José Manuel Calderón Borrallo (ur. 28 września 1981 w Villanueva de la Serena) – hiszpański koszykarz, występujący na pozycji rozgrywającego. Trzykrotny medalista olimpijski (srebrny w 2008 i 2012, brązowy w 2016), mistrz świata (2006) oraz Europy (2011). W 2018 był członkiem zespołu Cleveland Cavaliers, który dotarł do finałów NBA (tam porażka 4:0 z Golden State Warriors).
W trwającej dwadzieścia lat zawodowej karierze przez szesnaście sezonów występował w lidze NBA, w tym połowę z nich spędził w barwach Toronto Raptors. Z klubem tym dwukrotnie docierał do fazy play-off. Po odejściu z Raptors do Detroit Pistons w trakcie sezonu 2012/2013 zmieniał zespół jeszcze sześciokrotnie. W tym czasie tylko raz pozostawał zawodnikiem tego samego klubu w dwóch kolejnych sezonach (New York Knicks w sezonach 2014/2015 i 2015/2016). Przed występami w NBA przez pięć sezonów był zawodnikiem drużyn występujących w Lidze ACB. 4 listopada 2019 zakończył karierę koszykarską.
W czasie jej trwania wielokrotnie angażował się w działalność UNICEF. Jest też jednym z kilku koszykarzy, którzy uzyskali tytuł ambasadora dobrej woli tej organizacji. Po zakończeniu kariery podjął pracę jako specjalny asystent dyrektora wykonawczego Związku Zawodowego Koszykarzy NBA. Życiorys Początki José Manuel Calderón Borrallo urodził się 28 września 1981 w Villanueva de la Serena jako syn koszykarza José Calderóna (występował m.in. w Doncel C.P. La Serena w drugiej lidze hiszpańskiej) i Loli Borrallo. Treningi koszykarskie rozpoczynał w Doncel C.P. La Serena – tym samym, w którym występował jego ojciec. W wieku 13 lat dołączył do szkółki koszykarskiej Saski Baskonia, wyprowadzając się z rodzinnego domu do Vitorii. W klubie tym pozostał do końca etapu juniorskiego. W 1998 był członkiem reprezentacji Hiszpanii, która zdobyła mistrzostwo Europy do lat 18. Wystąpił w 7 z 8 spotkań (zabrakło go w składzie na finał z reprezentacją Chorwacji), jednak przez cały turniej rozegrał tylko 79 minut, nie odgrywając bardziej znaczącej roli.
Rok później rozpoczynał zawodową karierę w barwach drugoligowego klubu CB Lucentum Alicante, z którym awansował do Ligi ACB. W 2000 zdobył wraz z reprezentacją Hiszpanii brązowy medal mistrzostw Europy do lat 20. W ciągu całego turnieju zanotował w 8 meczach 39 punktów, 4 asysty i 8 przechwytów, ale też 10 strat i 22 faule.
W swoim pierwszym sezonie w Lidze ACB wystąpił w 34 meczach, w których średnio występował przez 25,3 minuty oraz zdobywał 8,6 punktu na mecz. Drużyna z Alicante zajęła jednak przedostatnie miejsce w tabeli i tym samym, po roku gry w najwyższej klasie rozgrywek koszykarskich w Hiszpanii, spadła do II ligi.
W kolejnym sezonie, tj. 2001/2002, Calderón został zawodnikiem występującego w Lidze ACB klubu Baloncesto Fuenlabrada, z którym po raz pierwszy w karierze awansował do fazy play-off. Odpadli jednak w pierwszej rundzie po trzech porażkach z zespołem Baloncesto Málaga. W pierwszym meczu serii rozgrywanym 14 maja 2002 Calderón zdobył 24 punkty, ustanawiając rekord swojej kariery w liczbie zdobytych punktów w jednym meczu fazy play-off, który pobił dopiero 1 maja 2007 w wygranym przez Toronto Raptors meczu pierwszej rundy play-off przeciwko New Jersey Nets (zdobył wówczas 25 punktów).
2002–2005 W 2002 został powołany do seniorskiej reprezentacji Hiszpanii na Mistrzostwa Świata w Stanach Zjednoczonych. Wystąpił w 6 z 8 meczów, rozgrywając łącznie tylko 39 minut. Hiszpanie zajęli zaś 5. miejsce, pokonując w rywalizacji o nie reprezentację Stanów Zjednoczonych 81:75.
W tym samym roku powrócił do klubu Saski Baskonia. W sezonie zasadniczym Ligi ACB 2002/2003 wystąpił w 32 meczach, w których rozgrywał średnio 19,5 minuty na mecz, a w fazie play-off w 5 meczach, ze średnimi 13 punktów na mecz i 29 minut na boisku. Zadebiutował wówczas także w Eurolidze, gdzie wystąpił w 17 spotkaniach. Po zakończeniu sezonu zgłosił się do draftu NBA, w którym jednak nie został wybrany.
