Andrus Veerpalu (ur. 8 lutego 1971 w Parnawie) – estoński narciarz, trzykrotny medalista olimpijski, trzykrotny medalista mistrzostw świata, 20-krotny mistrz Estonii w latach 1990–2005, najlepszy sportowiec Estonii w latach 1999, 2001, 2002.

Kariera Nigdy nie startował na mistrzostwach świata juniorów. W Pucharze Świata zadebiutował 4 stycznia 1992 w Kawgołowie, zajmując 35. miejsce w biegu na 30 km techniką klasyczną. Pierwsze pucharowe punkty zdobył 27 lutego 1994 w Lillehammer, zajmując 26. miejsce na dystansie 50 km stylem klasycznym. Na podium zawodów tego cyklu pierwszy raz stanął 28 lutego 1999 w Ramsau, kończąc bieg na 30 km klasykiem na drugiej pozycji. Rozdzielił tam Mikę Myllylę z Finlandii i reprezentującego Austrię Michaiła Botwinowa. W kolejnych startach jeszcze dziesięć razy stawał na podium: 12 stycznia 2003 w Otepää był trzeci na 30 km stylem klasycznym, 15 lutego 2003 w Asiago wygrał bieg na 10 km stylem klasycznym, 8 marca 2003 w Oslo wygrał bieg na 50 km stylem klasycznym, 13 grudnia 2003 w Davos wygrał bieg na 15 km stylem klasycznym, 16 grudnia 2003 w Val di Fiemme był trzeci w sprincie stylem dowolnym, 17 stycznia 2004 w Novym Měscie był najlepszy na 15 km stylem klasycznym, 7 marca 2004 w Lahti był trzeci na 15 km stylem dowolnym, 8 stycznia 2005 w Otepää wygrał bieg na 15 km stylem klasycznym, 12 marca 2005 w Oslo zwyciężył na dystansie 50 km klasykiem, a 16 stycznia 2010 w Otepää zajął drugie miejsce na 15 km stylem klasycznym. W sezonach 2002/2003 i 2003/2004 zajmował 7. miejsce w klasyfikacji generalnej.

Podczas mistrzostw świata w Ramsau w 1999 wywalczył srebro w biegu na 50 km stylem klasycznym, przegrywając tylko z Miką Myllylą. Na rozgrywanych dwa lata później mistrzostwach świata w Lahti Veerpalu został mistrzem świata w biegu na 30 km stylem klasycznym, wyprzedzając Norwega Frode Estila i Rosjanina Michaiła Iwanowa. Na mistrzostwach świata w Val di Fiemme w 2003 był czwarty w biegu na 30 km klasykiem, przegrywając walkę o medal z Estilem o 0,8 sekundy. Czwarty był też na dystansie 50 km techniką klasyczną podczas mistrzostw świata w Oberstdorfie w 2005. Tym razem w walce o podium lepszy o 3,6 sekundy był Norweg Odd-Bjørn Hjelmeset. Kolejny medal wywalczył na mistrzostwach świata w Libercu w 2009, gdzie zwyciężył w biegu na 15 km techniką klasyczną. Pozostałe miejsca na podium zajęli Czechy Lukáš Bauer oraz Fin Matti Heikkinen. Veerpalu został jednocześnie najstarszym zdobywcą złotego medalu w historii mistrzostw świata (miał wówczas 38 lat).

