mały|Obszary zamieszkałe przez osoby posługujące się językami tungusko-mandżurskimi Ludy tunguskie, Tunguzi – ludy posługujące się językami z rodziny tungusko-mandżurskiej, zamieszkujące północną Azję (rosyjska Syberia, Mongolia, północne Chiny – zwłaszcza Mongolia Wewnętrzna).
Termin „ludy tunguskie” ma różne zakresy znaczeniowe w kręgach naukowych różnych krajów: Stosowany m.in. w nauce polskiej termin „ludy tunguskie” odnoszony jest do tylko niektórychEncyklopedia Powszechna PWN, tom 4, wydanie 3, Warszawa 1989 spośród narodów z tungusko-mandżurskiej rodziny językowej: określano tym mianem jedynie ludy posługujące się językami tunguskimi oraz część ludów z grupy mandżurskiej, znajdujących się na relatywnie niskim szczeblu rozwoju społeczno-gospodarczego, zamieszkujących rzadko zaludnione obszary tajgi. W praktyce tylko zamieszkujące (przynajmniej częściowo) Rosję ludy z tej grupy językowej były określane mianem Tunguzów. W tym rozumieniu np. Mandżurowie nie byli ludem tunguskim. W nauce anglosaskiej terminem tym określa się wszystkie narody posługujące się językami tungusko-mandżurskimi.
Pochodzenie nazwy Nazwa tunguz pochodzi od tatarskiego słowa „świnia”, oznaczającego też jedzącego wieprzowinę. Tatarzy wyznający islam nazywali tak plemiona innych religii. Europejczycy mianem Tunguzów określali Ewenków – najliczniejszą spośród tej grupy językowej narodowość, a następnie także inne, pokrewne im językowo i kulturowo ludy. Ta niejednoznaczność spowodowała, iż z czasem Ewenków zaczęto określać nazwą opartą na stosowanej w ich własnym języku, a słowo Tunguzi stosowano na określenie grupy ludów.
Lista ludów tunguskich Ewenkowie (dawniej Tunguzi; ok. 68 tys.) Eweni (dawniej Lamuci; ok. 19 tys.) Nanajowie (dawniej Goldowie; ok. 17 tys.) Negidalowie (ok. 0,6 tys.) Orocy (ok. 8,2 tys.) Oroczanie (ok. 0,7 tys.) Orokowie (ok. 0,3 tys.) Udehejczycy (ok. 1,6 tys.) Ulczowie (ok. 2,9 tys.)
Pozostałe ludy, określane mianem tunguskich w nauce anglosaskiej: Dżurdżeni (nie występują) – dali początek narodowi Mandżurów Mandżurowie (7–10 mln) – niemal całkowicie zasymilowani przez Chińczyków, odrębność kulturową zachowało kilkanaście tysięcy, zaś językową – poniżej tysiąca Xibe (Sibe, Sibo; ok. 190 tys.)
Przypisy