We wrześniu 2003 zdobył z reprezentacją Hiszpanii srebrny medal mistrzostw Europy, po tym jak przegrali w finale z reprezentacją Litwy 93:84. Calderón zaś był piątym najlepszym punktującym i drugim najlepszym asystującym wicemistrzów Europy.
W kolejnym sezonie Ligi ACB wystąpił w 33 meczach sezonu regularnego, który Saski Baskonia zakończyła na pierwszym miejscu w tabeli, a także w 8 fazy play-off. W fazie tej zespół Calderóna odpadł jednak w półfinale z CB Estudiantes. Triumfowali zaś w Pucharze Króla, po tym jak pokonali w finale Joventut Badalona 81:77. W Eurolidze natomiast dotarli do fazy Top 16, gdzie odpadli po zajęciu 2 miejsca w grupie. W rozgrywkach tych Calderón wystąpił w 19 meczach, w których zdobywał średnio 7,2 punktu na mecz.
Podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich 2004 pełnił on funkcję kapitana reprezentacji Hiszpanii, która, po tym jak przegrała w ćwierćfinale z reprezentacją Stanów Zjednoczonych, zajęła ostatecznie 7. miejsce. Calderón wystąpił we wszystkich spotkaniach, trzykrotnie zdobywając 15 lub więcej punktów.
Sezon regularny 2004/2005 był najlepszym pod względem statystycznym w karierze Calderóna w Lidze ACB. Wystąpił on w 31 meczach, w których zdobywał średnio 13,3 punktu oraz 3,1 asysty na mecz. W fazie play-off Saski Baskonia dotarli do finału, w którym przegrali po pięciu meczach z Realem Madryt. W rozgrywkach Euroligi drużyna Calderóna również awansowała do finału, po tym jak sprawili niespodziankę pokonując w półfinale CSKA Moskwa. W finale ulegli oni jednak broniącej tytułu drużynie Maccabi Tel Awiw. Calderón zdobył wówczas 16 punktów, trafiając 6 z 12 rzutów z gry, oraz miał 4 zbiórki. W całych rozgrywkach wystąpił zaś w 22 spotkaniach, w których notował średnio 11,6 punktu oraz 3,4 asysty na mecz.
2005–2013 Pierwszy kontrakt w NBA (2005–2008) W letniej przerwie przed sezonem 2005/2006 Calderón trafił do NBA. 3 sierpnia 2005 podpisał on bowiem trzyletnią umowę z Toronto Raptors opiewającą na niemal 7 milionów dolarów. W swych debiutanckich rozgrywkach wystąpił w 64 meczach, z czego w 11 w pierwszej piątce. Wchodząc głównie z ławki rezerwowych zdobywał średnio 5,5 punktu, 2,2 zbiórki oraz 4,5 asysty na mecz, co czyniło go drugim najlepszym zawodnikiem zespołu w tej kategorii statystycznej (po pierwszym rozgrywającym Mike'u Jamesie). Raptors zakończyli zaś sezon na 12. miejscu w Konferencji Wschodniej i w rezultacie nie zakwalifikowali się do fazy play-off.
Po zakończeniu sezonu Calderón był członkiem reprezentacji Hiszpanii na rozgrywane w dniach 19 sierpnia–3 września 2006 mistrzostwa świata w Japonii. W fazie grupowej wygrali oni wszystkie spotkania, awansując tym samym z pierwszego miejsca do 1/8 finału. W meczu fazy grupowej wygranym przez Hiszpanię 92–71, Calderón zaliczył swój najlepszy występ turnieju. Zdobył wtedy bowiem 20 punktów (trafiając 8/9 rzutów z gry, w tym 2/3 za trzy, oraz 2/2 rzutów wolnych) oraz miał 6 asyst, będąc jednocześnie najlepszym punktującym i asystującym zarówno zespołu, jak i całego spotkania. W 1/8 finału Hiszpanie pokonali reprezentację Serbii i Czarnogóry 87:75, a Calderón ponownie był najlepszym asystującym zespołu oraz meczu. W kolejnych meczach hiszpańska drużyna narodowa zwyciężała odpowiednio z Litwą (89:67), i Argentyną (75:74), po czym awansowała do finału. W finale Calderón trafił tylko 2 z 7 rzutów z gry, jednak Hiszpanie wygrali 70:47, zdobywając tym samym tytuł mistrzów świata. alt=|lewo|mały|Calderón (na środku) podczas meczu z Boston Celtics w 2007 W sezonie 2006/2007 – swoim drugim w NBA – Calderón pełnił rolę zmiennika T.J.'a Forda, którego Raptors pozyskali na mocy wymiany dokonanej po zakończeniu poprzednich rozgrywek z Milwaukee Bucks. Na skutek tego tylko 11 spośród wszystkich 77 rozegranych przez niego meczów rozpoczynał w pierwszej piątce zespołu. Średnio zaś zdobywał 8,7 punktu oraz 5 asyst na mecz, ponownie będąc drugim najlepszym asystującym zespołu (tym razem za wspomnianym Fordem). Raptors zaś zajęli pierwsze miejsce w Dywizji Atlantyckiej i zarazem trzecie w Konferencji Wschodniej, dzięki czemu awansowali do fazy play-off. Odpadli jednak w jej pierwszej rundzie, ulegając New Jersey Nets 4–2 w meczach. Calderón wystąpił we wszystkich spotkaniach serii, w której, zdobywając średnio 13 punktów i 5,3 asysty na mecz, był czwartym najlepszym punktującym i najlepszym asystującym zespołu.
