Marcin Biem młodszy, znany także jako Marcin z Olkusza Młodszy (ur. ok. 1470 w Olkuszu, zm. 9 listopada 1540 w Krakowie) – polski astrolog, astronom i teolog.
Życiorys Pochodził z Olkusza, syn zamożnego mieszczanina Marcina. Od półrocza 1486/1487 student Akademii Krakowskiej, który w grudniu 1488 uzyskał bakalaureat a w pierwszych miesiącach 1491 zdobył magisterium. W latach 1491–1494 objaśniał pisma Arystotelesa i wykładał przedmioty matematyczne. Od 1496 – po wejściu do Kolegium Mniejszego - wykładał też astrologię. 6 marca 1500 stał się członkiem Collegium Maius, a od półrocza 1506/1507 prowadził wykłady na wydziale artium (dziekanem tego wydziału był w semestrze zimowym 1500/1501). W latach 1507–1513 przebywał w rodzinnym Olkuszu. Wkrótce potem podjął studia teologiczne, doktorat z teologii zdobył 22 stycznia 1517. W 1529 został proboszczem w kościele w Przegini.
Uczeń Marcina Króla z Żurawicy. Autor projektu reformy kalendarza juliańskiego. Od 22 listopada 1513 wykładał na Akademii Krakowskiej, gdzie zajęcia prowadził niemal do końca życia (przez 26 lat). Wielokrotnie piastował stanowisko dziekana wydziału teologicznego i rektora wszechnicy krakowskiej. W uznaniu zasług, 2 listopada 1538, otrzymał godność podkanclerza Akademii Krakowskiej.
Jego ojciec, Marcin, był rajcą miejskim, matka pochodziła z rodziny Byliców, z której wywodził się głośny astrolog i profesor Akademii Krakowskiej Marcin Bylica.
Twórczość naukowa Traktaty Nova calendarii romani reformatio (1514-1516), Kraków 1918, wyd. L. A. Birkenmajer, (traktat o reformie kalendarza juliańskiego przygotowywany na Sobór laterański V - praca nie wykończona) Materiały Materiały do dziejów działalności uniwersyteckiej (Conclusiones Universitatis Cracoviensis ab anno 1441 ad annum 1589, wyd. H. Barycz, Kraków 1933 Glosy marginalne Biema przy dziele: Piotr Lombard Liber sententiarum (rękopisy Biblioteki Jagiellońskiej nr 1514-1515) 2 tomy efemeryd astronomicznych z lat: 1499-1531 i 1534-1551 (Biblioteka Jagiellońska, Ink. 2697 i Cim. 5521) Quadripartitum Ptolemeusza, wyd. 1493 (Biblioteka Jagiellońska, Ink. 1846)
Opracowania nt. Biema źródło: M. Wiszniewski: Historia literatury polskiej t. 9, Kraków 1857 L. A. Birkenmajer: Marcin Bylica z Olkusza Rozprawa AU Wydz. Matematyczno-Przyrodniczy, t. 25 (1893) i odbitki Kraków 1892 J. Fijałek: Studia do dziejów Uniwersytetu Krakowskiego Rozprawa AU Wydz. Filologiczny, t. 29 (1899) i odbitki Kraków 1898 L. A. Birkenmajer: Mikołaj Kopernik cz. 1, Kraków 1900 K. Morawski: Historia Uniwersytetu Jagiellońskiego t. 2, Kraków 1900 L. A. Birkenmajer: Stromata Copemicana Kraków 1924 A. Birkenmajer, S. Dickstein: Coup d’oeil sur 1’histoire des Sciences exactes en Pologne. Histoire sommaire des Sciences en Pologne Kraków 1933, s. 7-8 H. Barycz: Historia Uniwersytetu Jagiellońskiego, w epoce humanizmu Kraków 1935 A. Birkenmajer: Biem Marcin. Polski słownik biograficzny t. 2 (1936) H. Barycz: Rozwój nauki w Polsce w dobie Odrodzenia. Odrodzenie w Polsce Materiały Sesji Naukowej PAN 25-30 października 1953, t. 2: Historia nauki. cz. 1, Warszawa 1956
Przypisy
Bibliografia Bibliografia Literatury Polskiej - Nowy Korbut, t.2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 31-32
Literatura dodatkowa Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989,
Kategoria:Absolwenci i studenci Akademii Krakowskiej Kategoria:Astronomowie I Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy astronomowie XV wieku Kategoria:Polscy astronomowie XVI wieku Kategoria:Polscy pisarze nowołacińscy XVI wieku Kategoria:Rektorzy Akademii Krakowskiej Kategoria:Polscy astrologowie Kategoria:Teolodzy katoliccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1540 Kategoria:Urodzeni w XV wieku Kategoria:Ludzie urodzeni w Olkuszu Kategoria:Ludzie związani z Olkuszem (I Rzeczpospolita)