Spółgłoska zwarta zębowa dźwięczna – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych, oznaczany w międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA symbolem [].
Artykulacja Opis W czasie artykulacji tej spółgłoski: modulowany jest strumień powietrza wydychany z płuc, czyli jest to spółgłoska płucna egresywna; prąd powietrza w jamie ustnej uchodzi wzdłuż środkowej linii języka – spółgłoska środkowa; język styka się z zębami – jest to zatem spółgłoska zębowa; tylna część podniebienia miękkiego zamyka dostęp do jamy nosowej, jest to spółgłoska ustna; dochodzi do całkowitego zablokowania przepływu powietrza przez jamę ustną i nosową, a następnie do przerwania utworzonej blokady i wybuchu (plozji) – jest to spółgłoska zwarta. wiązadła głosowe drgają periodycznie, spółgłoska ta jest więc dźwięczna.
Warianty Opisanej powyżej artykulacji może towarzyszyć dodatkowo: wzniesienie środkowej części grzbietu języka w stronę podniebienia twardego, mówimy wtedy o spółgłosce zmiękczonej (spalatalizowanej): [] wzniesienie tylnej części grzbietu języka w kierunku podniebienia tylnego, mówimy spółgłosce welaryzowanej: [] przewężenie w gardle, mówimy spółgłosce faryngalizowanej spółgłosce: [] zaokrąglenie warg, mówimy wtedy o labializowanej spółgłosce []
Spółgłoska może być wymówiona: bez całkowitego drgania wiązadeł głosowych, mówimy wtedy o spółgłosce ubezdźwięcznionej: [].
Przykłady Przykłady w wybranych językach:
Wariant dziąsłowy JęzykSłowoIPAZnaczenieUwagi angielski duck 'kaczka' Głoska może być wymawiana inaczej, zależnie od miejscowej odmiany języka. indonezyjski dacing 'waga odważnikowa' japoński 男性的 (danseiteki) 'męski' luksemburski Data dostępu: 17 września 2018 brudder 'brat' niderlandzki Data dostępu: 17 września 2018 dak 'dach' niemiecki Dach 'dach' Głoska pośrednia pomiędzy zębową i zębodołową.
Wariant zębowy JęzykSłowoIPAZnaczenieUwagi białoruski падарожжа/padarožža 'podróż' francuski dais 'baldachim' Zobacz też artykuł: Wymowa i transkrypcja języka francuskiego. polski droga - portugalski dar 'dawać' rosyjski дышать 'oddychać' słoweński danes 'dzisiaj' włoski dare 'dawać'
Przypisy
zwarta zębowa dźwięczna