 1990 Paul Heyman i Bruce Prichard zaaranżowali spotkanie między Calawayem a właścicielem World Wrestling Federation (WWF) – Vincem McMahonem. Początkowo, po obejrzeniu walki z The Great American Bash, McMahon nie był zainteresowany młodym zawodnikiem, ostatecznie jednak zmienił zdanie i w październiku 1990 zakontraktował Calawaya.
Calaway zadebiutował w WWF 19 listopada 1990 roku jako „Kane the Undertaker”, na nagraniu WWF Superstars. W pierwszą wersję jego ubioru wchodziły czarny płaszcz i kowbojski kapelusz, szare rękawice, buty i krawat. Calaway nie reagował na ataki przeciwników, tworząc iluzję odpornego na wszelkie ataki zawodnika z nadprzyrodzonymi mocami. Oficjalnie, pod skróconym pseudonimem The Undertaker i wraz z towarzyszącym mu menedżerem Brotherem Lovem zadebiutował na Survivor Series, 22 listopada 1990. Nieznany wcześniej fanom WWF Undertaker dołączył do Million Dollar Teamu Teda DiBiasego – drużyny mającej zmierzyć się w tradycyjnym Survivor Series matchu z drużyną Dusty’ego Rhodesa. Undertaker wyeliminował z walki Koko B. Ware’a i Dusty’ego Rhodesa, sam jednak został wyeliminowany poprzez wyliczenie pozaringowe; ostatecznie starcie wygrała drużyna DiBiasego. Od debiutu aż po WrestleManię VII w marcu 1991 wygrywał szybkie pojedynki z jobberami. W styczniu, na gali Royal Rumble, wziął udział w wygranym przez Hulka Hogana Royal Rumble matchu. W lutym nowym menedżerem Undertakera został Paul Bearer. Bearer niemal zawsze nosił ze sobą urnę, którą wznosił do góry, gdy Undertaker przegrywał w walce; po wzniesieniu urny Undertaker nagle odnajdował w sobie dodatkowe siły do walki. Pokonanych przeciwników umieszczał w workach na zwłoki i zabierał za kulisy.
24 marca 1991, na WrestleManii VII, The Undertaker wygrał pojedynek z „Superfly” Jimmym Snuką, rozpoczynając słynną serię zwycięstw na WrestleManiach. W kwietniu rozpoczął rywalizację z The Ultimate Warriorem; podczas prowadzonego przez Paula Bearera segmentu The Funeral Parlor w jednym z odcinków WWF Superstars, Undertaker zaatakował Warriora od tyłu i zamknął go w trumnie. 1 lipca The Ultimate Warrior wygrał „Body Bag Challenge” przeciwko Undertakerowi. Undertaker i Paul Bearer nawiązali współpracę z innym wrogiem Ultimate Warriora – Jakiem Robertsem; Roberts stał się częstym gościem Funeral Parlor, partnerzy wspólnie znęcali się nad Warriorem, a także przerwali przyjęcie weselne Randy’ego Savage’a i Miss Elizabeth. We wrześniu The Undertaker wziął udział w turnieju King of the Ring. W pierwszej rundzie pokonał Animala, a w półfinale turnieju zmierzył się z Sidem Justice; ich pojedynek zakończył się podwójną dyskwalifikacją i poskutkował wyeliminowaniem obydwu zawodników. Podczas gali WWF w Londynie Undertaker pokonał Jima Duggana i wkrótce otrzymał miano pretendenckie do WWF World Heavyweight Championship.
27 listopada 1991, na Survivor Series, z pomocą Paula Bearera i Rica Flaira pokonał Hulka Hogana, stając się najmłodszym WWF World Heavyweight Championem; tytuł zdobył w wieku 26 lat, jego rekord został pobity przez Yokozunę w kwietniu 1993 roku. Jego panowanie trwało zaledwie 6 dni, Hulk Hogan pokonał go w walce rewanżowej. Jednakże, ponieważ Hogan nie wygrał walki czysto, mistrzostwo zostało zawieszone.