mały|Kornet do stroju bamberskiego (bok), ze zbiorów Towarzystwa Bambrów Poznańskich Kornet bamberski – panieńskie nakrycie głowy noszone przez bamberki. Najbardziej charakterystyczny element kobiecego stroju bamberskiego, pierwotnie noszony tylko przez panny podczas uroczystości weselnych i procesji Bożego Ciała, niekiedy podczas festynów i dożynek. Kobiety zamężne nosiły czepiec.
mały|Kornet do stroju bamberskiego (przód) w jasnym kolorze, ze zbiorów Towarzystwa Bambrów Poznańskich
Opis Jak podaje dr hab. Joanna Minksztym, ten sposób zdobienia głowy pochodzi od czółek noszonych przez młode dziewczyny na terenie Wielkopolski w XIX wieku. Inspiracją mogły też być bogato zdobione fryzury bogatych mieszczek w Bambergu i Poznaniu w okresie baroku i rokoko.
Kornety wykonywano z grubej, sztywnej, szarej tektury. Nad czołem wycięta była w ząb, zaokrąglona przy węższych końcach. Krawędź obszywano czerwoną atłasową wstążką, na niej układano białą koronkę, tzw. walansjankęDelikatna koronka wykonywana na tiulowym tle, rozpowszechniona w Europie od XVIII wieku, nazwa pochodzi od miasta Valenciennes we Francji, w drobne zakładki. Z tyłu tektura była łączona bawełnianymi, czarnymi tasiemkami. Wiązano je mocno z tyłu, a do nich doczepiano trzy ozdobne i szerokie wstęgi broszowane, w kolorach białym lub kremowym w kwiatki. Kornet podwyższano poprzez przyczepianie do brzegu tektury drutu. Przeciętna wysokość kornetu wynosiła 21–23 cm. Przednia część kornetu była zbudowana z kolorowych kwiatków (bibułkowych lub sztucznych). Najczęściej były to konwalie, różyczki, fiołki i niezapominajki. Między kwiatkami mocowano kuleczki z dmuchanego szkła, a także srebrny i złoty szychFałszywe złoto lub srebro, z którego robiono sznureczki służące do ozdabiania tkanin i ubiorów, źródło: E. i A. Banachowie, Słownik mody, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1962, s. 264. w formie małych bukiecików, kolorowe piórka kurze i koraliki. Obowiązywała zasada umieszczania drobnych kwiatków przy krawędzi, dookoła twarzy a większych powyżej. Z tyłu kornet posiadał tzw. wiatrówki tj. tasiemki powiązane w kokardki (określenie wywodzi się od ich powiewania na wietrze) w kolorach jasnoróżowym, żółtym i błękitnym. Kornetu nie przywiązywano pod brodą: był mocowany za pomocą dwóch tasiemek przyszytych z tyłu, którymi obwiązywano włosy. Jako nakrycie głowy pełnił funkcje jedynie estetyczne, praktycznie był niewygodny i ciężki. mały|Wstążki doczepione z tyłu kornetu w stroju bamberskim, ze zbiorów Towarzystwa Bambrów Poznańskich Kornety przybierały różne kształty, jedne był bardzo wysokie, inne szerokie - zależało to od zdolności i pomysłu wykonawczyni. Kształty kornetów zmieniały się w czasie, na przełomie XIX i XX wieku są one niższe i pękate tzw. sercowate. W okresie dwudziestolecia upowszechniły się kornety wyższe i smuklejsze. Przechowywano je w specjalnych szafeczkach z oszklonymi drzwiami, które były osłonięte firanką.
Kornety wykonywane były przez tzw. specjalistki - korneciarki. Jak podaje Zofia Grodecka, taką specjalistką była "Lewandowska z ulicy Fortecznej (obecnie Jężyckiej), która wykonywała najpiękniejsze kornety przed I wojną światową".thumb|Bamberki poznańskie w strojach odświętnych Bibliografia Zofia Grodecka, Stroje ludowe w dawnym i współczesnym Poznaniu, Poznań: Muzeum Narodowe w Poznaniu, 1986. Joanna Minksztym, Strój bamberski, seria "Atlas Polskich Strojów Ludowych", cz. II Wielkopolska, z. 6, Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 2015. Iwona Rosińska, Suknia wydaje ludzkie obyczaje. Wielkopolskie stroje ludowe. Poznań: Muzeum Narodowe w Poznaniu, 2005, s. 42-45.
Linki zewnętrzne Strój bamberek z okolic Poznania Stroje Bambrów Poznańskich Strój bamberski
Zobacz też
Bambrzy poznańscy Kornet (nakrycie głowy)
Przypisy
Kategoria:Nakrycia głowy Kategoria:Polskie stroje ludowe Kategoria:Ubrania damskie Kategoria:Stroje ludowe Kategoria:Bambrzy poznańscy