Paweł Giżycki SJ (ur. 24 stycznia 1692 w Wielkopolsce, zm. 28 stycznia 1762 w Krzemieńcu) – polski architekt baroku, malarz, dekorator, jezuita.
Życiorys thumb|right|250px|Kościół jezuitów w Krzemieńcu thumb|right|250px|Kościół Krzyża Świętego w Łucku przed przebudową (pocztówka wyd. w 1916 r.) Pochodził z rodziny szlacheckiej herbu Gozdawa. Wstąpił do zakonu 16 sierpnia 1710 w Krakowie. Po ukończeniu nowicjatu w 1712 r. uczył w jezuickich szkołach średnich w Piotrkowie, Lwowie, Samborze, studiował filozofię w Lublinie (1713–1716), teologię w Sandomierzu (1719) i Krakowie (1720–1723). Pracował jako misjonarz w Białej (1723–1725), Kowlu (1726), Połonnem (1726–1728), Brześciu Litewskim (1729), Łucku (1730), Włodzimierzu. Od 1730 roku przebywał w Krzemieńcu, dokąd powołany został dla budowy kolegium, i pozostał tam do końca życia. Czas pobytu w Krzemieńcu był jego najaktywniejszym okresem działalności.
Bardzo prawdopodobne, że znajomość architektury zawdzięczał tylko prywatnym studiom i talentowi. Przypuszczalnie był uczniem Kacpra Bażanki. Około 1725 r. był już sławnym architektem. Jako autor projektów z reguły nie zajmował się ich realizacją.
Prace Projekty wykonane: ołtarza głównego fary w Żywcu (1724), kościół Jezuitów w Samborze (1721–1730) kościół św. Ignacego Loyoli i św. Stanisława Kostki, szkoła i kolegium w Krzemieńcu (1731–1753), przebudowana kościoła św. Józefa w kompleksie klasztoru Dominikanów w Czartorysku, I poł. XVIII w. (prawdopodobnie)J. Tokarski, Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Ukrainie, t.2, Burchard Edition 2001, , s.44-45, ołtarz św. Stanisława Kostki (dziś nieistniejący) w kościele św. Jana w Jarosławiu (1732), przebudowa kościoła franciszkanów w Korcu k. Ostroga, pałac Stanisława Wincentego Jabłonowskiego w Niżniowie k. Stanisławowa oraz asystował budowie tamtejszego kościoła i klasztoru paulinów (1742–1743, dziś nieistniejący), przebudowa kościoła w Poczajowie (Wołyń) (1744), Kościół Najświętszej Maryi Panny i klasztor Karmelitów Trzewiczkowych w Horodyszczu (1746), Kościół i klasztor Jezuitów w Jurewiczach (wzniesiony 1746-1755Jerzy Kowalczyk, Świątynie i klasztory późnobarokowe w archidiecezji lwowskiej [w] Rocznik Historii Sztuki, 2003, Nr XXVIII, s. 197.) kolegium jezuickie w Żytomierzu, kościół i klasztor bernardynów w Łucku (wzniesiony 1752–1789), kościół jezuitów we Włodzimierzu,(prawdopodobnie; wzniesiony 1755–1770)A. Dylewski, Ukraina, Pascal, Bielsko-Biała 2005, s.190, cerkiew Opieki Matki Bożej w Poddębcach pod Łuckiem, ołtarz główny unickiej cerkwi w Podhorcach (1754), kominek starosty radohowskiego (I. Wiszniewskiego) (1755), dwa ołtarze kościoła franciszkanów w Krzemieńcu (1759), dekoracja przebudowywanych wież kościoła Dominikanów w Podkamieniu (1760), Prawdopodobnie brał udział przy odbudowie spalonego w pożarze w 1719 kolegium św. Piotra w Krakowie.
Z pewnością zaprojektował szereg innych budowli (m.in. zapewne, zespół klasztorny w NiżniowieAndrzej Betlej, Sibi, deo, posteritati: Jabłonowscy a sztuka w XVIII wieku, Kraków, 2010, s. 105. . [dostęp 2016-12-01].), których dziś nie można stwierdzić archiwalnie. Szereg budowli było kopiami jego projektów (kolegium bazylianów w Krzemieńcu).
Wsławił się wspaniałymi dekoracjami pogrzebowymi, z których najgłośniejsze, to: dekoracja wnętrza kościoła jezuitów w Łucku na pogrzeb Jadwigi Zahorowskiej, kasztelanowej wołyńskiej (1725), kolegiaty w Zamościu na pogrzeb Tomasza Zamoyskiego (1726), kościoła franciszkanów w Brześciu Litewskim dla Aleksandra Pocieja, wojewody witebskiego (1729), kościoła jezuitów w Samborze dla Stanisława Chomętowskiego, hetmana polnego koronnego (1729), kościoła karmelitów w Wiśniowcu dla Michała Serwacego Wiśniowieckiego (1745), kościoła kapucynów w Lublinie dla Pawła Karola Sanguszki, marszałka wielkiego litewskiego (1750), kościoła jezuitów w Stanisławowie dla Józefa Potockiego,hetmana wielkiego koronnego (1751).
Sygnowane przez niego są sztychy: Teodora Potockiego w dziele A. Miaskowskiego Deus in essentia unus, Praga 1723, Michała Serwacego Wiśniowieckiego, frontospicium dzieła Cumulat tua bella oraz szereg innych.
Przypisy
Bibliografia Andrzej Betlej: Paweł Giżycki SJ architekt polski XVIII wieku. Kraków: Towarzystwo Naukowe "Societas Vistulana", 2003. . Maria Krasnowolska: Giżycki Paweł (1692-1762). [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. VIII/2, zeszyt 37. Wrocław — Kraków — Warszawa: Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1959, s. 25—26.
Linki zewnętrzne Dzieła Pawła Giżyckiego w bibliotece Polona.
Kategoria:Architekci barokowi Kategoria:Architekci I Rzeczypospolitej Paweł Kategoria:Ludzie związani z Krzemieńcem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Poczajowem Kategoria:Polscy malarze XVIII wieku Kategoria:Polscy malarze barokowi Kategoria:Polscy malarze zakonni Kategoria:Polscy jezuici (I Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1692 Kategoria:Zmarli w 1762