mały|Teatr Miejski (Danzig Stadttheater) – pierwsze przedstawienie odbyło się w nim 2 sierpnia 1801, zdjęcie z ok. 1900. mały|Teatr Wybrzeże od strony Targu Drzewnego.

Teatr Wybrzeże (dawniej Miejski Teatr Wybrzeże i Państwowy Teatr Wybrzeże w Gdańsku) – teatr, instytucja kultury wpisana do rejestru województwa pomorskiego, mająca swoją główną scenę w Gdańsku i scenę kameralną w Sopocie. W latach 2006–2012 teatr ten, obok Teatru Narodowego w Warszawie i Teatru Starego w Krakowie, był jedną z trzech narodowych scen dramatycznych, podlegających bezpośrednio Ministrowi Kultury.

Historia Pierwotny gmach teatru miejskiego w Gdańsku powstał w latach 1799–1801 według projektu Carla Samuela Helda, a następnie przebudowano go w latach 1933–1935 i zniszczono pod koniec II wojny światowej.

Teatr Wybrzeże został założony w 1946. Początkowo działał pod nazwą "Miejski Teatr Wybrzeże" z siedzibą w Gdyni i składał się z kilku scen również w Gdańsku i w Sopocie. Od 1960 teatr prowadził działalność na dwóch scenach (gdańskiej i sopockiej). W 1967, po ukończeniu budowy nowego gmachu, Teatr Wybrzeże przeprowadził się do nowej siedziby na gdańskim Głównym Mieście, przy Targu Węglowym zbudowanej w miejscu starego, zniszczonego Teatru Miejskiego. Modernistyczny budynek teatru zaprojektował zespół w składzie: Lech Kadłubowski, Jakub Wujek i Daniel Olędzki. W latach 2002 i 2020-2023 dokonano gruntownej modernizacji przebudowy obecnego obiektu teatralnego.

Po obiecujących początkach działalności teatralnej skupionej wokół tzw. "grupy krakowskiej" Iwo Galla nastąpiły czasy socjalistycznego realizmu wypełnionego naturalizmem ery stalinowskiej. Po październikowej odwilży nastały również dla Teatru Wybrzeże czasy otwartości artystycznej. Inscenizacje teatralne lat 60. i 70. charakteryzowały się nowatorskimi i indywidualnymi wizjami teatru na skalę ogólnopolską z uwzględnieniem zaangażowania politycznego, kwestii moralnych i specyfiki polskiej.

W 1971 Teatr Wybrzeże otrzymał Odznakę honorową „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej”.

1 stycznia 2006 nadano teatrowi status narodowego i zmieniono nazwę na Państwowy Teatr Wybrzeże w Gdańsku. Teatr utracił ten status z dniem 1 stycznia 2013 w związku z nowelizacją ustawy o prowadzeniu działalności kulturalnej z sierpnia 2011 r, a jego nazwę skrócono do Teatr Wybrzeże.

18 października 2018, po 4 latach prac w zabytkowym budynku Starej Apteki przy ulicy Teatralnej otwarto nową scenę teatru na 150 widzów. Gmach ten powstał w 1636 roku w miejscu dawnych miejskich fortyfikacji, a jego nazwa pochodziła od kamiennych "pigułek", czyli wytwarzanych tu kul armatnich i granatów. Do końca XVIII wieku była tu prochownia; w 1945 roku obiekt został całkowicie zniszczony, po odbudowie przez kilkadziesiąt lat pełnił funkcję magazynów teatralnychStara Apteka otwarta. Można już zwiedzać nową scenę Teatru WybrzeżeStara Apteka - nowa scena Teatru Wybrzeże otwiera swoje podwoje.

Dyrektorzy Iwo Gall (1946–1949) Stanisław Kwaskowski (1949–1950) Tadeusz Rybowski (1950–1955) Antoni Biliczak (1955–1979) Andrzej Kudlik (1980–1987) Stanisław Michalski (1988–1993) Ewa Bonk-Woźniakiewicz (1993–2000) Krzysztof Nazar (1995–2000) Maciej Nowak (2000–2006) Adam Orzechowski (od 2006)

Kierownicy artystyczni Lidia Zamkow (1953–1954) Zygmunt Hübner (1956–1960) Jerzy Goliński (1960–1967) Tadeusz Minc (1967–1969) Marek Okopiński i Stanisław Hebanowski (1969–1980)

Osoby współpracujące z teatrem

mały|Logo teatru

Znaczące przedstawienia Homer i Orchidea (Gajcego) – 1946 Balladyna (Słowackiego) – 1947 Jak wam się podoba (Szekspira) – 1947 Maria Stuart (Słowackiego) – 1949 Wiśniowy sad (Czechowa) – 1949 Barbarzyńcy (Gorkiego) – 1953 Tragedia optymistyczna (Wsiewołoda Wiszniewskiego) – 1955 Pan Puntilla i jego sługa Matt (Brechta) Zbrodnia i kara (Dostojewskiego) – 1958 Kapelusz pełen deszczu (Michaela Vinzenza Gazzy) – 1959 Smak miodu (Shelagh Delaney) – 1959 Zabawa jak nigdy (Saroyana) – 1960 Nosorożec (Ionesco) – 1960 Indyk (Mrożka) – 1961 Frank V. (Dürrenmatta) – 1962 Jan Maciej Karol Wścieklica (Witkacego) – 1966 Tragedia o bogaczu i łazarzu (Anonima Gdańskiego) – 1968 Ulisses (Słomczyńskiego) – 1970 Czekając na Godota (Becketta) – 1970 Termopile Polskie (Micińskiego) – 1970 Cmentarzysko samochodów (Arrabala) – 1972 Iwona księżniczka Burgunda (Gombrowicza) – 1977 Dziady (Mickiewicza) – 1980 Sprawa Dantona (Przybyszewskiej) – 1980 Ślub (Gombrowicza) – 1982 Vatzlav (Sławomira Mrożka) – 1982 Operetka (Gombrowicza) – 1984 Kordian (Słowackiego) – 1984 Pułapka (Różewicza) – 1984 Wiśniowy sad (Czechowa) – 1985 Historia (Gombrowicza) – 1990 Arkadia (Toma Stopparda) – 1994 Trzy siostry (Czechowa) – 1995 Beczka prochu (Dejana Dukovskiego) – 2002 Don Carlos (Schillera) – 2003 Noże w kurach (Davida Harrowera) – 2003 Sprawa miasta Ellmitt (Ingmara Villqista) – 2003 Grupa Laokoona – 2007 Blaszany Bębenek – 2008 Wesołe Kumoszki z Windsoru - 2015 Śmierć komiwojażera -2019

Współudział Festiwal Szekspirowski – doroczny letni festiwal teatralny organizowany przez Gdański Teatr Szekspirowski

Zobacz też Kultura w Gdańsku

Przypisy

Linki zewnętrzne Strona w bazie e-teatr.pl Teatr Wybrzeże - oficjalna strona teatru Historia Teatru Wybrzeże

Teatr Wybrzeże – zdjęcie satelitarne

Kategoria:Budynki projektu Lecha Kadłubowskiego Kategoria:Główne Miasto Kategoria:Instytucje Kultury Samorządu Województwa Pomorskiego w Gdańsku Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” Wybrzeże