thumb|220px|Tango magnolia (Wertyński) Aleksandr Nikołajewicz Wiertinski, w Polsce znany jako Aleksander Wertyński (, ur. w Kijowie, zm. 21 maja 1957 w Leningradzie) – rosyjski pieśniarz, kompozytor, poeta i aktor. Mąż Lidiji Wiertinskiej. Ojciec radzieckiej aktorki Anastasiji Wiertinskiej.
Życiorys Wiertinski był autorem śpiewanych romansów, które uczyniły go najsłynniejszym rosyjskim bardem okresu międzywojennego, mimo że już wtedy przebywał on na emigracji, m.in. w Warszawie (wyemigrował z Rosji w 1919). Koncertował też na terenie całej Polski, m.in. 9 listopada 1924 roku wystąpił z recitalem w łódzkiej Filharmonii„Łódź w Ilustracji” z 16 XI 1924, nr 13, s. 6 (wraz z informacją zdjęcie portretowe).
Do ZSRR powrócił w 1943 roku. Podczas wojny dawał koncerty m.in. dla żołnierzy Armii Czerwonej. W 1951 otrzymał Nagrodę Stalinowską. Jego utwory na język polski tłumaczyli m.in. Julian Tuwim oraz Jonasz Kofta.
Pieśni Wiertinskiego śpiewają m.in. Mieczysław Święcicki i Olena Leonenko.
Pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym w MoskwieМосковский некрополь. Могилы знаменитостей Вертинский Александр Николаевич (1889-1957).
Wybrana filmografia 1913: Obryw jako Kadet (jeden z gości) 1928: Geheimnisse des Orients jako Wezyr 1953: Skanderbeg jako doża wenecki 1954: Anna na szieje jako Książę
Polska dyskografia Longplay pt. Romanse cygańskie [Aleksandra Wertyńskiego] śpiewa Mieczysław Święcicki (wyd. Polskie Nagrania, nr XL-0600 (mono) i SXL-0600 (stereo); lista utworów: A: „Żółty Anioł”, „Madame Irene”, „Liliowy Negr”, „Step Mołdawiański”, „Długa Droga”, „Zapomniane Pieszczoty” • B: „Litość Miej”, „Kominek Zgasł”, „Stary Cygan”, „Kto Mi Samotność Osłodzi”, „Chryzantemy”, „O Pieśni Me Prosisz”)
Przypisy
Bibliografia „Łódź w Ilustracji” z 16 XI 1924, nr 13, s. 6 (zdjęcie portretowe).
Linki zewnętrzne Biografia na stronie peoples.ru w bazie portalwiedzy.onet.pl
Kategoria:Artyści związani z Kijowem Kategoria:Artyści związani z Moskwą Kategoria:Laureaci Nagrody Stalinowskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Kijowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie Kategoria:Rosyjscy aktorzy filmowi Kategoria:Rosyjscy aktorzy teatralni Kategoria:Rosyjscy emigranci w II Rzeczypospolitej Kategoria:Rosyjscy kompozytorzy Kategoria:Rosyjscy poeci XX wieku Kategoria:Urodzeni w 1889 Kategoria:Zmarli w 1957