Latem 2007 Calderón jako członek reprezentacji Hiszpanii brał udział w rozgrywanych w Hiszpanii mistrzostwach Europy. Wystąpił wówczas we wszystkich spotkaniach rozgrywanych przez swój zespół, będąc jego drugim najlepszym punktującym i najlepszym asystującym ze średnimi 12,3 punktu i 2,6 asysty na mecz. W rozgrywkach tych drużyna narodowa Hiszpanii dotarła do finału, gdzie przegrała jednak z Rosją 60:59.
Na początku sezonu regularnego 2007/2008 Calderón ponownie był rezerwowym. Sytuacja ta zmieniła się kiedy w meczu z Dallas Mavericks T.J. Ford doznał kontuzji. W ośmiu kolejnych spotkaniach to Calderón zaczynał mecz w pierwszej piątce, w czterech z nich notując przy tym double-double. Ford wrócił do pierwszego składu w przegranym przez Raptors 112:84 meczu z Boston Celtics, jednak tylko na 3 spotkania. W starciu z Atlantą Hawks bowiem ponownie doznał kontuzji, na skutek czego Calderón stał się pierwszym rozgrywającym Raptors na kolejne 46 spotkań. Ford powrócił do gry na początku lutego, będącym jednak rezerwowym przez prawie dwa kolejne miesiące. Rozdzielenie roli obu zawodników stało się wówczas problematyczne, gdyż obaj liczyli na miejsce w pierwszej piątce. W maju 2008 pojawiły się informacje medialne, że Raptors zamierzają dokonać wymiany z udziałem Forda. Do wymiany tej doszło ostatecznie po zakończeniu sezonu.
Sezon regularny Raptors zakończyli na 2. miejscu w Dywizji Atlantyckiej i 6 w Konferencji Wschodniej, awansując tym samym do fazy play-off. W owym sezonie Calderón wystąpił we wszystkich 82 meczach, zdobywając średnio 11,3 punktu, 8,3 asysty oraz 1,1 przechwytu na mecz. Był przy tym piątym najlepszym asystującym ligi, a także najlepszym zawodnikiem w statystyce asyst do strat. Zanotował także średnie skuteczności trafionych rzutów powyżej 50% z gry, 40% za trzy punkty i 90% rzutów wolnych, jednak nie został zaliczony do 50-40-90 Club ze względu na zbyt małą liczbę oddanych rzutów wolnych.
Z fazy play-off Raptors odpadli już w pierwszej rundzie, po tym jak przegrali z Orlando Magic 4–1 w meczach. Calderón wystąpił we wszystkich meczach serii, za każdym razem wchodząc jednak z ławki rezerwowych.
Wicemistrzostwo olimpijskie i sezony bez awansu do fazy play-off (2008–2010) thumb|Calderón w 2009|alt= Po zakończeniu sezonu 2007/2008 umowa Calderóna wygasła i stał się on zastrzeżonym wolnym agentem. 9 lipca 2008 Raptors ogłosili, że zawarli z nim nową umowę, na mocy której zarobił łącznie 45 milionów dolarów w pięciu kolejnych sezonach. Tego samego dnia wymienili oni także T.J.'a Forda do Indiany Pacers.
W sierpniu zaś był członkiem reprezentacji Hiszpanii na rozgrywanych w Pekinie Letnich Igrzyskach Olimpijskich. Calderón wystąpił w 6 pierwszych meczach swojej drużyny, nie grał zaś w meczu półfinałowym i w finale. Ostatecznie Hiszpanie zdobyli srebrny medal, po tym jak przegrali w meczu o mistrzostwo olimpijskie z reprezentacją Stanów Zjednoczonych 118:107.