thumb|200px|Widok na Lubań od południa thumb|200px|Wieża widokowa thumb|200px|Polana Wierch Lubania i wschodni szczyt thumb|200px|Samorody mały|200px|Widok na Lubań z Pienin Czorsztyńskich Lubań – najwyższy szczyt Pasma Lubania w południowo-wschodniej części Gorców. Duży, porośnięty lasem masyw pocięty dolinami kilku potoków.

Topografia Lubań ma dwa wierzchołki, według mapy Geoportalu obydwa tej samej wysokości – 1211 m. Wierzchołek wschodni (Średni Groń) jest zarośnięty lasem i pozbawiony widoków, wierzchołek zachodni słynie z rozległych panoram, szczególnie efektowne widoki bywają wczesnym rankiem. Różne źródła podają różne wysokości: na mapach wysokość określona jest na 1211 m n.p.m., ale tablica informacyjna na szczycie Lubania podaje wysokość 1225 m, podobnie przewodnik Gorce podaje wysokość wyższego (wschodniego) szczytu na 1225 m, a niższego na 1211 m. Z kolei Numeryczny Model Terenu Geoportalu podaje wysokości: 1210,7 m n.p.m. dla Lubania oraz 1211,6 m n.p.m. dla Średniego Gronia.

Pomiędzy dwoma wierzchołkami Lubania rozpościera się polana Wierch Lubania, dogodny punkt widokowy na Tatry, Pieniny i Beskidy, węzeł szlaków turystycznych. Potoki spływające z północnych stoków Lubania uchodzą do Ochotniczanki, ze stoków południowych do Krośnicy lub Zbiornika Czorsztyńskiego. Od południowej strony Lubań sąsiaduje z dużo niższym Wdżarem (767 m), oddzielony od niego szerokim siodłem przełęczy Drzyślawa (650 m).

Zachodni szczyt Lubania znajduje się w granicach wsi Krośnica, ale stoki należą do 4 miejscowości: Ochotnica Dolna, Grywałd, Krośnica i Kluszkowce. Na wierzchołku wschodnim (Średnim Groniu) graniczą z sobą 3 miejscowości: Ochotnica Dolna, Grywałd i Tylmanowa. Wszystkie te miejscowości znajdują się w województwie małopolskim, powiecie nowotarskim.

Przyroda Na południowych stokach Lubania, po wschodniej stronie potoku Kluszkowianka znajduje się leśny rezerwat przyrody Modrzewie. Z rzadkich roślin na Lubaniu rosną ostrożeń głowacz i ostrożeń dwubarwny. Poniżej polany Wierch Lubania, na południowym stoku są wychodnie piaskowców magurskich z ambonką skalną, zwaną Samorodami.

Historia

Już od 1860 kuracjusze ze Szczawnicy wyjeżdżali chłopskimi furkami pod szczyt Lubania. W 1912 wyznakowano pierwszy szlak turystyczny z Krościenka. Przy Samorodach w latach 1936–1939 Tatrzańskie Towarzystwo Narciarzy wybudowało schronisko turystyczne o około 100 miejscach noclegowych. Podczas II wojny światowej służyło głównie partyzantom i ukrywającej się przed Niemcami okolicznej ludności, był tam punkt etapowy i zaopatrzeniowy polskich partyzantów. W odwecie Niemcy 24 września 1944 r. spalili schronisko, zabijając dwóch partyzantów. Kolejne schronisko zbudowane zostało przez PTTK w latach 1973–1974 na polanie Wyrobki, na południe od szczytu. Była to bacówka – mały obiekt przeznaczony dla turystyki kwalifikowanej. Spłonęła doszczętnie w styczniu 1978 r. Zachowały się kamienne fundamenty i piwnice po tych schroniskach.

Na wschodnim wierzchołku Lubania (Średnim Groniu) znajdują się kopce graniczne trzech miejscowości. W dawnych czasach w ich okolicy porzucano zwłoki samobójców, które wyciągano tu koniem na tzw. „bosym wozie” i przykrywano gałęziami. Było 5 takich pochówków.

Dawniej na Lubaniu istniała drewniana wieża triangulacyjna, która jednak dawno już zawaliła się. W 2015 roku pod szczytem zachodniego wierzchołka została wybudowana 22-metrowa wieża widokowa.

Studencka baza namiotowa Na polanie działa od lat 60. XX w. studencka baza namiotowa. Czynna jest w miesiącach wakacyjnych. Początkowo należała do BPiT Almatur z Krakowa, obecnie do krakowskiego Oddziału Akademickiego PTTK. Zawsze prowadzona była przez przewodników ze Studenckiego Koła Przewodników Górskich w Krakowie. Nocować można we własnym namiocie lub w kilkunastu namiotach bazowych. Są namioty-stołówki, zadaszona wiata, wodę czerpie się ze źródełka położonego na południowych stokach (przy szlaku turystycznym na przełęcz Snozka).

Legendy Według ludowych podań Lubań to miejsce przeklęte i magiczne zarazem. Miejscowi czarownicy toczyli tam między sobą spory. Po wypowiedzeniu przez jednego z baców-czarowników straszliwego przekleństwa całe stado owiec wraz z juhasami zapadło się pod ziemię. Podobno w dniu św. Jakuba (25 lipca) z tego miejsca wydobywają się spod ziemi okrzyki juhasów i dzwonki owiec.

Turystyka Główny Szlak Beskidzki na odcinku Krościenko – Przełęcz Knurowska: z Krościenka przez Marszałek 3:10 h, ↓ 2:10 h z Przełęczy Knurowskiej przez Runek 3:35 h, ↓ 3:10 h fragment szlaku Tarnów – Wielki Rogacz: z Ochotnicy Dolnej 2:15 h, ↓ 1:30 h z przełęczy Snozka 2:05 h, ↓ 1:40 h szlak Ochotnica Dolna – Grywałd: z Ochotnicy Dolnej 2:30 h, ↓ 1:35 h z Grywałdu 2:10 h, ↓ 1:20 h szlak Tylmanowa – Lubań (Średni Groń): z Tylmanowej 2:15 h, ↓ 1:15 h Z miejscowości Kluszkowce 2:45 h, ↓ 2:00 h

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Grywałd Kategoria:Kluszkowce Kategoria:Krośnica (województwo małopolskie) Kategoria:Ochotnica Dolna Kategoria:Szczyty Gorców