thumb|240px|Grób Ireny Lewandowskiej na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Irena Lewandowska (ur. 11 lipca 1931 w Warszawie, zm. 5 grudnia 2018 tamże) – polska tłumaczka literatury rosyjskojęzycznej.
Życiorys Urodziła się 11 lipca 1931 jako córka dziennikarza Samuela Kletza i pielęgniarki Julii Ity Mebel. Od czasu okupacji niemieckiej używała nazwiska Lewandowska. Po upadku powstania warszawskiego przez kilka miesięcy mieszkała w Laskach.
Po wojnie mieszkała w Łodzi, gdzie ukończyła liceum ogólnokształcące. W latach 1950–1955 studiowała ekonomię w Szkole Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie. uzyskując tytuł magistra. Należała wówczas do Związku Młodzieży Polskiej.
Przełożyła kilkadziesiąt książek z języka rosyjskiego autorstwa m.in. Michaiła Bułhakowa, Arkadija i Borysa Strugackich, Wieniedikta Jerofiejewa, Bułata Okudżawy, Aleksandra Sołżenicyna, Kira Bułyczowa oraz Anny Politkowskiej. Tłumaczyła liczne opowiadania fantastyczne publikowane w miesięczniku Fantastyka i takich antologiach jak Rakietowe szlaki, Kroki w nieznane czy Klasyka rosyjskiej SF.
Współpracowała przy tłumaczeniu z Witoldem Dąbrowskim, ich wspólne przekłady to m.in. Mistrz i Małgorzata (1969), Jeden dzień Iwana Denisowicza. Dąbrowski był także jej partnerem. Mieli córkę Justynę Dąbrowską (ur. 1960), psycholożkę.
W styczniu 1976 podpisała list protestacyjny do Komisji Nadzwyczajnej Sejmu PRL przeciwko zmianom w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej LudowejKultura 1976/03/342 Paryż 1976, s. 30..
Od 1971 należała do Związku Literatów Polskich, a od 1989 do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich oraz do Polskiego PEN Clubu (od 1991 członkini komisji rewizyjnej, w latach 1999–2011 członkini Zarządu).
W latach 1995–2008 współpracowała z „Gazetą Wyborczą”.
Zmarła 5 grudnia 2018. Została pochowana na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera II B 28-11-26).
Przekłady Michaił Bułhakow – Psie serce Michaił Bułhakow – Mistrz i Małgorzata (wspólnie z Witoldem Dąbrowskim) Michaił Bułhakow – Biała gwardia (wspólnie z Witoldem Dąbrowskim) Michaił Bułhakow – Diaboliada (wspólnie z Witoldem Dąbrowskim) Michaił Bułhakow – Fatalne jaja (wspólnie z Witoldem Dąbrowskim) Michaił Bułhakow – Życie pana Moliera (wspólnie z Witoldem Dąbrowskim) Arkadij i Boris Strugaccy – Piknik na skraju drogi Arkadij i Boris Strugaccy – Koniec akcji „Arka” Arkadij i Boris Strugaccy – Kulawy los Arkadij i Boris Strugaccy – Pora deszczów Arkadij i Boris Strugaccy – Żuk w mrowisku Arkadij i Boris Strugaccy – Fale tłumią wiatr Arkadij i Boris Strugaccy – Ślimak na zboczu Arkadij i Boris Strugaccy – Przyjaciel z piekła Arkadij i Boris Strugaccy – Sprawa zabójstwa Arkadij i Boris Strugaccy – Miliard lat przed końcem świata Arkadij i Boris Strugaccy – Hotel Pod Poległym Alpinistą Aleksandr Sołżenicyn – Jeden dzień Iwana Denisowicza (wspólnie z Witoldem Dąbrowskim) Anna Politkowska – Druga wojna czeczeńska Kir Bułyczow – Podróże Alicji Aleksandr Abramow i Siergiej Abramow – Jeźdźcy znikąd Władimir Sorokin – Kolejka Olga Czajkowska – Powróć do nas, sowo... Ahto Levi – Notatnik Szarego WIlka (wspólnie z Witoldem Dąbrowskim) Wieniedikt Jerofiejew – Zapiski psychopaty Borys Możajew – Żywy
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (17 marca 2011) „za wybitne zasługi dla rozwoju niezależnego dziennikarstwa, za działalność na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, wolności słowa i wolnych mediów”. Srebrny Krzyż Zasługi (1976) Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (15 listopada 2007)
Nagrody Nagroda Literacka ZAiKS-u dla tłumaczy (1992) Nagroda Związku Artystów i Kompozytorów Scenicznych (1992) Nagroda Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich (1993)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Szkoły Głównej Handlowej Kategoria:Członkowie polskiego PEN Clubu Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy tłumacze literatury rosyjskojęzycznej Kategoria:Sygnatariusze Memoriału 101 Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 2018