mały|240x240px|Scena z wodewilu satyrycznego „Kariera Alfa Omegi” w teatrzyku Cyrulik Warszawski (1936). Od lewej: Michał Znicz, Janina Brochwiczówna i Adolf Dymsza. thumb|Michał Znicz, rys. Zbigniew Kresowaty thumb|Michał Znicz Michał Znicz, właśc. Michał Fajertak, Feiertag (ur. 8 września 1895 w Działoszycach. Wcześniej błędnie podawano, że urodził się w 1888 lub 1892 w Warszawie lub Połtawie., zm. 24 grudnia 1943 w Pruszkowie) – polski aktor.
Życiorys Urodził się w rodzinie Józefa Fajertaka, kupca i księgowego, i Estery Ewy Rubinsztajn. Miał brata Stanisława Znicza (1901–1943), śpiewaka rewiowego i operowego. Powołany do wojska rosyjskiego brał udział w I wojnie światowej i dostał się do niewoli niemieckiej. W obozie jenieckim Neuhammer zainicjował powstanie amatorskiego teatru dla polskich żołnierzy, w którym też występował jako recytator i aktor. Po trzech latach odzyskał wolność i przyjechał do Warszawy.
Jako aktor zadebiutował 16 lutego 1918 roku w warszawskim teatrze „Sfinks”, wykonując monolog Wariat Nikołaja Gogola. W okresie dwudziestolecia międzywojennego występował w warszawskich teatrach rewiowych i dramatycznych. Grał m.in. w „Qui Pro Quo”, „Stańczyku”, „Cyruliku Warszawskim”, „Wielkiej Rewii”, „Niebieskim Młynie”. Przez 10 lat występował w teatrach poza Warszawą: w Łodzi (1923–1925, 1927–29 i 1931–1932 - Teatr Miejski), Krakowie (1925–1926 - Teatr im. Słowackiego) i Lwowie (1929–1930 - Teatr Rozmaitości). Po powrocie w 1933 roku do Warszawy otrzymał stały angaż w Teatrze Kameralnym. Grał także na deskach teatrów: Narodowy, Nowy, Letni i TKKT (1935–1938).
Występował również w wielu polskich filmach, jednak zazwyczaj były to role charakterystyczne lub drugoplanowe. Jego filmowym debiutem była niema produkcja „Cud nad Wisłą” z 1921 roku.
W czasie okupacji znalazł się w warszawskim getcie, gdzie brał udział w organizowanych przedstawieniach. Należał do solistów operetki „Femina”, występował w teatrze Marka Ornsztajna, Teatrzyku „Na Pięterku”, Nowym Teatrze Kameralnym, był konferansjerem na 1. recitalu Wiery Gran w getcie. Cierpiał na depresję i przestał występować na scenie. W 1942 roku jego żona, aktorka Janina Morska zdobyła fałszywe dokumenty i wyciągnęła męża z getta. Pod zmienionym nazwiskiem ukrywał się w Pruszkowie, gdzie zmarł w wigilię Bożego Narodzenia 1943 roku, w niewyjaśnionych okolicznościach. Jedna z wersji głosi, że popełnił samobójstwo w willi w Wołominie (Leon Schiller w jednym ze swoich listów napisał, że aktor się powiesił, kiedy uciekł z getta) – inna, że został zadenuncjowany. W niektórych źródłach można znaleźć nieprawdziwą informację, jakoby w 1942 roku zginął w czasie akcji likwidacyjnej w otwockim szpitalu Zofiówka, w ramach nazistowskiego programu likwidacji osób psychicznie chorychNa podstawie wspomnień ze strony „Tęsknię za Tobą Żydzie”.. Został pochowany pod nazwiskiem Arnold Szubert na cmentarzu na Żbikowie (kwatera O-49). Janina Morska przed swoją śmiercią w 1966 roku wymieniła tablicę z inskrypcją na grobie męża: Michał Znicz artysta dramatyczny zmarł dn. 24 XII 1943 Najlepszemu mężowi żona. Jego grób odnaleziono w 2020 roku i krótko później został zlikwidowany.
Jego pasją była piłka nożna i psy.
Filmografia Przed laty pisano o nim: „Z upodobaniem grywał role serio. Udawały mu się zwłaszcza te, które są jakby przejściem od ról komicznych do poważniejszych”.
Aktor Kazimierz Krukowski (Lopek) tak o nim mówił: „Był na scenie – dodam także na ekranie – arcyludzko wzruszający i prosty w rolach małego nieszczęśliwego człowieka, wyrzuconego nie wiadomo za co poza nawias wszystkiego, co ukochał, brutalnie zdeptanego przez życie i złych ludzi”.
Data premiery Tytuł filmu Rola1940Żołnierz królowej MadagaskaruMazurkiewicz1939Kłamstwo KrystynyOlak, ojciec Krystyny1938Zapomniana melodiaprofesor Frankiewicz, stryj Stefana1938Robert i Bertrandbaron Dobkiewicz1938Druga młodośćlokaj Klaudiusz1938Krwawa rosatorturowana ofiara1937SkłamałamGalewicz1937Parada Warszawy –1937Pani minister tańczylider opozycyjnego stronnictwa1937NiedorajdaRowek1937Dyplomatyczna żonadyrektor teatru1936Tajemnica panny Brinxdetektyw Bielecki1936RóżaAnzelm1936Pan Twardowskisędzia1936Jego wielka miłośćaktor Szypułko1936JadziaKrólik, dyrektor firmy Oksza1936Dodek na froncieporucznik Duszkin1936Bolek i Lolekprofesor śpiewu Morini1936Amerykańska awanturaStanisław Skuła1935Panienka z poste restanteprzemysłowiec Smith1935Nie miała baba kłopotukrawiec1935Kochaj tylko mniedyrektor teatru1935Dwie JoasieHilary Cicherkiewicz, pracownik kancelarii mecenasa Rostalskiego1934Pieśniarz WarszawyEustachy, stryj Juliana1934Młody lasprofesor francuskiego1934Kocha, lubi, szanujeaptekarz1934Czarna perłaKrzysztof1934Co mój mąż robi w nocy…przemysłowiec Roman Tarski1921Cud nad WisłąAktor
Spektakle teatralne 1920 – Minister z Warszawy, „Qui Pro Quo” 1935 – Pod włos, „Cyrulik Warszawski” 1935 – Muzyka na ulicy, „Teatr Letni w Warszawie” 1936 – Kariera Alfa Omegi, „Cyrulik Warszawski” 1937 – Król na jedną noc, „Wielka Rewia” 1937 – Podróż poślubna, „Wielka Rewia” 1937 – Król włóczęgów, „Teatr Letni” 1937 – Manewry jesienne 1937 – Książę Szirasu, „Teatr Letni”
Przypisy
Bibliografia komentarz Stanisława Janickiego przed filmem Zapomniana melodia z 1938 r. („W Iluzjonie” – Kino Polska)
Linki zewnętrzne
Michał Znicz na zdjęciach w bibliotece Polona
Kategoria:Ludzie urodzeni w Działoszycach Kategoria:Mieszkańcy getta warszawskiego Kategoria:Polscy Żydzi zamordowani podczas Zagłady Kategoria:Pochowani na cmentarzu żbikowskim Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy artyści kabaretowi Kategoria:Uciekinierzy z getta warszawskiego Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1943