Wystartował na igrzyskach olimpijskich w Albertville w 1992, gdzie zajął 21. miejsce w biegu na 10 km techniką klasyczną, 42. w biegu łączonym, 44. w biegu na 30 km klasykiem oraz 10. w sztafecie. Na igrzyskach w Lillehammer w 1994 jego najwyższą lokatą było 26. miejsce w biegu na 50 km stylem klasycznym. Poza tym zajął 36. miejsce na 10 km klasykiem i 55. w biegu łączonym. Następnie wziął udział w igrzyskach olimpijskich w Nagano w 1998, gdzie był ósmy w biegu na 10 km techniką klasyczną, dziesiąty w sztafecie i dziewiętnasty na 30 km klasykiem. Podczas igrzysk olimpijskich w Salt Lake City w 2002 dwukrotnie stawał na podium. W biegu na 15 km stylem klasycznym zdobył złoty medal, zdobywając tym samym pierwszy w historii złoty medal olimpijski dla Estonii w tej konkurencji. Wyprzedził tam Frode Estila i swego rodaka, Jaaka Mae. W biegu na 50 km tą samą techniką był drugi, rozdzielając Michaiła Iwanowa i Odd-Bjørna Hjelmeseta. Zajął tam też dziewiąte miejsce w sztafecie. Tytuł mistrza olimpijskiego w biegu na 15 km klasykiem obronił podczas igrzysk olimpijskich w Turynie w 2006. Tym razem wyprzedził Lukáša Bauera i Niemca Tobiasa Angerera. Jednocześnie został najstarszym mistrzem olimpijskim w historii (miał wtedy 35 lat). Startował także w sztafecie, w której Estończycy zajęli ósme miejsce. Wystąpił również w biegu na 50 km techniką klasyczną na igrzyskach w Vancouver w 2010, w którym zajął 6. miejsce.

W lutym 2011 ogłosił zakończenie kariery, jako powód podając problemy zdrowotne. W tym samym roku został zdyskwalifikowany na trzy lata po tym jak w jego organizmie wykryto zawyżony poziom hormonu wzrostu. Veerpalu nie przyznał się do stosowania dopingu. W 2013 Sportowy Sąd Arbitrażowy anulował zawieszenie, po tym jak wykazano, że test stosowany przez Światową Agencję Antydopingową (WADA) może wykazywać fałszywie wynik pozytywny.

W 2005 r. został nagrodzony medalem Holmenkollen.

Troje jego dzieci również uprawiało bieg narciarskie: Anette, Andreas i Anders. Kolejna córka, Anlourdees została biathlonistką.

Osiągnięcia Igrzyska olimpijskie Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Zwycięzca 33. 10 lutego 1992 Albertville 30 km st. klasycznym 1:22:27,8 +8:38,3 Vegard Ulvang 21. 13 lutego 1992 Albertville 10 km st. klasycznym 27:36,0 +2:15,5 Vegard Ulvang 42. 15 lutego 1992 Albertville Bieg pościgowy na 25 km 1:05:37,9 +7:55,3 Bjørn Dæhlie 10. 18 lutego 1992 Albertville Sztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Andrus Veerpalu, Jaanus Teppan, Elmo Kassin, Urmas Välbe. 1:39:26,0 +7:07,3 36. 17 lutego 1994 Lillehammer 10 km st. klasycznym 24:20,1 +2:25,7 Bjørn Dæhlie 55. 19 lutego 1994 Lillehammer Bieg pościgowy na 25 km 1:00:08,8 +8:07,3 Bjørn Dæhlie 26. 27 lutego 1994 Lillehammer 50 km st. klasycznym 2:07:20,3 +10:04,4 Władimir Smirnow 19. 9 lutego 1998 Nagano 30 km st. klasycznym 1:33:55,8 +6:14,1 Mika Myllylä 8. 12 lutego 1998 Nagano 10 km st. klasycznym 27:24,5 +36,6 Bjørn Dæhlie 10. 17 lutego 1998 Nagano Sztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Andrus Veerpalu, Raul Olle, Elmo Kassin, Jaak Mae. 1:40:55,7 +3:25,2 1.15px 12 lutego 2002 Salt Lake City 15 km st. klasycznym 37:07,4 – 7. 17 lutego 2002 Salt Lake City Sztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Jaak Mae, Andrus Veerpalu, Raul Olle, Meelis Aasmäe. 1:32:45,5 +3:21,5 Norwegia 2.15px 23 lutego 2002 Salt Lake City 50 km st. klasycznym 2:06:20,8 +23,7 Michaił Iwanow 1.15px 17 lutego 2006 Turyn 15 km st. klasycznym 38:01,3 – 8. 19 lutego 2006 Turyn Sztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Aivar Rehemaa, Andrus Veerpalu, Jaak Mae, Kaspar Kokk. 1:43:45,7 +1:38,1 Włochy 6. 28 lutego 2010 Vancouver 50 km st. klasycznym 2:05:35,5 +6,1 Petter Northug

