mały|Warmia historyczna Urząd wójta krajowego na Warmii (łac. Advocatus Ecclesiae Warmiensis) powstał po utworzeniu diecezji warmińskiej. Pierwszym wójtem krajowym był pruski mistrz krajowy Hartmud von Grumbach, którego powołał w 1261 r. na swojego zastępcę do spraw świeckich biskup Anzelm. W kompetencji wójta było sprawowanie władzy administracyjnej, sądowej i wojskowej. Wójt biskupi sprawował swój urząd na terenie siedmiu komornictw podległych biskupowi, a Kapituła warmińska miała swojego wójta, który siedzibę swoją miał w Pieniężnie.
W XVII w. funkcje wójta biskupiego i kapitulnego zostały połączone. Biskup mógł powoływać wójta krajowego po zatwierdzeniu kandydata przez kapitułę. Urząd wójta krajowego połączony był zwykle z funkcją burgrabiego (odpowiednik starosty). Wójtowie biskupi mieli początkowo swoją stałą rezydencję w Braniewie do XIV w., później w Lidzbarku Warmińskim XV i XVI w., a także w Jezioranach XV, XVII w. i później. W grupie znanych wójtów kapitulnych ani jeden nie był rycerzem krzyżackim, a w grupie wójtów biskupich było ich 20 na 34 znane nazwiska. Wójt krajowy w razie potrzeby dowodził biskupim wojskiem. Armia biskupia liczyła do 1300 zbrojnych, powoływanych pod broń w ramach pospolitego ruszenia, w oparciu o obowiązki lenne. Na terenie Warmii było do 200 żołnierzy zaciężnych. Rozproszeni oni byli jednak w siedmiu zamkach biskupich i trzech kapitulnych (licząc jako zamek ufortyfikowane fromborskie wzgórze). Zbrojni biskupa umundurowani byli w czerwone kurtki, a zbrojni kapituły nosili kurtki niebieskie.
Wybrani wójtowie warmińscy Hartmud von Grumbach Fryderyk von Liebenzell Henryk von Luter Bruno von Luter Jan Luzjański Krzysztof Pfaff Albert Ludwik Stanisławski Franciszek Krzysztof de Bellegarde Podgurski
Zobacz też księstwo warmińskie
Kategoria:Warmia