Maciej Urbaniec, właśc. Maciej Jerzy Zdzieblan-Urbaniec (ur. 1 września 1925 w Zwierzyńcu, zm. 19 maja 2004 w Nowym Sączu) – polski artysta grafik, jeden ze współtwórców polskiej szkoły plakatu.
Życiorys Jego ojciec, Jan Zdzieblan-Urbaniec, był dyplomatą. Zmarł w Libanie w 1949. Matka zaś, Zofia Jadwiga Buttowt Andrzeykowicz, związana (podobnie jak dzieci) z konspiracją, umarła w 1943, w niemieckim obozie zagłady Auschwitz.
W 1935 wraz z rodzicami i rodzeństwem przyjechał do Warszawy, gdzie uczęszczał do gimnazjum. Do małej matury przygotowywał się podczas okupacji. Kiedy wybuchło powstanie warszawskie, wziął w nim czynny udział. Był członkiem Armii Krajowej i nosił pseudonim „Bartek”. Po wojnie skończył liceum i zdał maturę w 1951.
Pierwsze kroki na drodze artystycznej stawiał pod okiem rzeźbiarza Alfonsa Karnego. Rysunku uczył go Zygmunt Kamiński. W 1954 ukończył Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. Studiował też w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, będąc jednym z pierwszych uczniów Henryka Tomaszewskiego. W 1958 ukończył tę uczelnię, otrzymując dyplom z wyróżnieniem. Później został dyrektorem artystycznym w Wydawnictwach CRS (Centrala Rolnicza Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”), gdzie projektował opracowania graficzne folderów, katalogów i książek, które następnie kierował do druku. Współpracował także z takimi wydawnictwami jak Czytelnik, Iskry i PIW. W latach 70. podjął współpracę z warszawskimi teatrami: Wielkim, Narodowym, Małym, Ateneum i Na Woli.
Od 1970 do 1975 był wykładowcą we wrocławskiej PWSSP. Następnie powrócił do Warszawy, by podjąć obowiązki nauczyciela akademickiego w ASP, w której pełnił funkcję m.in. kierownika Katedry Projektowania. Ponadto uzyskał tytuł profesora.
Tworzył grafikę użytkową, przede wszystkim plakaty oraz grafikę książkową. Debiutował w 1957 plakatem Nie moje, wydanym i nagrodzonym przez WAG (Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne RSW „Prasa-Książka-Ruch”). Miał kilka wystaw indywidualnych (Warszawa 1968 i 1977, Szczecin 1969, Poznań 1976, Radom 1977), brał także udział w licznych wystawach zbiorowych – krajowych i międzynarodowych. Był laureatem wyróżnień na wystawach i konkursach. Od 1974 należał do Alliance Graphique Internationale. Ponadto projektował znaczki dla Poczty Polskiej.
Małżeństwo W 1952 poślubił Marię Kotarbińską, ówczesną wykładowczynię w Wyższej Szkole Rolniczej w Olsztynie.
Ostatni spoczynek Ostatnie lata życia spędził w Łącku na południu Polski. Zmarł w Nowym Sączu, lecz został pochowany w Warszawie w grobowcu na Cmentarzu Prawosławnym na Woli.
Wybrana twórczość Plakaty Nie moje, 1957 PZPR–KPP • 40 lat walki i zwycięstw, 1958 – Nagroda im. Tadeusza Trepkowskiego Nie hałasuj niepotrzebnie, 1961 Cyrk – Mężczyzna ponad koniem, 1962 Uważaj! Głowa nie z gumy, 1963 Cyrk – Niedźwiedź w kapeluszu na piłce, 1963 Cyrk – Akrobatka, 1964 Słoń na piłce, 1964 Cyrk – Trzy postacie pod kopułą, 1965 Człowiek kulturalny nie upija się, 1965 XVII Międzynarodowy Kolarski Wyścig Pokoju, 1965 Choroby weneryczne grożą, 1966 Cyrk radziecki – Kozak na koniu, 1966 Cyrk – Para szympansów, 1966 Cyrk – Gimnastyczka, 1968 Cyrk – Żonglerka, 1968 Finał I Ogólnopolskiej Spartakiady Młodzieży • Poznań 1969 , 1969 Finał I Ogólnopolskiej Spartakiady Młodzieży • Wrocław 1969, 1969 50 lat Polskiego Związku Piłki Nożnej 1919–1969, 1969 Polski Związek Motorowy, 1969 Cyrk – Mona Lisa, 1970 Un caprice • Alfred de Musset, 1971 Cyrk – Akrobatka na monocyklu, 1972 ABC abc, 1972 Międzynarodowy Dzień Dziecka, 1973 Cyrk – Żongler, 1973 Wieczór Trzech Króli, 1973 5 Międzynarodowe Biennale Plakatu • Warszawa 1974, 1974 Iredyński • Teatr Mały, 1975 Cyrk – Koń z kokardami, 1975 Auschwitz 1945-1965, 1976 Pamięci ludzkiej tragedii, 1976 Mutter Courage und ihre Kinder, 1978 Cyrk – Koń cyrkowy, 1978 12 Międzynarodowe Biennale Plakatu • Warszawa 1988, 1988
Znaczki pocztowe VII Zimowe Igrzyska Olimpijskie • Lillehammer ’94 (seria), 1994
Upamiętnienie W 2006 nakładem wydawnictwa Rytm ukazał się album monograficzny Maciej Urbaniec. Publikacja zawiera esej artysty, kalendarium oraz zestawienie jego wybranych plakatów.
Przypisy
Bibliografia Maciej Urbaniec, culture.pl Maciej Urbaniec na stronie Muzeum Powstania Warszawskiego Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny. Edycja trzecia, Warszawa 1993
Linki zewnętrzne
kzp – Katalog Znaków Pocztowych
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Laureaci Nagrody im. Tadeusza Trepkowskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Zwierzyńcu Kategoria:Polscy graficy Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Polscy plakaciści Kategoria:Polscy projektanci znaczków pocztowych Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Pochowani na cmentarzu prawosławnym na Woli Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 2004