Mistrzostwa świata Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Zwycięzca 31. 20 lutego 1993 Falun 30 km stylem klasycznym 1:17:33,6 +5:03,8 Bjørn Dæhlie 49. 22 lutego 1993 Falun 10 km stylem klasycznym 24:51,6 +2:08,7 Sture Sivertsen 57. 24 lutego 1993 Falun Bieg pościgowy na 25 km 1:01:45,0 +5:56,1 Bjørn Dæhlie 15. 26 lutego 1993 Falun Sztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Andrus Veerpalu, Jaak Mae, Elmo Kassin, Peep Koidu. 1:44:14,9 +8:51,1 30. 9 marca 1995 Thunder Bay 30 km stylem klasycznym 1:15:52,3 +7:20,7 Władimir Smirnow 72. 11 marca 1995 Thunder Bay 10 km stylem klasycznym 24:52,3 +3:49,2 Władimir Smirnow 11. 17 marca 1995 Thunder Bay Sztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Andrus Veerpalu, Jaak Mae, Elmo Kassin, Taivo Kuus. 1:34:27,1 +6:38,9 32. 24 lutego 1997 Trondheim 10 km stylem klasycznym 23:41,8 +2:07,7 Bjørn Dæhlie 11. 28 lutego 1997 Trondheim Sztafeta 4 × 10 km 1:37:06,1 +6:58,6 39. 2 marca 1997 Trondheim 50 km stylem klasycznym 2:16:37,5 +13:58,8 Mika Myllylä 14. 22 lutego 1999 Ramsau 10 km stylem klasycznym 24:19,2 +57,5 Mika Myllylä 10. 26 lutego 1999 Ramsau Sztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Andrus Veerpalu, Raul Olle, Meelis Aasmäe, Jaak Mae. 1:35:07,5 +5:09,2 2. 28 lutego 1999 Ramsau 50 km stylem klasycznym 2:18:08,7 +31,8 Mika Myllylä 5. 15 lutego 2001 Lahti 15 km stylem klasycznym 39:26,0 +40,5 Per Elofsson 1. 19 lutego 2001 Lahti 30 km stylem klasycznym 1:14:17,9 – 7. 22 lutego 2001 Lahti Sztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Andrus Veerpalu, Jaak Mae, Meelis Aasmäe, Indrek Tobreluts. 1:36:42,5 +3:35,1 4. 19 lutego 2003 Val di Fiemme 30 km stylem klasycznym 1:12:29,3 +1,9 Thomas Alsgaard 8. 21 lutego 2003 Val di Fiemme 15 km stylem klasycznym 35:47,5 +23,1 Axel Teichmann DNF 23 lutego 2003 Val di Fiemme 2 × 10 km łączony 47:42,3 – Per Elofsson 8. 25 lutego 2003 Val di Fiemme Sztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Aivar Rehemaa, Andrus Veerpalu, Jaak Mae, Indrek Tobreluts. 1:31:56,4 +1:48,5 19. 20 lutego 2005 Oberstdorf 2 × 15 km łączony 1:19:20,5 +1:36,0 Vincent Vittoz 9. 24 lutego 2005 Oberstdorf Sztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Raul Olle, Andrus Veerpalu, Jaak Mae, Anti Saarepuu. 1:39:04,4 +4:16,8 4. 27 lutego 2005 Oberstdorf 50 km stylem klasycznym 2:30:10,1 +4,0 Frode Estil 1. 20 lutego 2009 Liberec 15 km stylem klasycznym 38:54,4 – 19. 22 lutego 2009 Liberec 2 × 15 km łączony 1:15:52,4 +42,2 Petter Northug 8. 25 lutego 2009 Liberec Sprint drużynowy stylem klasycznymSkład drużyny: Aivar Rehemaa, Andrus Veerpalu. 22:48,5 +8,7 8. 27 lutego 2009 Liberec Sztafeta 4 × 10 kmSkład drużyny: Jaak Mae, Andrus Veerpalu, Kaspar Kokk, Aivar Rehemaa. 1:41:50,6 +2:43,8

