thumb|Janina Konarska (przed 1965) Janina Konarska-Słonimska (ur. 30 kwietnia 1900 w Łodzi, zm. 9 czerwca 1975 w Warszawie) – polska malarka, graficzka, ilustratorka, członkini Stowarzyszenia Polskich Artystów Grafików „Ryt”.
Pochodzenie i edukacja Pochodziła z zasymilowanej żydowskiej rodziny łódzkich fabrykantów Hermana Seidemana (zm. 1936) i Heleny z domu Heiman (zm. 1951). Miała brata Tadeusza. Otrzymała dobre i staranne wykształcenie. Początkowo uczyła się w szkole żeńskiej Kazimiery Kochanowskiej w Warszawie. Następnie kontynuowała naukę na Państwowych Kursach Pedagogicznych dla Nauczycieli Rysunku. Potem studiowała malarstwo, grafikę i rzeźbę w Szkole Sztuk Pięknych. Była ulubioną uczennicą Władysława Skoczylasa w klasie grafiki. W 1918 przyjęła pseudonim artystyczny „Konarska”, który oficjalnie przyjęła jako własne nazwisko w 1924. W tym samym czasie rodzina Seidemanów przeszła na katolicyzm, adaptując nazwisko córki w formie lekko zmienionej Konerscy. W roku 1920 podczas wojny polsko-sowieckiej pracowała w szpitalu Legii Akademickiej i opiekowała się rannymi żołnierzami.
W 1925 roku wraz z innymi studentami (m.in. Tadeuszem Cieślewskim, Bogną Krasnodębską-Gardowską, Wiktorem Podoskim) założyła Stowarzyszenie Polskich Artystów Grafików „Ryt”. Ukończyła warszawską Akademię Sztuk Pięknych w 1927 roku.
Sukcesy na niwie artystycznej Janina Konarska dużo wystawiała i odnosiła liczne sukcesy. Była laureatką na Międzynarodowej Wystawie Sztuki i na międzynarodowych konkursach grafiki. Jej drzeworyty były rozchwytywane, przede wszystkim wizerunki świętych i prace o tematyce zwierzęcej.
Została nagrodzona srebrnym medalem w olimpijskim konkursie sztuki i literatury w Los Angeles w 1932 roku za drzeworyt za drzeworyt Stadion.
W 1937 otrzymała Grand Prix na międzynarodowej wystawie w Paryżu.
Kontakty towarzyskie i związek małżeński W latach 20. XX wieku Janina Konarska obracała się w środowisku artystów i literatów. Była związana z grupą Skamandrytów. Uchodziła za urodziwą i wykształconą dziewczynę; miała licznych adoratorów, zachwyconych jej urodą. Jasna blondyna z dużą głową, z pięknymi jasnymi oczami i piękną cerą – jak ją charakteryzował Jarosław Iwaszkiewicz. Jej adorator Wacław Zbyszewski tak o niej pisał: Była to wówczas młoda panna, bardzo przystojna, szałowa blondynka, naturalna, nie farbowana, o modrych, błękitnych oczach, istna Zosia z Soplicowa. Poza urodą, wielką inteligencją, zamiłowaniem do poetów i pisarzy, odznaczała się też tym, że była jedyną siostrzenicą i spadkobierczynią wielkiego przemysłowca tekstylnego z Łodzi, później senatora, Heimana-Jareckiego. W kuluarach mówiło się o jej burzliwych romansach, m.in. z poetą Kazimierzem Wierzyńskim.
12 marca 1934 roku w kościele pod wezwaniem Świętego Krzyża w Warszawie wyszła za mąż za Antoniego Słonimskiego, poetę i pisarza z grupy Skamandrytów. Małżeństwo to było wielkim zaskoczeniem dla całego środowiska, ale związek okazał się szczęśliwy i trwały. Po zawarciu ślubu Janina Konarska-Słonimska stopniowo wycofała się z życia artystycznego, poświęcając cały czas mężowi.
