Alkoholowe zapalenie wątroby – przewlekła choroba wątroby, objawiająca się zmianami martwiczo-zapalnymi, wywołana przewlekłym nadużywaniem alkoholu etylowego.
Etiopatogeneza Alkohol wpływa na czynność wątroby na drodze różnych mechanizmów: Bezpośredni wpływ toksyczny i metaboliczny alkoholu na komórki wątrobowe: zaburzenia układu redukcyjno-oksydacyjnego stres oksydacyjny – nasilona peroksydacja lipidów niedotlenienie zrazików wpływ aldehydu octowego na białka Aktywacja komórek Kupffera-Browicza związana z produkcją cytokin prozapalnych. Aktywacja komórek Kupffera-Browicza w przestrzeniach Dissego powodująca włóknienie. Ponadto na rozwój schorzenia ma wpływ: predyspozycja genetyczna – płeć i polimorfizm: dehydrogenazy alkoholowej (ADH) CYP2E1 dyhydrogenazy aldehydu octowego TNF dieta – otyłość, gorsze odżywianie, nadmiar pokarmu współistniejące choroby wątroby
Objawy uczucie zmęczenia nudności, wymioty brak apetytu ból pod prawym łukiem żebrowym hepatomegalia, czasem splenomegalia wodobrzusze żółtaczka gorączka encefalopatia wątrobowa
Rozpoznanie Rozpoznanie stawia się na podstawie stwierdzenia następujących kryteriów: dodatni wywiad w kierunku przewlekłego nadużywania alkoholu zwiększenie aktywności AlAT i AspAT (wskaźnik de Ritisa >2) oraz GGTP obecność nacieku zapalnego z przewagą neutrofilów oraz martwicy ogniskowej w badaniu histopatologicznym materiału pobranego podczas biopsji wątroby
Badania dodatkowe badania laboratoryjne: leukocytoza z przewagą neutrofilów niedokrwistość makrocytarna czasami małopłytkowość zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej zwiększenie stężenia żelaza i ferrytyny w surowicy zwiększenie wskaźnika CDT (stężenie transferryny zależnej od niedoboru węglowodanów) – wskaźnik przewlekłego nadmiernego spożywania alkoholu hiperbilirubinemia wydłużenie czasu protrombinowego hiponatremia hipokaliemia hipomagnezemia hiperchloremia zasadowica oddechowa w USG – powiększenie wątroby (o wzmożonej echogeniczności) badanie histopatologiczne: stłuszczenie wielkokropelkowe obraz plastra miodu mitochondria olbrzymie ciałka Mallory’ego włóknienie zmiany zapalno-martwicze
Rozpoznanie różnicowe wirusowe zapalenie wątroby autoimmunologiczne zapalenie wątroby polekowe uszkodzenie wątroby alkoholowe stłuszczenie wątroby niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby choroba Wilsona hemochromatoza marskość wątroby pierwotne zapalenie dróg żółciowych pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych
Powikłania zespół Zievego marskość wątroby piorunujące zapalenie wątroby hipoglikemia pozawątrobowe powikłania spożywania alkoholu
Leczenie Abstynencja alkoholowa (!) i uzupełnianie niedoborów pokarmowych. W przypadku ciężkiego przebiegu – kortykosteroidy (prednizon).
Leczenie żywieniowe Dopóki nie dojdzie do zmian marskich w wątrobie, nie ma żadnych zmian w postępowaniu dietetycznym.
Gdy dojdzie do zmian marskich w wątrobie istnieją dwie drogi postępowania:
Pacjent bez cech encefalopatii wątrobowej: dieta bogato energetyczna dieta bogato białkowa (!) dieta bogato tłuszczowa (!!!) Pacjent powinien otrzymywać dietę bogato energetyczną – bogatotłuszczową. Utylizacja tłuszczu w przypadku pacjentów z marskością wątroby nie jest zaburzona. Przeciwnie tłuszcz w przypadku pacjenta z marskością wątroby staje się preferencyjnym źródłem energii.
Przykłady diet syntetycznych dla pacjentów z marskością wątroby bez cech encefalopatii: Ensure Plus HN, Ensure Powder, Prosure, Pulmocare, Osmolite, Jevity.
Pacjent z cechami encefalopatii wątrobowej: ograniczenie podaży białka
Rokowanie Najczęściej prowadzi do rozwoju marskości wątroby. We wczesnych stadiach całkowite zaniechanie spożywania alkoholu, zmiana stylu życia oraz dieta mogą powstrzymać rozwój powikłań i poprawić funkcję wątroby. Wskaźnik rokowniczy Maddreya (DF): DF = (czas protrombinowy PT [s] – prawidłowy czas protrombinowy PT [s]) * 4,6 + bilirubina gdzie: DF – wskaźnik rokowniczy PT – czas protrombinowy wyrażony w sekundach bilirubina – stężenie bilirubiny wyrażone w mg/dl DF > 32 – ciężki przebieg choroby i duże ryzyko zgonu
Zobacz też
alkoholowe stłuszczenie wątroby niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby
Bibliografia
Medycyna po dyplomie. Niewydolność wątroby puka do drzwi, t. 19, nr 7, lipiec 2010, str. 25
Kategoria:Choroby wątroby i dróg żółciowych Kategoria:Zapalenia wątroby