thumb|Janina Korolewicz–Waydowa mały|Grób Janiny Korolewicz-Waydowej na cmentarzu Powązkowskim Janina Korolewicz-Waydowa (ur. 3 stycznia 1876 w Warszawie, zm. 20 czerwca 1955 tamże) – polska śpiewaczka operowa (sopran).
Życiorys Urodziła się w rodzinie Piotra i Eweliny z Taraszkiewiczów. Była uczennicą Walerego Wysockiego w Konserwatorium Galicyjskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie, gdzie rozpoczęła karierę sceniczną. Debiutowała w 1893 na scenie Opery Lwowskiej jako Hanna w Strasznym dworze S. Moniuszki. W latach 1898–1902 była solistką Opery Warszawskiej, następnie śpiewała w Operze Berlińskiej, w Operze San Carlo w Lizbonie, Królewskiej Operze w Madrycie, a potem w Wenecji, Bukareszcie, Operze Włoskiej w Odessie, w Kijowie, Petersburgu i Charkowie.
W 1906 w Kijowie wystąpiła u boku Szalapina, śpiewała z nim także później, m.in. w londyńskiej Covent Garden, w Ameryce i w Petersburgu. W 1910 śpiewała w USA i brała udział w zorganizowanym przez Nellie Melbę słynnym tournée gwiazd po Australii. Śpiewała również z Enrico Caruso w Londynie, Nowym Jorku, Chicago, Filadelfii, Bostonie, Cleveland, São Paulo i Minneapolis. Była członkinią honorową Związku Kobiet Ameryki Północnej. Jedenaście lat trwały wielkie triumfy Janiny Korolewicz-Waydowej na największych scenach światowych, w 1913 powróciła na stałe do Polski.
Podczas I wojny światowej pracowała w szpitalnictwie, w Lidze Kobiet, w więziennictwie legionowym i jako pielęgniarka w Wojsku Polskim.
W latach 1917–1919 i 1934–1936 obejmowała dyrekcję opery w Warszawie.
Jej repertuar obejmował ponad 70 partii operowych – od koloraturowych (Rozyna w Cyruliku sewilskim G. Rossiniego) po dramatyczne (Brunhilda w tetralogii Pierścień Nibelunga R. Wagnera). Posiadała także bogaty repertuar pieśniarski i oratoryjno-kantatowy. Kreowała Halkę Moniuszki na jubileuszowym 500., a następnie 600., przedstawieniu; wystawiała ją także za swej dyrekcji w Warszawie po raz tysięczny.
Opublikowała Mój pamiętnik (Wrocław 1958).
Od 19 czerwca 1902 była żoną dra Władysława Waydy.
Zmarła 20 czerwca 1955 w Warszawie, pochowana jest na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 175-3-25,26).
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (7 lutego 1955) „za wybitne osiągnięcia artystyczne i zasługi w dziedzinie upowszechnienia muzyki i pieśni polskiej w kraju i za granicą”. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (10 kwietnia 1947) „za wybitne zasługi na polu krzewienia kultury muzycznej”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (6 kwietnia 1935 „za pracę społeczną i propagandową na polu muzyki polskiej”.) Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 22 lutego 1933 „za zasługi na polu śpiewactwa polskiego oraz propagandę zagranicą”., 11 listopada 1937 „za zasługi na polu pracy społecznej”.)
Przypisy
Bibliografia Józef Kański, Mistrzowie sceny operowej, PWM Edition, 1998.
Linki zewnętrzne
Janina Korolewicz-Waydowa na zdjęciach w bibliotece Polona Janina Korolewicz-Waydowa. Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2021-12-29].
Kategoria:Absolwenci Konserwatorium Lwowskiego Kategoria:Członkinie Ligi Kobiet Polskich Pogotowia Wojennego Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polskie soprany Kategoria:Polskie śpiewaczki operowe Kategoria:Urodzeni w 1876 Kategoria:Zmarli w 1955