Podział paradygmatów (fundamentalnych założeń naukowych co do natury rzeczywistości, które przyjmuje się za oczywiste i nie neguje w badaniach) w naukach społecznych (a przede wszystkim w socjologii oraz w antropologii) w popularnej typologii Garetha Morgana i Gibsona Burrella z 1979 (Sociological paradigms and organizational analysis) opiera się na trzech podstawowych pytaniach:
czy rzeczywistość ma charakter obiektywny, czy jest po części produktem umysłu (subiektywnym)? czy aby zrozumieć dobrze dany proces społeczny, trzeba być jego uczestnikiem? czy świat społeczny ulega ciągłej przemianie, czy też w gruncie rzeczy jest wciąż taki sam?
Paradygmaty w socjologii w ujęciu Morgana i Burrella świat społeczny się zmienia (social change) świat społeczny jest ciągle taki sam (social order) świat ma charakter obiektywny, badacz może go analizować z zewnątrz, stosując abstrakcyjne teoretyczne modele radykalny strukturalizm funkcjonalizm świat ma charakter subiektywny, jedynie aktor będący w danej kulturze może go zrozumieć radykalny humanizm interpretatywizm
Wybór paradygmatu badawczego ma ogromny wpływ na dobór metod badawczych, a także istotnie wpływa na preferencje dotyczące metod ilościowych i metod jakościowych – trudno wyobrazić sobie badacza wyznającego paradygmat funkcjonalistyczny, a zarazem stosującego teorię ugruntowaną.
Kategoria:Metodologia nauk społecznych