Ja, Klaudiusz (tytuł oryginalny: I, Claudius) – brytyjski serial telewizyjny emitowany przez BBC od 20 września do 6 grudnia 1976. Jest to adaptacja dylogii powieściowej brytyjskiego pisarza Roberta Gravesa – Ja, Klaudiusz i Klaudiusz i Messalina. Serial okazał się jedną z najpopularniejszych produkcji w historii BBC.
Narracja w filmie prowadzona jest z perspektywy cesarza Klaudiusza, stojącego nad grobem starca, który pisząc autobiografię, opowiada potomnym historię swej rodziny. Odsłania mroczne kulisy historii rodu, który stworzył potęgę Rzymu.
Serial nakręcony został w całości w studio, w konwencji telewizyjnego teatru – nie ma w nim scen plenerowych.
Obsada Rola Aktor Dubbing Klaudiusz Derek Jacobi Stanisław Brejdygant Tyberiusz George Baker Roman Wilhelmi Antonia Margaret Tyzack Irena Laskowska Liwia Siân Phillips Zofia Mrozowska Oktawian August Brian Blessed Tadeusz Bartosik Herod Agryppa I James Faulkner Włodzimierz Nowakowski Kaligula John Hurt Henryk Talar Liwilla Patricia Quinn Anna Romantowska Sejan Patrick Stewart Krzysztof Kumor Agrypina Fiona Walker Aleksandra Koncewicz Kastor Kevin McNally Cezary Morawski Trazyllus Kevin Stoney Gustaw Lutkiewicz Asprenas James Fagan Maciej Szary Pallas Bernard Hepton Maciej Maciejewski Messalina Sheila White Małgorzata Włodarska Narcyz John Cater Witold Pyrkosz Julia Frances White Zofia Saretok Germanik David Robb Krzysztof Machowski Kalpurnia Jo Rowbottom Ewa Kania Druzus Ian Ogilvy Krzysztof Kołbasiuk Praxis Alan Thompson Tadeusz Grabowski Kasjusz Cherea Sam Dastor Arkadiusz Bazak Marek Winicjusz Norman Eshley Bogusław Stokowski Agrypa Postumus John Castle Mariusz Benoit Bryzeida Anne Dyson Barbara Rachwalska Makron John Rhys-Davies Bogusz Bilewski Wipsania Sheila Ruskin Joanna Jędryka Muza Renu Setna Wiesław Drzewicz Gratus Bernard Hill Włodzimierz Bednarski kwestor Michael Segal Zygmunt Listkiewicz niewolnik Klaudiusza Tony Haygarth Kazimierz Kaczor młody Lucjusz Russell Lewis Jacek Czyż Gajusz Earl Rhodes Michał Sawczuk Druzylla Beth Morris Gabriela Kownacka Neron Christopher Biggins Piotr Grabowski Pizon Stratford Johns Czesław Byszewski Brytanik Graham Seed Adam Ferency Karaktakus Peter Bowles Włodzimierz Bednarski Lucjusz Simon MacCorkindale Sergiusz Wolicki Lentulus Jon Laurimore Eugeniusz Robaczewski Marek Agrypa John Paul Włodzimierz Bednarski Marcellus Christopher Guard Cezary Morawski Sabinus Bruce Purchase Juliusz Berger młody Klaudiusz Ashley Knight Michał Maciejewski Attyk John Franklyn-Robbins Włodzimierz Bednarski Gemellus Douglas Melbourne Cezary Kwieciński Witeliusz Roy Purcell Edmund Harwański Domicjusz Esmond Knight Janusz Paluszkiewicz Poppea Sally Bazely Daniela Machulska Liwiusz Denis Carey Janusz Paluszkiewicz młody Kaligula Robert Morgan Tomasz Podmiotko śpiewak Robert Bateman Adrian Milewski Horacy Norman Shelley Stanisław Jaśkiewicz Rufus Michael Hawkins Leopold Matuszczak Kamilla Carol Gillies Katarzyna Łaniewska Fabiusz Jonathan Burn Edward Sosna młody Herod Michael Clements Piotr Borowik Martyna Patsy Byrne Alicja Migulanka Sentor Roy Stewart Jan Mayzel Pollion Donald Eccles Andrzej Grzybowski Cezonia/Sybilla Freda Dowie Aleksandra ZawieruszankaDomicja LepidaMoira RedmondMaria Homerska Apikata Kate Lansbury Barbara Bargiełowska Gershom George Pravda Zygmunt Listkiewicz Lollia Isabel Dean Maria Homerska Thallus David Davenport Tadeusz Bogucki Elia Liane Aukin Krystyna KołodziejczykScyllaCharlotte HowardKrystyna Kołodziejczyk Helena Karin Foley Hanna Mikuć Montanus James Bree Zbigniew Kryński Tytus Edward Jewesbury Zygmunt Maciejewski Mnester Nicholas Amer Andrzej KopiczyńskiOpracowanie wersji polskiej: Studio Opracowań Filmów w Warszawie Reżyseria: Izabella Fallewiczowa Dialogi polskie: Maria Etienne i Krystyna Uniechowska-Dembińska Operatorzy dźwięku: Alina Hojnacka-Przeździak i Stanisław Uszyński Montaż: Danuta Sierant i Alina Kucharska Kierownictwo produkcji: Adam Wieluński
Lista odcinków UWAGA! Poniższa lista jest zgodna z emisją telewizyjną w TVP.
