Aleksander Borejko Chodźko herbu Kościesza (ur. 30 sierpnia 1804 w Krzywiczach, zm. 27 grudnia 1891 w Noisy-le-Sec we Francji) – polski poeta, orientalista i slawista.
Życiorys Syn Jana i Klary z Korsaków, brat Michała i Józefa. W gimnazjum wychowanek Tomasza Zana. W latach 1820–1823 studiował na Cesarskim Uniwersytecie Wileńskim. Na przełomie lat 1823–1824 był uwięziony za uczestnictwo w organizacji Towarzystwa Filaretów. W 1824 r. wyjechał studiować języki i literatury wschodnie do Petersburga, po czym, od 1830 r. przebywał na placówkach konsularnych rosyjskich w Teheranie i w Raszcie (w prowincji Gilan), badając język perski, perskie tradycje oralne oraz literaturę perską. W roku 1842 osiadł w Paryżu, początkowo pracując we francuskim ministerstwie spraw zagranicznych. W latach 1857–1883 był profesorem literatur słowiańskich w Collège de France, obejmując katedrę zajmowaną przedtem przez Mickiewicza.
Był przyjacielem Adama Mickiewicza, przez którego uległ wpływom Andrzeja Towiańskiego (efektem tego był np. Akt Chodźki)Andrzej Wawrzynowicz (red.), Spór o mesjanizm. T. 1: Rozwój idei, Klasycy Polskiej Nowoczesności, Warszawa: Fundacja Augusta hrabiego Cieszkowskiego, 2015, s. 138, ISBN 978-83-62609-46-8..
Wydał „Poezje” (Petersburg, 1829 – w nich mieści się głośna ballada „Maliny” i znana pieśń „Stach mi pierścionek przyniósł z jarmarku”, oraz orientalno-romantyczny poemat „Derar”), potem zaś w języku angielskim i francuskim ogłosił wiele rozpraw dotyczących filologii orientalnej i słowiańskiej. Przełożył perski zbiór opowieści „Padyszach i czterech derwiszów” (1859) (pers. ). Napisał też szereg dzieł z zakresu językoznawstwa, etnografii i literatury Bliskiego Wschodu.
Z żoną, Heleną Dunin-Jundziłł, miał czworo dzieci, synów: Wiktora, Adama i Aleksandra oraz córkę Marię.
Pochowany został na cmentarzu w Montmorency.
Przypisy
Bibliografia Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, . Mateusz M. Kłagisz: Aleksander Borejko Chodźko (1804-1891). W: Etnografowie i ludoznawcy polscy: Sylwetki, szkice biograficzne. T. 6: Katarzyna Ceklarz – Jan Święch. Kraków-Wrocław: Polskie Towarzystwo ludoznawcze, 2020, s. 21–24, ISBN 978-83-64465-45-1.
Linki zewnętrzne Biogram na portalu sejm-wielki.pl Biogram na famillechodzko.blogspot.com (fr) Dzieła A. Chodźko w zbiorach Biblioteki Narodowej – wersja cyfrowa na Polona.pl
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Wileńskiego Aleksander Chodźko Kategoria:Członkowie Towarzystwa Filomatów Kategoria:Członkowie Zgromadzenia Filaretów Kategoria:Pochowani na cmentarzu w Montmorency Kategoria:Polacy we Francji 1795–1918 Kategoria:Polscy iraniści Kategoria:Polscy poeci XIX wieku Kategoria:Urodzeni w 1804 Kategoria:Zmarli w 1891 Kategoria:Polscy tłumacze literatury perskiej i tadżyckiej Kategoria:Polscy tłumacze literatury rosyjskojęzycznej