thumb|Nasiona kulczyby
Kulczyba wronie oko (Strychnos nux-vomica L.) – gatunek wiecznie zielonego drzewa lub krzewu z rodziny loganiowatych (Loganiaceae). Naturalny obszar występowania to lasy Indii, Sri Lanki, Kambodży, Laosu, Wietnamu, Tajlandii i Malezji, ale jako roślina uprawiana występuje w wielu jeszcze innych krajach o klimacie tropikalnym.
Morfologia Pokrój Drzewo osiągające wysokość do 30 m. Liście Owalne, o wymiarach ok. 7,5-15 × 4,5–7,5 cm, 5-nerwowe, gładkie, lśniące. Kwiaty Zebrane w dwuramienne wierzchotki na szczycie pędów. Kwiaty mają 5-dzielny kielich, białozielonkawą, rurkowatą, 5-ząbkową koronę, 1 słupek i 5 pręcików osadzonych u wylotu gardzieli kielicha. Owoc Żółta jagoda o średnicy ok. 2,5–7,5 cm. Nasiona zwykle 2-4 w owocu, o średnicy ok. 2 cm. Mają kształt krążkowaty, z jednej strony wypukłe, z drugiej wklęsłe, pokryte drobnymi szarymi włoskami, rozchodzącym się od środka.
Biologia Roślina trująca: Cała roślina jest trująca, szczególnie nasiona. Zawierają one od 2 do 5% alkaloidów (głównie strychniny i brucyny). Alkaloidy te występują w całej roślinie, najwięcej jest ich jednak w nasionach.
Zastosowanie Ze strychniny zawartej w nasionach otrzymywało się niegdyś trutkę na myszy i szczury. W znacznie mniejszych dawkach (nie więcej niż 5 mg) strychnina działa jako stymulant; wyostrza też zmysły. Mimo tego jest obecnie rzadko stosowana jako lekarstwo ze względu na to, że dawki lecznicze są bliskie dawek trujących (1–2 mg/kg ustnie człowiekINCHEM: Chemical Safety Information from Intergovernmental Organizations: Strychnine. https://www.inchem.org/documents/pims/chemical/pim507.htm.).
Działania lecznicze Dawniej w celach leczniczych używane były zarówno nasiona, liście, korzenie i kora.
Korzeń gorzki, toniczny, używany do zwalczania gorączki i w przypadku ukąszeń jadowitych gadów.
Okłady z liści stosowane były w leczeniu ran i wrzodów. Dojrzałe owoce stosowane były w przypadkach paraliżu kończyn.
Właściwości nasion były pomocne w leczeniu anemii, astmy, bronchitu, bezsenności, malarii, chorób skórnych, epilepsji. Ze względu na łatwość przekroczenia dawki trującej, kulczyba obecnie rzadko jest stosowana jako środek leczniczy.
Przypisy
Bibliografia
Lavekar G.S., Padhi M. M., Mangal, A. K., Joseph G.V.R., Raman K. Ganapathi, Selvarajan S., Sharma P.C., Yelne M.B., Dennis T.J.: Database on medicinal plants used in ayurveda & siddha. Volume 5. New Delhi: Central Council for Research in Ayurveda & Sidha, 2008.
Kategoria:Loganiowate Kategoria:Rośliny trujące Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza