El Lissitzky, Eliezer Lisicki (Właściwie Łazar Markowicz Lisicki (Лазарь Маркович Лисицкий/) ., ur. w Poczinoku, zm. 30 grudnia 1941 w Moskwie) – rosyjski malarz, grafik, architekt, typograf i fotografik.
Życiorys Urodzony w rodzinie żydowskiej. Studiował architekturę na Wyższej Szkole Technicznej w Darmstadt. Zgłębiał żydowską sztukę i architekturę oraz ornamentykę w starych synagogach. W 1919 został profesorem w Szkole Sztuk Pięknych w Witebsku. Poznał tam artystów reprezentujących różne kierunki malarskie, m.in. Marca Chagalla i Kazimierza Malewicza. Od 1921 do 1925 roku pracował w różnych krajach Europy: Niemczech, Holandii i Szwajcarii, będąc jednocześnie od 1921 roku profesorem na Akademii Sztuk Pięknych w Moskwie. Jesienią 1921 roku przyjechał do Warszawy. W 1925 roku wrócił jednak z Zachodu do Moskwy i zaangażował się w pracę w postrewolucyjnej szkole – Wchutiemasie. Lissitzky pracował również dla międzynarodowej gazety „ZSRR w architekturze”. Ponadto pomiędzy 1923 a 1925 zaprojektował „Wolkenbügel”, znany w Polsce jako Wygładzacz Chmur – zespół nowoczesnych, oszklonych wieżowców w Moskwie.
Twórczość thumb|Proun z ok. 1925 r. W wykonaniu artystycznym poematu M. Brodersona „Siches chulin” (hebr., pogawędka) w r. 1917, zawarł zarówno elementy rosyjskiej sztuki ludowej, jak i synagogalnej. Wydany w 1919 zbiór akwarel „Chad Gadia” (1919) (aram. Jedno koźlątko) był wizualnym przekładem tradycyjnej pieśni śpiewanej pod koniec sederu.
Styl Ela Lissitzky’ego wywarł duży wpływ na projektowanie lat 20. i 30. Lissitzky był współtwórcą konstruktywizmu w sztuce i architekturze, sam pozostając pod silnym wpływem suprematyzmu. Zestawienie prostych form geometrycznych przybierało u Lissitzky’ego łatwego do odczytania znaczenia symbolicznego. Rewolucję październikową przedstawiał jako wydarzenie o przełomowym znaczeniu dla ludzkości. Sztuka Lissitzky’ego wywarła wielki wpływ na późną twórczość grupy De Stijl oraz na Bauhaus.
Nazywane prounami obrazy stanowią kompozycję figur geometrycznych, które tworzą na płaszczyźnie wrażenie przestrzeni. Lissitzky traktował swoją pracę jako syntezę architektury i malarstwa. W grafice i typografii odrzucał klasyczny druk oparty na tradycyjnym składzie, preferując skład fotograficzny.
Wybrane dzieła
Grafika Okładki amerykańskiego magazynu Broom Reklamy produktów piśmienniczych Pelikan Czasopismo Wieszcz, Objet, Gegenstand Plakat Czerwonym klinem bij w białych (ros. Клином красным бей белых)
Publikacje Die Kunstismen, z Hansem Arpem, Zurych, 1925 Historia dwóch kwadratów – książka ilustrowana dla dzieci, 1920
Architektura 1924 – trybuna dla Lenina 1923–1925 – Wygładzacz chmur
Przypisy
Bibliografia Sophie Lissitzky-Küppers: El Lissitzky, Drezno 1967. Sophie Lissitzky-Küppers: El Lisstizky, Maler, Architekt, Typograf, Fotograf; Erinnerungen, Briefe, Schriften, Drezno 1976. J. Christoph Bürkle: El Lissitzky Der Traum vom Wolkenbügel gta, Zurych. Ausstellungskatalog El Lissitzky, architect, painter, photographer, typographer, Eindhoven, Madryt, Paryż, 1990. Inge Münz-Koenen: Der Kinderbuch-Architekt El Lissitzky w: Laboratorium Vielseitigkeit. Zur Literatur der Weimarer Republik, wydawcy: Petra Josting i Walter Fähnders, Bielefeld 2005, s. 89-112, .
Linki zewnętrzne
Strona poświęcona artyście i jego krótka biografia Krótka notka na portalu portalwiedzy.onet.pl
Kategoria:Abstrakcjoniści (malarze) Kategoria:Architekci związani z Moskwą Kategoria:Artyści związani z Weimarem Kategoria:Fotografowie związani z Moskwą Kategoria:Graficy związani z Moskwą Kategoria:Malarze związani z Moskwą Kategoria:Rosyjscy architekci Kategoria:Rosyjscy fotografowie Kategoria:Rosyjscy graficy Kategoria:Rosyjscy malarze Kategoria:Artyści na wystawach sztuki zdegenerowanej Kategoria:Rosyjscy Żydzi Kategoria:Typografowie Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Zmarli w 1941 Kategoria:Żydowscy malarze