Dziedzictwo archeologiczne – według „Międzynarodowej Karty Ochrony i Zarządzania Dziedzictwem Archeologicznym” (1990) jest częścią dziedzictwa materialnego, w stosunku do której podstawowej informacji dostarczają metody archeologiczne. Obejmuje ono wszelkie ślady ludzkiej egzystencji i składa się z miejsc związanych z wszystkimi świadectwami działalności ludzkiej, opuszczonych budowli i wszelkiego rodzaju pozostałości (włączając w to obiekty podziemne i podwodne), wraz z wszelkim ruchomym materiałem kulturowym z nimi związanym.
Najważniejsze cechy dziedzictwa archeologicznego, to: dziedzictwo archeologiczne jest materialne (chociaż niejednokrotnie pozwala wnioskować również o niematerialnej sferze kultury), jest śladem egzystencji i twórczej lub destrukcyjnej działalności człowieka, jest trwale wyłączone z funkcjonowania w istniejącym systemie społeczno-kulturowym, w wyniku procesów depozycyjnych i podepozycyjnych znajduje się ono często pod powierzchnią ziemi lub wody, obejmuje zarówno miejsca i obiekty nieruchome, jak ruchome przedmioty.
Dziedzictwo archeologiczne ma następujące wartości: informacyjną (naukową i dydaktyczną), emocjonalno-symboliczną (odwołuje się bowiem do dziejów narodu czy grupy etnicznej), estetyczną, ekonomiczną (ponieważ może być podstawą rozwoju turystyki i tworzenia nowych miejsc pracy).
Zasób dziedzictwa archeologicznego jest: nieodnawialny, narażony na zniszczenie w wyniku działalności sił przyrody i człowieka, własnością publiczną.
W związku z tym dziedzictwo archeologiczne w większości krajów świata podlega ochrona zabytków ochronie prawnej. W Polsce podstawą ochrony jest ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 2003 roku ().
Zobacz też zarządzanie dziedzictwem archeologicznym
Bibliografia Z. Kobyliński, Teoretyczne podstawy konserwacji dziedzictwa archeologicznego, Warszawa 2001.
Kategoria:Konserwacja i ochrona zabytków