Puchar Świata Miejsca w klasyfikacji generalnej sezon 1993/1994: 77. sezon 1994/1995: 73. sezon 1996/1997: 72. sezon 1997/1998: 26. sezon 1998/1999: 22. sezon 1999/2000: 43. sezon 2000/2001: 42. sezon 2001/2002: 19. sezon 2002/2003: 7. sezon 2003/2004: 7. sezon 2004/2005: 13. sezon 2005/2006: 26. sezon 2007/2008: 50. sezon 2008/2009: 27. sezon 2009/2010: 41. sezon 2010/2011: 86.

Miejsca na podium chronologicznie Nr Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Pozycja Strata Zwycięzca 1. 28 lutego 1999 Ramsau 50 km stylem klasycznym 2:18:08,7 2. +31,8 Mika Myllylä 2. 12 stycznia 2003 Otepää 30 km stylem klasycznym 1:20:24,8 3. +1,5 Jörgen Brink 3. 15 lutego 2003 Asiago 10 km stylem klasycznym 24:21,3 1. – – 4. 8 marca 2003 Oslo 50 km stylem klasycznym 2:16:57,5 1. – – 5. 13 grudnia 2003 Davos 15 km stylem klasycznym 38:13,8 1. – – 6. 16 grudnia 2003 Val di Fiemme Sprint stylem dowolnym ? 3. ? Jens Arne Svartedal 7. 17 stycznia 2004 Nové Město 15 km stylem klasycznym 42:27,6 1. – – 8. 7 marca 2004 Lahti 15 km stylem dowolnym 38:12,0 3. +20,0 Frode Estil 9. 8 stycznia 2005 Otepää 15 km stylem klasycznym 37:17,1 1. – – 10. 12 marca 2005 Holmenkollen 50 km stylem klasycznym 2:10:25,2 1. – – 11. 16 stycznia 2010 Otepää 15 km stylem klasycznym 36:45,7 2. +16,9 Lukáš Bauer

Odznaczenia Order Białej Gwiazdy I Klasy (2006, odebrano 2021) Order Estońskiego Czerwonego Krzyża I Klasy (2002, odebrano 2021)

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Biegacze narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1992 Kategoria:Biegacze narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1994 Kategoria:Biegacze narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1998 Kategoria:Biegacze narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2002 Kategoria:Biegacze narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2006 Kategoria:Biegacze narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2010 Kategoria:Estońscy biegacze narciarscy Kategoria:Estońscy medaliści olimpijscy Kategoria:Estońscy olimpijczycy (Albertville 1992) Kategoria:Estońscy olimpijczycy (Lillehammer 1994) Kategoria:Estońscy olimpijczycy (Nagano 1998) Kategoria:Estońscy olimpijczycy (Salt Lake City 2002) Kategoria:Estońscy olimpijczycy (Turyn 2006) Kategoria:Estońscy olimpijczycy (Vancouver 2010) Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 1999 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 2001 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 2009 Kategoria:Medaliści Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2002 Kategoria:Medaliści Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2006 Kategoria:Pozbawieni Orderu Gwiazdy Białej Kategoria:Odznaczeni Orderem Estońskiego Czerwonego Krzyża Kategoria:Estońscy sportowcy ukarani za doping Kategoria:Urodzeni w 1971 Kategoria:Zdobywcy medalu Holmenkollen Kategoria:Ludzie urodzeni w Parnawie