II wojna światowa i lata powojenne Po wybuchu II wojny światowej, we wrześniu 1939 roku przedostali się do Paryża. Po kapitulacji Francji wyemigrowali do Londynu, gdzie mieszkali kilkanaście lat. Jesienią 1951 roku wrócili do komunistycznej Polski. Małżeństwo Słonimskich nie doczekało się potomstwa.
Powojenne prace Janiny Konarskiej były malowane gwaszem. W realistyczny sposób przedstawiała reminiscencje wojny, spalone ruiny, zniszczone ulice. Ale skupiła się wówczas przede wszystkim na grafice do książek. W mieszkaniu przy Alei Róż w Warszawie miała swoją pracownię.
Zmarła 9 czerwca 1975 roku w Warszawie, pochowana 13 czerwca 1975 roku na cmentarzu w Laskach.
Ordery i odznaczenia Srebrny Krzyż Zasługi (9 listopada 1932) „za zasługi na polu sztuki sportowej i propagandy polskiej zagranicą”. Złota Odznaka honorowa m. st. Warszawy „Za Zasługi dla Warszawy” (1972)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 7, poz. 31, 30 kwietnia 1972, Załącznik Nr 6b.
Nagrody
Grand Prix na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej (Paryż 1925) Srebrny medal na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Religijnej (Padwa) Srebrny medal na Konkursie Olimpijskim (Los Angeles 1932) Grand Prix na Międzynarodowej Wystawie „Sztuka i Technika” (Paryż 1937)
Ilustracje książkowe
Halina Zawadzka, Bubek-Basza, wyd. Bibljoteka Książek Różowych, 1927 Stanisław Mierczyński, Pieśni Podhala na 2 i 3 równe głosy, Wydawnictwo Związku Nauczycielstwa Polskiego, 1935 Marian Hemar, Dwie Ziemie Święte, wyd. King and Staples, 1942 Mieczysław Lisiewicz, Z pamiętnych dni. Wspomnienia adjutanta, wyd. Nowa Polska, 1944 Stefania Szuchowa, Dzieci zwierząt, wyd. Czytelnik, 1950 Siergiej Pogoriełowki, Zegary, wyd. Nasza Księgarnia, 1953 Wiliam Szekspir, Pięć dramatów, wyd. Państwowy Instytut Wydawniczy, 1955 Karol Estreicher, Nie od razu Kraków zbudowano, wyd. Państwowy Instytut Wydawniczy, 1956 Kenneth Grahame, Wspomnienia z krainy szczęścia, wyd. Nasza Księgarnia, 1958 Artur Oppman „Or-Ot”, Wiersze wybrane, wyd. Państwowy Instytut Wydawniczy, 1958 Irena Tuwim, O pingwinie Kleofasku, wyd. Nasza Księgarnia, 1960 Irena Krzywicka, Mieszane towarzystwo, wyd. Czytelnik, 1961 Synezjusz z Cyreny, Pochwała łysiny, wyd. Państwowy Instytut Wydawniczy, 1962 G. Lenotre, Ze starych papierów, wyd. Czytelnik, 1965 George Bidwell, Łabędź z Avonu, wyd. Nasza Księgarnia, 1966 Hanna Januszewska, Z góry na Mazury, wyd. Czytelnik, 1974
Przypisy
Bibliografia Janina Kumaniecka, Saga rodu Słonimskich, Wyd. Iskry, Warszawa 2003, s. 117–123 (rozdział Janeczka) i według indeksu. Wacław Zbyszewski, Gawędy o ludziach i czasach przedwojennych, Czytelnik, Warszawa 2000. Jarosław Iwaszkiewicz, Książka moich wspomnień, Wyd. Literackie, Kraków 1983.
Kategoria:Graficy związani z Łodzią Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Malarze związani z Łodzią Kategoria:Medaliści Olimpijskiego Konkursu Sztuki i Literatury Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu leśnym w Laskach Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Polscy malarze pochodzenia żydowskiego Kategoria:Polscy medaliści olimpijscy Kategoria:Polscy olimpijczycy (Los Angeles 1932) Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Zmarli w 1975