Mobilia herbowe (fr. Meuble héraldique) lub Figura ruchoma – godła heraldyczne umieszczane na tarczy herbowej, nazywane także figurami zwykłymi.
Stanowią liczną grupę godeł heraldycznych, czasem uważaną za jedyną i właściwą ich grupę. Jak wskazuje nazwa, obejmują wszelkie przedstawienia herbowe ruchome, w przeciwieństwie do figur heraldycznych, które zgodnie z regułami mają określone miejsce na tarczy i nie mogą być dowolnie przemieszczane.
Mobilia herbowe opisuje się po opisaniu zasadniczych barw tarczy i figur heraldycznych. Mogą występować pojedynczo lub w grupach (najczęściej 2, 3 lub 5 godeł), możliwe jest umieszczenie różnych godeł na jednej tarczy. Godła powinny dobrze wypełniać pole tarczy herbowej, nie sprawiając wszakże wrażenia wtłoczenia i nie dotykając krawędzi tarczy. Pojedyncze umieszczane są zazwyczaj centralnie, w grupach wypełniają najczęściej równomiernie pole herbu lub figury heraldycznej. Mogą być również umieszczane, zwykle w liczbie trzech, w sposób właściwy figurom heraldycznym, co uwzględnia się w opisie, mówiąc np. trzy sześcioramienne gwiazdy złote w pas (herb Gwiazdy) lub trzy błękitne głowy kozie w słup (Zerwikaptur). Gdy pole tarczy jest równomiernie wypełnione grupą najmniej trzech godeł mówi się o obłożeniu tarczy.
Mobilia mogą również, choć nieco rzadziej, występować na tarczy w dużych grupach, bez określania ilości, tworząc deseń sprawiający wrażenie wykrojenia z wzorzystej tkaniny. Krawędź tarczy w takim przypadku ucina niejako niektóre godła, które wyjątkowo mogą i muszą dotykać krawędzi. Takie rozmieszczenie mobiliów herbowych określa się jako tarczę usianą, np. dawny herb królów Francji z tarczą błękitną, usianą złotymi liliami.
Mobilia herbowe można podzielić na kilka podstawowych grup: Przedmioty-wytwory rąk ludzkich: broń, elementy uzbrojenia (miecze, hełmy, tarcze, części zbroi, armaty) części ubioru (kaptury, buty, pasy itp.) narzędzia (rolnicze, stolarskie, kowalskie i in.) instrumenty artystyczne (muzyczne, rzeźbiarskie i in.) instrumenty naukowe i medyczne (globusy, cyrkle, stetoskopy, kleszcze, klepsydry i in.) przedmioty codziennego użytku (kielichy, monety, garnki, książki) przedmioty związane z religią (monstrancje, pastorały, kielichy, tablice mojżeszowe, dzwony i in.) elementy architektoniczne (wieże, blanki, mury, kolumny) pojazdy i ich elementy (łodzie, okręty, statki, rydwany, koła, kotwice) przedmioty związane z rozrywką, sportem, grami (figury szachowe, rakiety tenisowe, piłki i in.) inne przedmioty wytworzone przez człowieka
Postaci ludzi i zwierząt: postaci ludzi (nagie, ubrane, w zbrojach) fragmenty ludzkiego ciała (głowy, dłonie, nogi) człekokształtne postaci fantastyczne (bóstwa, giganci, diabły, fauny, harpie, syreny) zwierzęta i ptaki realne: konie, psy, koty, lwy, leopardy, dziki, małże, jelenie, kozy, orły, łabędzie, pszczoły, węże i in. fantastyczne: smoki, wiwerny, gryfy, bazyliszki, jednorożce i in. fragmenty ciał zwierząt (szpony, łapy, głowy, rogi i in.)
Rośliny i elementy roślin: kwiaty (róża, lilia i in.) drzewa (dąb, sosna, palma i in) trawy (zboże, kłosy, stogi siana). owoce (winogrona, gruszki, żołędzie) liście (akantu, dębu, wawrzynu i in.)
Przedmioty i zjawiska astronomiczne i meteorologiczne: zjawiska meteorologiczne (chmury, błyskawice, tęcze) słońce, księżyc, gwiazdy, komety
Symbole geometryczne krzyże gwiazdy (3,4,5,6 i więcej promienne) czworokąty (romby, kwadraty, prostokąty) kola i okręgi figury trójwymiarowe (walce, stożki, kule)
Przykłady mobiliów herbowych
Przypisy
Bibliografia