Wielkie Księstwo Ruskie (, Wełyke Kniaziwstwo RuśkeВЕЛИКЕ КНЯЗІВСТВО РУСЬКЕ Циклоп – енциклопедії та словники.) – autonomiczny podmiot polityczny obejmujący ziemie dzisiejszej środkowej Ukrainy, istniejące od września 1658 do 1659 r.
Wielkie Księstwo Ruskie zostało utworzone na mocy unii hadziackiej pomiędzy Rzecząpospolitą a Kozackim Wojskiem Zaporoskim, z ziem województw: kijowskiego, bracławskiego i czernihowskiego. Województwa te zostały wyodrębnione już w 1649 r., na podstawie Ugody zborowskiejW czerwcu 1648 Tuhaj Bej w rozmowie z więzionym przez siebie hetmanem Potockim powiedział, że jednym z celów Kozaków jest aby po Białą Cerkiew udzielne mieli i ograniczone państwo (list Jana Ulińskiego i Stanisława Jaskólskiego wysłany z Baru 9 czerwca 1648 r. do Podkanclerzego Leszczyńskiego, w: Księga pamiętnicza Jakuba Michałowskiego, wojskiego lubelskiego a późniéj kasztelana bieckiego wyd. Antoni Zygmunt Helcel, Kraków 1864, Dok nr 18, s. 39). Rok później Jakub Śmiarowski, poseł Rzeczypospolitej do Chmielnickiego donosił, że Wojsko Zaporoskie przy udzielnym Księstwie Ruskim, jeżeli przyjdzie do zgody, ma się wolą koniecznie zasadzić, i co postanowi, żeby mu król poprzysiągł (Olszewskiego, Kozaka Pana Śmiarowskiego relacya sekretna około 25 maja 1649, tamże, Dok nr 115, s. 396n, p. też Punkta sekretney relaciey tego z listem Chmielnickiego przyjechał, w: Ojczyste spominki w pismach do dziejów dawnéj Polski, diaryusze, relacye, pamiętniki i.t.p., zebrał Ambroży Grabowski, Kraków 1845, t. 2, s. 36n, pisownia uwspółcześniona)..
Zobacz też thumb|upright|Akt ugody hadziackiej Grody Czerwieńskie Korona Królestwa Polskiego Rzeczpospolita Trojga Narodów ugoda cudnowska unia hadziacka Wielkie Księstwo Litewskie województwo ruskie
Przypisy
Bibliografia Piotr Kroll Od ugody hadziackiej do Cudnowa. Kozaczyzna między Rzecząpospolitą a Moskwą w latach 1658–1660, Warszawa 2008, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, . Janusz Tazbir, Jak Polska Ukrainę straciła w Polityka 4 listopada 2009; HADZIACZ
cyclop.com.ua ВЕЛИКЕ КНЯЗІВСТВО РУСЬКЕ gazeta.ua Великим Князівством Руським Україна побула півроку
Kategoria:I Rzeczpospolita Kategoria:Hetmanat Kategoria:Historyczne księstwa w Europie Księstwo Ruskie Kategoria:Historyczne państwa na terenie Ukrainy