thumb|Komisaryczny prezydent Warszawy Stefan Starzyński składający życzenia imieninowe Marii Malickiej (1938) Maria Malicka (ur. 9 maja 1898 w KrakowieSłownik biograficzny teatru polskiego, t. 3, 1910–2000. M–Ż, pod red. B. Berger, Warszawa 2016, s. 19–20. Aktorka odmładzała się i podawała rok urodzenia 1900, 1902 lub 1904., zm. 30 września 1992 tamże) – polska aktorka teatralna i filmowa, reżyserka i pedagożka.
Życiorys Jako dziecko występowała w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie, gdzie jej ojciec był pracownikiem technicznym. Po ukończeniu pensji SS. Prezentek, szkoły przemysłowej i Szkoły Dramatycznej przy Instytucie Muzycznym w Krakowie, od sezonu 1918/1919 występowała w Teatrze im. Słowackiego, a następnie została zaangażowana do pierwszego zespołu Teatru Bagatela. Pracowała tam do końca 1923. Następnie występowała w teatrach warszawskich, m.in. w Polskim, Narodowym i Letnim. Zagrała blisko 300 ról zyskując uznanie widzów i krytyki. Jej osiągnięcia to m.in. Święta Joanna i Candida Shawa, Maria Stuart Schillera i Słowackiego, Panna Młoda w Weselu Wyspiańskiego.
W czasie okupacji niemieckiej w Warszawie początkowo pracowała jako kelnerka w Café Bodo, a potem występowała w jawnym Teatrze Komedia (1941–1944). Za to oraz za bliskie związki z Niemcami została ukarana przez Związek Artystów Scen Polskich zakazem występowania na scenach stołecznych. Aktorka swoją postawę w czasie okupacji tłumaczyła tym, że chciała uwolnić swojego byłego męża przetrzymywanego w Auschwitz-Birkenau. We wrześniu 1946 aktorka stanęła przed sądem oskarżona przez Zofię Bystydzieńską o przywłaszczenie należących do niej przedmiotów w czasie powstania warszawskiegoMalicka oskarżona o szaber. W czasie Powstania Warszawskiego opuściła Warszawę niemieckim autem; [w:] „Robotnik”, wyd. A, 18 IX 1946, nr 257, s. 6.. Została jednak uniewinniona zarówno z zarzutu o szaber, jak i nawiązywania w okresie okupacji bliskich kontaktów z NiemcamiJ. Hera, Losy artystów polskich w czasach niewoli 1939–1954, Kraków 2019, s. 385–386..
Po wojnie występowała w Szczecinie, Bielsku, ŁodziOstatnie dni występów Marii Malickiej [w Łodzi]; [w:] „Głos Robotniczy”, wyd. A, 3 I 1957, nr 2, s. 4., a od 1957 roku do emerytury w 1971 roku ponownie w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie.
Została pochowana na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera FA-4-15)Karolina Grodziska: Zaduszne ścieżki-przewodnik po Cmentarzu Rakowickim, wyd. Kraków 2003, s. 140..
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1975) Złoty Krzyż Zasługi (1956) Medal 3 Maja
Życie prywatne Od 1929 jej mężem był aktor Zbigniew Sawan. Przez lata związana była z malarzem Eugeniuszem Geppertem. Jej bratankiem był poeta i prozaik Maciej Malicki (ur. 1945).
Role teatralne Anna - Świt dzień i noc - D. Niccodemi - reż. A. Węgierko - Teatr Mały, Warszawa 1923 r. Joanna - Święta Joanna - G.B. Shaw - reż. A. Zelwerowicz- Teatr Polski Warszawa 1924 r. Heliana - Samuel Zborowski - J. Słowacki - reż. L Schiller - Teatr Polski Warszawa 1927 r. Elżbieta - Don Carlos - F. Schiller - reż. E. Chaberski - Teatr Narodowy Warszawa 1932 r Panna Młoda - Wesele - S. Wyspiański - reż. L Solski - Teatr Narodowy Warszawa 1932 r. Maria - Maria Stuart - F. Schiller - reż. K. Borowski - Teatr Narodowy Warszawa 1934 r Maria - Maria Stuart - J. Słowacki - reż Z. Sawan - Teatr Malickiej Warszawa 1937 r. Felicja - Gbury - C. Goldoni - reż. K. Frycz - Teatr im J. Słowackiego Kraków 1957 r. Muza - Wyzwolenie - S. Wyspiański - reż. B. Dąbrowski -Teatr im J. Słowackiego Kraków 1957 r. Rollisonowa - Dziady - A Mickiewicz - reż. B. Korzeniewski, Teatr im J. Słowackiego Kraków 1963 r. Hrabina Idalia - Fantazy - J. Słowacki - reż. H Gryglaszewska, Teatr im J. Słowackiego Kraków 1963 r. Kornelia - Klik-klak - J. Abramow - reż J. Markuszewski, Stary Teatr Kraków 1972 r.
Filmografia 1927 – Mogiła nieznanego żołnierza – Nelly, córka Łazowskiego 1927 – Zew morza – 2 role: Hanka Ostojska; księżniczka, postać z powieści czytanej przez Stacha 1928 – Dzikuska – Ita, córka Kruszyńskiego 1929 – Szlakiem hańby – Marysia Żurkówna 1930 – Janko Muzykant (film) – śpiewaczka Ewa Korecka 1930 – Wiatr od morza – Teresa 1931 – Uwiedziona – Lena 1931 – Niebezpieczny raj – Alma 1936 – Pan Twardowski – matka Twardowskiego 1966 – Bariera – sprzątaczka 1980 – Klik Klak – Kornelia 1980 – Prawdziwie niewinna buźka dziecka – pani Bramson
Przypisy
Bibliografia
Dariusz Domański: Maria Malicka Portret Przyjaciela "Odczytać fenomen i piękno", Wydawnictwo Studio ACORD, Kraków 2024.
Linki zewnętrzne
Zdjęcia i afisze związane z Marią Malicką w bibliotece Polona
Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 3 Maja Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1992