Odcinki Oryginalna emisja Pierwsza emisja w Polsce Premiera serialu Finał serialu Premiera serialu Finał serialu 13 20 września 1976 6 grudnia 1976 10 kwietnia 1979 28 lipca 1979
№ Tytuł Tytuł polski Reżyseria Scenariusz Premiera(BBC) Premiera w Polsce(TVP1)
Nagrody Wielka Brytania Serial zdobył trzy nagrody BAFTA w 1977 roku. Nagrody odebrali: Derek Jacobi w kategorii „najlepszy aktor” Siân Phillips w kategorii „najlepsza aktorka” Tim Harvey w kategorii „najlepsza scenografia”
W 2000 serial zajął 12. miejsce na liście 100 Najlepszych Brytyjskich Programów Wszech Czasów przygotowanej przez Brytyjski Instytut Filmowy.
Stany Zjednoczone Serial zdobył jedną nagrodę Emmy w 1978 roku. Nagrodę odebrał: Tim Harvey w kategorii „najlepsza scenografia”
W 2007 znalazł się na liście 100 Najlepszych Serialów Wszech Czasów magazynu „Time”.
Emisja telewizyjna w Polsce Serial w wersji dubbingowanej był po raz pierwszy wyświetlany w Polsce przez TVP1 w 1979. W tej samej telewizji był wyświetlany w roku 1985 z dubbingiem i 1998 w wersji z lektorem. W 2007 serial był ponownie wyświetlany przez TV Puls, również w wersji z lektorem. Od 24 grudnia 2014 do 6 stycznia 2015 serial był emitowany w TVP Historia ze zrekonstruowanym dubbingiem.
Wydanie DVD w Polsce W 2005 serial został wydany przez Monolith Films na DVD. Wydanie złożone jest z pięciu płyt DVD ze wszystkimi odcinkami oraz jest uzupełnione 75-minutowym filmem dokumentalnym o realizacji serialu i scenami usuniętymi. Zawiera ono też oryginalną i polską ścieżkę dźwiękową z lektoremDubbing wówczas był uznawany za zaginiony i między innymi z tego powodu nie mógł się znaleźć na tym wydaniu. oraz polskie napisy. Wydanie DVD zawiera jednak inną numerację odcinków, ponieważ zostały w nim połączone odcinki 1 i 2. Wersja DVD z 2005 roku składa się zatem jedynie z 12 odcinków. Jednocześnie wspomniane połączenie pierwszych dwóch odcinków serii wymusiło zmiany w montażu scen retrospekcji kłótni cesarza Augusta z żoną Liwią oraz ćwiczeń Druzusa i Tyberiusza. W pełnym wydaniu 13-odcinkowym sceną kończącą odcinek pierwszy, jest scena, w której Klaudiusz opisuje okoliczności śmierci Marka Agrypy, a swoją opowieść kontynuuje już w odcinku drugim. Scena ta została niemal całkowicie usunięta z wydania DVD, natomiast kwestia wypowiadana przez Klaudiusza znalazła się na DVD.
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Brytyjskie telewizyjne seriale biograficzne Kategoria:Brytyjskie telewizyjne seriale historyczne Kategoria:Seriale telewizyjne BBC Kategoria:Seriale telewizyjne emitowane od 1976 roku Kategoria:Seriale telewizyjne zakończone w 1976 Kategoria:Filmy o władcach