mały|254x254px|Godło gubernatora Svalbardu obowiązujące od 1 lipca 2021 Gubernator Svalbardu (norw. Sysselmesteren, do 30 czerwca 2021 Sysselmannen) – najwyższy przedstawiciel administracji norweskiej na archipelagu wysp Svalbard i posiada te same uprawnienia, co wojewoda (norw. fylkesmann). Pełni również zadania szefa policji i notariusza, piastując też inne funkcje publiczne zgodnie z zapisami ustawy Svalbardloven § 5. Jego zadaniem jest dopilnowanie, by prawa i obowiązki Norwegii nałożone mocą Traktatu Spitsbergeńskiego z 1920 były przestrzegane. Od 1995 gubernator Svalbardu obejmuje swoją opieką administracyjną także wyspę Jan Mayen.
Historia Gubernator jest w Norwegii stanowiskiem administracyjnym znanym już w średniowieczu. Miał on wówczas władzę policyjną i wykonawczą nadaną mu przez króla.
Tytuł gubernatora (sysselmanna) wszedł ponownie w użycie po uchwaleniu 17 czerwca 1925 roku ustawy Svalbardloven, której artykuł piąty mówi o powołaniu przez króla gubernatora Svalbardu. Ustawa Svalbardloven jest bezpośrednim wynikiem Traktatu Spitsbergeńskiego, zgodnie z którym 8 lutego 1920 uznano pełne prawa Norwegii do administrowania archipelagiem Svalbard.
Już w kwietniu 1920 grupa norweskich prawników pod kierownictwem Edvina Altena przystąpiła do przygotowywania aktów prawnych mających uregulować kwestie zarządzania Svalbardem. Grupa ta zaproponowała w 1922 roku, by funkcje administracyjne na Svalbardzie pełnił wojewoda prowincji Troms, która to propozycja została przyjęta przez rząd i większość w norweskim parlamencie – Stortingu. Jednak wpływowa mniejszość przeciwników tego pomysłu proponowała, by funkcje te pełnił wojewoda prowincji Finnmark. Zastosowano więc salomonowe rozwiązanie i powołano zupełnie oddzielne stanowisko gubernatora Svalbardu (sysselmanna). Propozycja ta została zaakceptowana przez Storting. Gubernator nie jest jednak zgodnie z ustawą Svalbardloven urzędnikiem państwowym, ale powołuje się go na czas określony (zazwyczaj 3 lata).
Od 1 lipca 2021 nazwę urzędu zmieniono na bardziej neutralne płciowo określenie Sysselmester.
Zakres obowiązków Ochrona środowiska: Obserwacja środowiska naturalnego na Svalbardzie Planowanie przestrzeni, wydawanie zezwoleń na rozbudowę z uwzględnieniem problemów środowiska naturalnego Zarządzanie obszarami chronionymi Ochrona flory i fauny Administrowanie turystyką i ruchem na terenach niezamieszkanych Sprawy związane z zanieczyszczeniem środowiska i utylizacją odpadów Rejestracja, badanie i informacja związana z pomnikami przyrody i kultury Opieka nad pomnikami przyrody i kultury Kontrola wwozu i wywozu zwierząt futerkowych Koordynacja służby weterynaryjnej
Zadania policyjne Prowadzanie dochodzeń policyjnych Kontrola ruchu na lądzie i wodzie Kontrola ruchu pasażerskiego na lotnisku Przedłużanie ważności prawa jazdy (gubernator nie ma uprawnień do wydania prawa jazdy) Pilnowanie porządku Wystawianie dokumentów paszportowych Akcje ratunkowe Rejestracja pojazdów mechanicznych Zarządzanie statkami i łodziami Kontrola ruchu drogowego Zadania komornicze Wystawianie zezwoleń na posiadanie broni
Inne zadania Obowiązki reprezentacyjne Kontakt z mediami Sprawy związane z ruchem turystycznym Prawo do udzielania rozwodów i separacji Prawo do udzielania ślubów cywilnych Składanie doniesień w sprawach karnych Zadania notarialne Doradztwo prawne Zadania związane z doradztwem służbie zdrowia Sprawy przeciwpożarowe Informacja
Zadania wobec państwa norweskiego Utrzymania suwerenności Prawidłowe wypełnianie postanowień Traktatu Spitsbergeńskiego Utrzymanie prawa i porządku na obszarze Svalbardu Ochrona przyrody szczególnych obszarów Opieka nad norweską społecznością na Svalbardzie
Lista gubernatorów Svalbardu Edvard Lassen, (7 sierpnia 1925–4 września 1925) Johannes Gerckens Bassøe, (4 września 1925–24 czerwca 1932) Wolmer Tycho Marlow, (24 czerwca 1932–1 lipca 1933) Johannes Gerckens Bassøe (1 lipca 1933–1 lipca 1935) Helge Ingstad, (28 lipca 1933–1 września 1935) Wolmer Tycho Marlow (1 września 1935–1 lipca 1942) Håkon Balstad (7 września 1945–1956) Odd Birketvedt (1956–1960) Finn Backer Midbøe (1960–1963) Tollef Landsverk (1963–1967) Stephen Stephensen (1967–1970) Frederik Beichmann (1970–1974) Leif T. Eldring (1974–1978) Jan S. Grøndahl (1978–1982) Carl A. Wendt (1982–1986) Leif T. Eldring (1986–1991) Odd E. Blomdal (1991–1995) Ann-Kristin Olsen (1995–1998) Morten Ruud (1998–2001) Odd Olsen Ingerø (2001–luty 2005) Sven Ole Fagernæs (luty 2005–wrzesień 2005) Per Sefland (1 października 2005–15 września 2009) Odd Olsen Ingerø (15 września 2009–2015) Kjerstin Askholt (1 października 2015 – 2021) Lars Fause (2021 –)
Przypisy
Bibliografia Strona oficjalna
*